Trabzon'da Çöp Tesisi Hakkında Suç Duyurusu!

Trabzon'un Araklı ilçesinde yıllardır tartışmalara neden olan Taşönü Katı Atık Entegre ve Bertaraf Tesisi hakkında yeni bir hukuki süreç başlatılması talep edildi. Trabzonlu çevre bilimci Öğretim Görevlisi Yusuf Durmuş, Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulundu.

Durmuş, dilekçesinde tesisin kuruluş aşamasından bugüne kadar yaşanan çevre sorunlarını yedi ayrı başlık altında topladı. Katı atık tesisinin yakınındaki alanda beş yılı aşkın süredir vahşi depolama yapıldığını iddia eden Durmuş, bu faaliyetlerin Taşönü Mahallesi başta olmak üzere Araklı genelinde yaşayan insanların sağlığını tehdit ettiğini savundu.

Suç duyurusunda tesis işletmecilerinin yanı sıra Araklı Belediyesi, Trabzon Büyükşehir Belediyesi ve ilgili kamu kurumlarının sorumluluklarının da araştırılması istendi.

TESİSİN YERLEŞİM ALANLARINA YAKINLIĞINA DİKKAT ÇEKTİYusuf Durmuş'un suç duyurusundaki ilk başlık, tesisin yerleşim alanlarına olan uzaklığı oldu.

2019 yılında katı atık tesisinin kuruluş aşamasında hazırlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporuna ilişkin ciddi iddialarda bulunan Durmuş, tesisin 250 metreden daha yakınında konutlar bulunmasına rağmen bu yapıların rapordaki uydu görüntülerinden çıkarıldığını öne sürdü.

Durmuş, dilekçesinde şu ifadelere yer verdi:

"Araklı Taşönü Mahallesi'ne 2019 yılı katı atık tesisi kurulum aşamasında, 250 metreden daha uzakta yerleşim yerlerinin olmaması gerekirken, Çevre etki değerlendirme raporu alabilmek için, raporu yazan şirket katı atık tesisinin 250 metreden daha yakınındaki bulunan evleri, hazırlanan Çevre Etki Değerlendirme rapordaki uydu görüntülerinden sildiği anlaşılmıştır."

Tesisin yakınında evler bulunmasına rağmen faaliyetlerin sürdürüldüğünü savunan Durmuş, kuruluş aşamasında hazırlanan belgelerin ve ÇED sürecinin incelenmesini istedi.

"BEŞ YILI AŞKIN SÜREDİR VAHŞİ DEPOLAMA YAPILIYOR"Suç duyurusunun en dikkat çekici bölümlerinden birini tesisin hemen yakınındaki boş arazide yapıldığı öne sürülen vahşi depolama faaliyetleri oluşturdu.

Durmuş, söz konusu alana beş yılı aşkın süredir binlerce kamyon dolusu çöp bırakıldığını iddia etti. Bu alanın yerleşim yerlerine ve tarım arazilerine yakın olduğunu belirten çevre bilimci, gerekli çevresel izinlerin bulunmadığını da ileri sürdü.

Dilekçesinde, vahşi depolama alanlarının yerleşim yerlerinden en az bin metre, tarım alanlarından ise en az 500 metre uzakta olması gerektiğini savunan Durmuş, Taşönü'ndeki mevcut durumun bu koşullara uygun olmadığını ifade etti.

Durmuş, şikâyetlere rağmen faaliyetlerin devam ettiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

"İlgili şirket ve yetkililer bu durumu bildikleri halde 5 yılı aşkın süredir vahşi depolama yaparak Taşönü Mahallesi ve çevrede bulunan çok sayıda mahalle dahil olmak üzere, 50 bin nüfuslu Araklı ilçemize kadar yaşayan insanların sağlığını tehdit eder boyuta ulaşacak şekilde faaliyetlerini sürdürmektedirler."

"ÇÖPLER TARIM ALANLARINA VE EVLERİN ÖNÜNE TAŞINIYOR"Çevre bilimci Yusuf Durmuş, vahşi depolama alanının yalnızca bulunduğu bölgede değil, çevredeki mahallelerde de ciddi sorunlara yol açtığını ileri sürdü.

Açık alana bırakılan çöplerin martılar, kargalar ve diğer kuşlar tarafından çevreye taşındığını belirten Durmuş, özellikle tarım arazilerinin, fındık bahçelerinin ve yerleşim alanlarının bu durumdan etkilendiğini söyledi.

Durmuş'un dilekçesinde şu ifadeler yer aldı:

"Vahşi depolama yapılan alanda her gün 50 bini aşkın martı, yırtıcı kuşlar, kargalar ve diğer hayvanlar vahşi depolama alanından almış oldukları çöpleri poşetleri ile birlikte çevrede bulunan arazilerimize, bahçelerimize ve 50 bin nüfuslu Araklı ilçemize kadar taşımaktadırlar."

Kuşların taşıdığı atıkların fındık bahçelerine, sebze ve meyve yetiştirilen alanlara kadar ulaştığını belirten Durmuş, bu durumun tarımsal üretim alanlarında kirliliğe neden olduğunu savundu.

ÇOCUKLARDA ENFEKSİYON ŞİKÂYETLERİNİN ARTTIĞINI İLERİ SÜRDÜDurmuş, çöplerin çevreye taşınmasının halk sağlığı açısından da risk oluşturduğunu ifade etti.

Dilekçesinde, çöplerin bulunduğu alanlarda böceklerin ve mikroorganizmaların çoğaldığını öne süren Durmuş, özellikle çocukların sağlık sorunları yaşadığını iddia etti.

Durmuş, şu değerlendirmede bulundu:

"Bahçelerimizde ve evlerimizin çevresinde taşımış oldukları çöpler nedeniyle çöpte üreyen böcekler, mikroorganizmalar; virüs ve bakteriler sağlığımızı tehdit eder boyuta ulaşmıştır. Bununla ilgili özellikle bölgede yaşayan çocuklarda enfeksiyon hastalıklarına yönelik şikayetler artmıştır."

Bölgede sineklerin yaygın olduğunu da ifade eden Durmuş, mevcut koşulların gelecekte daha ciddi halk sağlığı sorunlarına yol açabileceğini savundu.

Dilekçedeki sağlık sorunları ve kuş sayılarına ilişkin ifadeler Durmuş'un iddialarını yansıtıyor. Bunların doğrulanması için ilgili kurumların incelemeleri ve bilimsel ölçümler gerekiyor.

YANBOLU DERESİ İÇİN ÇARPICI İDDİA: "BALIK ÖLÜMLERİ YAŞANDI"Suç duyurusunda öne çıkan bir diğer başlık ise tesisin yakınından geçen Yanbolu Deresi oldu.

Yusuf Durmuş, vahşi depolama alanından kaynaklanan sızıntı sularının herhangi bir arıtma işleminden geçirilmeden bölgedeki akarsuya ve ardından Yanbolu Deresi'ne ulaştığını iddia etti.

Atıkların özellikle gece saatlerinde dereye bırakıldığını öne süren Durmuş, bu durumun su canlıları üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu savundu.

Dilekçesinde şu ifadelere yer verdi:

"Taşönü çöp- vahşi depolama sızıntıları hiçbir arıtmaya tabi tutulmadan özellikle gece saatlerinde bölgede bulunan akarsuya, Yanbolu deresine akıtıldığı tespit edilmiştir. Akıtılan bu atık nedeni ile Yanbolu deresindeki toplu balık ve diğer omurgasız canlı ölümleri tarafımızdan defalarca tespit edilmiş, bu konu basında geniş bir şekilde yer almıştır."

Durmuş, ölen balıkların dere boyunca denize ulaştığını, kirliliğin Karadeniz'e kadar taşındığını da ileri sürdü.

İddialarını desteklemek amacıyla balık ölümlerine ilişkin fotoğrafları da suç duyurusu dilekçesine eklediğini belirten Durmuş, su kirliliğinin araştırılmasını istedi.

"50 BİNİ AŞKIN MARTI VE KUŞ ÇEVREYE ÇÖP TAŞIYOR"Yusuf Durmuş, suç duyurusunun beşinci maddesinde vahşi depolama alanındaki kuş popülasyonuna yeniden dikkat çekti.

Çöp alanında normalin üzerinde çoğaldığını ileri sürdüğü martı ve diğer kuşların yalnızca Taşönü Mahallesi'ni değil, Araklı ilçe merkezini de etkilediğini belirtti.

Durmuş, dilekçesinde şu ifadeleri kullandı:

"Taşönü Çöp – Vahşi depolama bölgesinde normalin çok üzerinde üreyen, çoğalan sayıları 50 bini geçen martılar su ve benzeri ihtiyaçları karşılamak için Araklı şehir merkezi üzerinden geçerek Karadere'ye ulaşmaktadır. Bu geçiş süresinde Araklı ilçesindeki konutlarda ve çevreye çöp taşımaktadırlar."

Çevre bilimci, bu duruma ilişkin fotoğrafların dilekçe ekinde bulunduğunu, ayrıca görüntülerin daha önce yerel basında yayımlandığını belirtti.

ARAKLI BELEDİYESİNE TEPKİ: "HİÇBİR DÜZELME OLMAMIŞTIR"Yusuf Durmuş, suç duyurusunda Araklı Belediyesinin tesisle ilgili tutumunu da eleştirdi.

Tesisin belediye sınırları içerisinde bulunduğunu hatırlatan Durmuş, belediye yöneticilerinin çevre kirliliği sorunundan haberdar olmalarına rağmen gerekli girişimlerde bulunmadıklarını iddia etti.

Durmuş, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Araklı belediyesi vatandaşları geçiştirme ve kısa sürede düzelecek sözleriyle vahşi depolamanın verdiği zararı görmezden gelme yoluna gitmiştir, aradan uzun süre geçmesine rağmen hiçbir düzelme olmamıştır."

Durmuş, belediyenin çevreyi kirleten vatandaşlara idari para cezası uygularken tesis çevresindeki kirlilik konusunda yeterli önlem almadığını savundu.

Bu durumun tesise ayrıcalık tanındığı izlenimi oluşturduğunu ileri süren Durmuş, yetkililerin sorumluluklarının araştırılmasını istedi.

Durmuş, dilekçesinde şu ifadeleri kullandı:

"Vahşi depolama, tesisin Araklı ve çevresine verdiği zararlar uzun yıllardır Trabzon Büyükşehir belediye meclisi gündemine gelip konu hakkında konuşulmasına rağmen Trabzon Büyükşehir belediyesi de bu konudaki görevini yapmamış, sadece açıklama yaparak durumu geçiştirmiştir."

Durmuş, ilgili belediyelerin yanı sıra çevre denetiminden sorumlu kamu görevlilerinin de incelenmesini talep etti.

"ÇEVRENİN KASTEN KİRLETİLMESİ SUÇUNDAN İŞLEM YAPILSIN"Yusuf Durmuş, dilekçesinde taleplerini açık şekilde sıraladı.

Taşönü'ndeki vahşi depolama faaliyetlerinin durdurulmasını isteyen Durmuş, tesisin işletilmesinden sorumlu şirket yöneticileri ile görevlerini yerine getirmediğini öne sürdüğü kamu görevlileri hakkında soruşturma yürütülmesini istedi.

Durmuş, Türk Ceza Kanunu'nun 181. maddesinde düzenlenen çevrenin kasten kirletilmesi suçuna dikkat çekerek şu talepte bulundu:

"Taşönü Çöp- vahşi depolamanın faaliyetlerinin durdurulmasını, buna sebep olan ilgili şirket yöneticileri, görevini yapmayan Araklı Belediyesi, Trabzon Büyükşehir belediyesi, Trabzon Çevre Şehircilik ve İklim değişikliği il müdürlüğü yöneticileri ve diğer kamu görevlileri ile ilgili gerekli soruşturmanın yapılarak, Türk ceza kanununun 181.