Samsun Çarşamba’da tarih sanatla yeniden hayat buldu
- Samsun’un Çarşamba ilçesinde bulunan ve Osmanlı döneminden günümüze ulaşan Tarihi Gelin (Emirgan) Hamamı, mimari özellikleri ve geçirdiği dönüşümle kentin önemli kültür mirasları arasında yer alıyor
Samsun’un Çarşamba ilçesinde Yeşilırmak kıyısında yer alan Tarihi Gelin Hamamı, Osmanlı dönemi hamam mimarisinin Karadeniz taşrasındaki özgün örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Halk arasında Gelin Hamamı veya Emirgan Hamamı olarak bilinen yapı, yalnızca temizlik ve yıkanma ihtiyacını karşılayan bir mekân değil, geçmişte toplumsal yaşamın da önemli merkezlerinden biri oldu.
Zaman içerisinde çeşitli mimari müdahaleler geçiren hamam, gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarıyla günümüzde Ferhan Şensoy Sanat Galerisi olarak hizmet veriyor. Mimari Planı ve bölümleriyle dikkat çekiyorÜç ana oda ve bir soyunma bölümünden oluşan hamam, plan düzeni ve mimari özellikleriyle dikkat çekiyor.
Kuzeyde dikdörtgen planlı soğukluk, güneyde kare planlı sıcaklık ve bu iki bölüm arasında kare planlı kubbeli ılıklık bulunuyor. Yapıda ayrıca kuzeybatıda tıraşlık, güneyde ise tonoz örtülü külhan bölümü yer alıyor Geleneksel cehennemlik sistemiyle ısıtılıyorduHamamın teknik açıdan en dikkat çekici özelliklerinden biri, dönemin gelişmiş ısıtma çözümlerinden olan cehennemlik sistemi.
Külhanda yakılan odunun oluşturduğu sıcak hava, zemin altındaki kanallar aracılığıyla mekânlara dağıtılıyordu. Duvarların içine yerleştirilen toprak borular (künkler) da sıcaklığın yapı içerisinde dolaşmasını sağlıyordu.
Bu sistem, Osmanlı hamam mimarisinin işlevsel ve teknik açıdan ulaştığı seviyeyi ortaya koyuyor. Filgözü açıklıklarıyla doğal aydınlatmaYapının kubbelerinde bulunan ve filgözü olarak adlandırılan küçük açıklıklar ise iç mekânın doğal ışıkla aydınlatılmasını sağlıyor.
Kare planlı sıcaklık bölümünde tromplarla kubbeye geçilmesi ve filgözü açıklıklarının kullanılması, bölgesel hamam mimarisinin yerel özelliklerini yansıtıyor. Kitabesi bulunmayan yapının kesin inşa tarihi bilinmemekle birlikte mimari özellikleri ve bölgesel örneklerle yapılan karşılaştırmalar, 18. yüzyılın ikinci yarısı ile 19. yüzyılın ikinci yarısı arasındaki bir döneme işaret ediyor.
Tarihî hamam sanat galerisine dönüştürüldüÇarşamba Belediyesi tarafından gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda Ferhan Şensoy Sanat Galerisi'ne dönüştürülen yapı, geçmişteki geleneksel işlevini geride bırakarak kültür ve sanat etkinliklerine ev sahipliği yapmaya başladı. Tarihî yapı kültür ve sanata ev sahipliği yapıyorTarihi Gelin Hamamı, sade plan düzeni, yerel malzeme kullanımı, geleneksel ısıtma sistemi ve özgün kubbe çözümleriyle Osmanlı hamam mimarisinin Karadeniz taşrasındaki önemli örnekleri arasında yer alıyor.
Çarşamba'nın kültür ve sanat hayatına katkı sunan Ferhan Şensoy Sanat Galerisi, geçmişin mimari izlerini günümüzün sanatsal üretimiyle buluşturuyor. Gelin Hamamı, bu dönüşümüyle yalnızca Osmanlı döneminden kalan tarihî bir yapı değil, aynı zamanda kentin kültürel belleğini geleceğe taşıyan önemli bir miras niteliği taşıyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kategori: Kültür-Sanat · Bölge: Samsun/çarşamba
Yayın: 17 Kasım 2026 14:54 · Kaynak: haberexpres.com.tr