Denizcilikte Alarm: Gemi İnsanlarının Dayanma Gücü Tükeniyor

Uluslararası denizcilik sektöründe teknolojik gelişmeler hız kazanırken, gemilerde çalışan denizcilerin üzerindeki fiziksel ve psikolojik baskı giderek artıyor. Denizcilerin çalışma koşullarını değerlendiren Seafarers Happiness Index'in kurucusu Steven Jones, sektörün daha az personelden sürekli daha fazla performans beklemesinin sürdürülebilir olmadığını belirterek önemli uyarılarda bulundu.

Splash247'de 4 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan değerlendirmesinde Jones, yapay zekâ, otonom gemiler, dijital ikizler ve gelişmiş sensör teknolojilerinin deniz taşımacılığını dönüştürdüğünü, ancak bu dönüşüm sırasında insan faktörünün yeterince dikkate alınmadığını vurguladı.

Denizcilerin mutluluk endeksi düşmeye devam ediyor

Seafarers Happiness Index'in 2026 yılı üçüncü çeyrek sonuçlarına göre denizcilerin genel memnuniyet puanı 10 üzerinden 6,81'e geriledi.

2025 yılının son çeyreğinde 7,26 olan endeks, 2026'nın ikinci çeyreğinde 6,87 seviyesine düşmüştü. Son veriler, denizcilerin yaşam ve çalışma koşullarına ilişkin memnuniyetsizliğin devam ettiğini ortaya koydu.

Araştırmada gemi personeli arasındaki dayanışma ve arkadaşlık ilişkileri en güçlü memnuniyet unsurları arasında yer alırken, karaya çıkış imkânları en düşük puan alan alanlardan biri oldu. İnternet bağlantısı, çalışma yoğunluğu ve limanlardaki sosyal destek hizmetleri de denizcilerin şikâyet ettiği konular arasında yer aldı.

Limanlarda artan iş yükü dinlenme sürelerini azaltıyor

Jones'un değerlendirmesinde, gemilerdeki iş yükünün yalnızca toplam çalışma saatleriyle ölçülmesinin yeterli olmadığına dikkat çekildi.

Denizde seyir sırasında nispeten düzenli bir çalışma programına sahip olan mürettebat, limana varıldığında yük operasyonları, denetimler, resmi işlemler ve evrak hazırlıkları nedeniyle yoğun bir tempoyla karşı karşıya kalıyor.

Armatörlerin ve işletmecilerin gemilerin limanda kalış sürelerini azaltma yönündeki talepleri de bu baskıyı artırıyor.

Araştırmaya katılan bir kaptan, liman operasyonları sırasında birden fazla görevin aynı anda yerine getirilmesinin personel üzerinde ciddi yorgunluk oluşturduğunu aktardı.

Bir başka denizci ise her biri beş ila altı ay süren dört ayrı kontratı boyunca gemiden ayrılıp karaya çıkma fırsatı bulamadığını bildirdi.

Teknoloji iş yükünü azaltmak yerine artırabilir

Steven Jones, denizcilikte dijitalleşmenin personel üzerindeki etkilerine de dikkat çekti.

Yapay zekâ, sensörler ve gemi-kara iletişim sistemlerinin operasyonları daha yakından izleme imkânı sağladığını belirten Jones, bu teknolojilerin aynı zamanda daha fazla raporlama, müdahale ve performans beklentisi oluşturabileceğini ifade etti.

Jones'a göre teknolojik gelişmelerin başarısı yalnızca verimlilik artışıyla değil, gemi insanlarının üzerindeki iş yükünü ne ölçüde azalttığıyla da değerlendirilmek zorunda.

Denizcilerin dayanıklılığı sınırsız değil

Denizcilerin zor koşullara uyum sağlama becerisinin sektör tarafından sürekli daha fazla sorumluluk yüklemek için kullanılmaması gerektiğini savunan Jones, mürettebatın dayanışmasının kurumsal eksikliklerin yerine geçemeyeceğini belirtti.

Gemi personelinin moralini yükseltmeye yönelik faaliyetlerin tek başına yeterli olmayacağını ifade eden Jones, özellikle dinlenme sürelerinin korunması, personel planlamasının iyileştirilmesi ve gerçek karaya çıkış imkânlarının sağlanması gerektiğine işaret etti.

Denizcilerin zor koşullarda görevlerini başarıyla sürdürmesinin, mevcut çalışma düzeninin sağlıklı olduğu anlamına gelmediğini belirten Jones, sektörün çalışanlarından sürekli daha fazla fedakârlık beklemek yerine insanın fiziksel ve psikolojik sınırlarını dikkate alan bir çalışma sistemi oluşturması gerektiğini vurguladı.

Jones'un değerlendirmesi, gemi teknolojileri gelişirken denizcilik sektörünün en önemli unsuru olan insan kaynağının korunmasının giderek daha kritik bir mesele hâline geldiğini ortaya koyuyor.