Mekke Savunma Antlaşması TBMM Genel Kurulu Tarafından Onaylandı

Mekke Savunma Antlaşması Meclis Tarafından OnaylandıTürkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan devletleri arasında hayata geçirilen Mekke Ortak Savunma Antlaşması'nın onaylanmasına yönelik hazırlanan kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından kabul edildi. Meclis Başkanvekili Celal Adan'ın yönetimi altında toplanan Genel Kurul, gündem maddelerini görüşmeye açtı.

Oturumun başlangıcında milletvekillerine ayrılan birer dakikalık söz hakkı kullanıldı, grup başkanvekillerinin değerlendirmeleri dinlendi ve siyasi partilerin sunduğu önergeler görüşüldü. Yapılan oylama sonucunda kanun teklifi kabul edildi.

Oylama sürecinde AK Parti, MHP ve CHP temsilcileri teklife evet oyu verirken; YENİ Parti, İYİ Parti, DEM Parti ve Yeni Yol Grubu temsilcileri hayır oyu kullandı. Toplamda 279 milletvekili kabul oyu verirken, 119 milletvekili muhalefet oyu verdi.

Savunma Sanayiinde Ortak Projeler ve Teknoloji PaylaşımıKabul edilen kanun teklifi uyarınca, üç ülke arasındaki savunma ve güvenlik alanındaki iş birliği geniş kapsamlı bir çerçeveye oturtuldu. Bu kapsamda, savunma sanayisi alanında ortak projelerin geliştirilmesi, tarafların savunma sanayisi kuruluşları arasında teknoloji paylaşımı ve ortak üretim süreçlerinin desteklenmesi kararlaştırıldı.

Özellikle uzmanlık gerektiren yüksek teknolojili alanlarda ortak araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin yürütülmesi, savunma inovasyonunun teşkim edilmesi ve askeri sanayi sektöründe nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi hedefleniyor. Ayrıca, tarafların savunma odaklı araştırma-geliştirme süreçlerinde edindikleri tecrübe ve uzmanlıkların karşılıklı olarak paylaşılması planlanıyor.

Askeri iş birliğinin daha ileri bir seviyeye taşınması amacıyla, savunma kurumları arasında personel değişimi, ortak eğitim programları ve düzenli tatbikatlar gerçekleştirilecek. Bu faaliyetlerin temel amacı, tarafların silahlı kuvvetleri arasındaki koordinasyon ve birlikte çalışabilme kabiliyetini artırmak olarak belirlendi.

Lojistik Destek ve Acil Durum YardımlaşmasıSöz konusu teklif kapsamında, barış dönemlerinde olduğu gibi savaş veya diğer olağanüstü durumlarda da silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğerteçhizat dahil olmak üzere kapsamlı lojistik destek sağlanması hüküm altına alındı. Terörle Mücadele ve İstihbarat PaylaşımıYeni düzenlemeyle birlikte, bölge ve dünya genelindeki istikrarı tehdit eden terörizmin her türlüsüyle mücadelede mevcut iş birliği ve ortak çabalar operasyonel düzlemde güçlendirilecek.

Tarafların uluslararası güvenlik meselelerinde düzenli istişarelerde bulunması, kendi hayati çıkarlarını ve ulusal güvenliklerini korumak adına ortak değerlendirmeler temelinde hem bireysel hem de müşterek önlemler geliştirmesi hedefleniyor. İstihbarat paylaşımının derinleştirilmesi amacıyla, taraflar bilgi güvenliği ve gizlilik esaslarına bağlı kalarak, karşılıklı mutabakatla belirlenen güvenli kanallar üzerinden bilgi paylaşımı gerçekleştirecek.

Ayrıca, barış ve savaş dahil her türlü olağanüstü durumda silah, mühimmat, yakıt ve yedek parça gibi kalemleri içeren lojistik destek mekanizması da bu kapsamda yer alıyor. Sekretarya ve Stratejik Yönetim YapısıAnlaşmanın yürütülmesi için Suudi Arabistan'da bir sekretarya kurulması kararlaştırıldı.

Bunun yanı sıra, savunma ve güvenlik iş birliğine stratejik bir yön kazandırmak amacıyla Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi oluşturulacak. Dışişleri Bakanı, Savunma Bakanı ve Genelkurmay Başkanı'ndan oluşacak bu komite, normal şartlarda yılda iki kez toplanacak; ancak liderlerin uygun gördüğü durumlarda bu toplantılar yılda bir kez gerçekleştirilebilecek.

Söz konusu komite, anlaşmanın uygulanması sırasında karşılaşılabilecek engelleri değerlendirecek ve ihtiyaç halinde alt komiteler kurma yetkisine sahip olacak. Suudi Arabistan'da kurulacak olan sekretaryaya, ana taraflar arasında üç yıllık sürelerle dönüşümlü olarak bir genel sekreter başkanlık edecek; ilk görevli genel sekreterin Pakistan vatandaşı olması planlanıyor.

Ayrıca teklifte, diğer ülkelerin anlaşmaya katılımına ilişkin usul ve esasların tarafların oylamasıyla belirlenmesi öngörülüyor. Yürürlük Süreci ve Çıkış Koşullarıİlgili teklif, süresiz bir şekilde yürürlükte kalacak. Taraflar, yürürlük için gerekli olan ulusal onay süreçlerini tamamlayacak ve son onay belgesi sekretaryaya teslim edildiği an anlaşma yürürlüğe girecek.

Süresiz olarak devam etmesi planlanan bu anlaşma kapsamında, taraflardan herhangi biri yürürlüğe girişinden itibaren 10 yıl geçtikten sonra, diğer taraflara en az 3 ay önceden yazılı bildirimde bulunarak anlaşmadan çekilme hakkına sahip olacak. Bir tarafın çekilmesi veya anlaşmanın sona ermesi durumunda, halihazırda devam eden projeler ve faaliyetler bundan etkilenmeyecek.

Ayrıca, gizlilik dereceli belgelerin korunmasına yönelik yükümlülükler anlaşma sona erse dahi devam edecek. Son olarak, tarafların uluslararası meselelerde ortak tutum sergilemek için bölgesel ve uluslararası kuruluşlardaki iş birliklerini güçlendirmesi ve savunma alanındaki mevcut mekanizmaları geliştirmesi hedefleniyor.