Türk Devletleri, "Ulaşım Koridorları Stratejisi"ni derinleştirecek

MEHMET KAYA / ANKARA

Bu bağlamda, Kazakistan ve Azerbaycan arasında imzalanan bağlantısallık temelli anlaşmalara, diğer devletlerin de katılması kararlaştırıldı. Bunun yanında, üye devletlerin ve bölge ülkelerinin ulaşım, enerji, iletişim alanlarındaki projelerini yürütmek amacıyla bir “TDT Ulaşım Koridorları Stratejisi” derinleştirilecek.

Orta Koridor birlikte geliştirilecek

Strateji, önceki zirvelerde çeşitli başlıklarda desteklenen projelerin 2027-2031 Strateji Belgesinde derinleştirilmesini içeriyor. Buna göre, Azerbaycan ile Kazakistan arasında geçen yıl imzalanan ve Orta Koridor’u geliştirmeyi amaçlayan iş birliği anlaşmasına diğer ülkelerin de katılması kararlaştırıldı.

TDT üyesi devletler, bu kapsamda gümrük işlemlerini, vatandaşların seyahatlerini, kara taşımacılığı ve demiryolu vb. projeleri hızlandıracak. TDT içinde bu projeler için ilave finansman sağlanmaya çalışılacak. Bağlantısallık turizmi desteklemek için kara yolu ve diğer ulaşım sistemleri desteklenecek.

Kabul edilen maddeler arasında, TDT üyesi ülkelerin vatandaşları için havalimanlarında ayrı bir hat açılması imkânının da değerlendirilmesi yer aldı. Gümrük işlemlerinde sayısal teknoloji ve belgelerin kullanılması da benimsendi.

Strateji ulaştırma yanında iletişim ve enerjiyi de kapsıyor. Hazar Denizi'ni geçecek bir fiber optik kablosuna yönelik Kazakistan-Azerbaycan, Azerbaycan-Türkmenistan projelerinin Türkiye üzerinden dünya ile bağlanmasına yönelik “Dijital İpek Yolu” girişiminin desteklenmesi maddeler arasına girdi.

Hazar enerji köprüsü öne çıkıyor

TDT bünyesinde, strateji belgesine konu çok sayıda proje bulunuyor. Bunlardan bazıları büyük ölçekli nitelik taşıyor. Orta Koridor bu bağlamdaki en büyük proje olarak dikkati çekiyor. Hazar Denizi'nin çok modlu olarak geçişi, mal taşımacılığı yanında enerji köprüsü olarak da öne çıkıyor.

Buradan doğal gaz ve petrol taşımacılığının da yapılabilmesi için öneriler bulunuyor. Orta Koridor, Çin-Avrupa arasında Rusya’dan geçen kuzey rotası ile henüz adım atılmamış olsa da İran üzerinden geçmesi öngörülen güney rotasına hem maliyet hem süre açısından büyük avantaj sağlıyor.

Orta Koridor’un Gürcistan ve Ermenistan üzerinden iki ayrı kanaldan Türkiye’ye erişebilmesine dikkat çekiliyor. Özellikle Orta Koridor’u oluşturmak üzere; Bakü-Tiflis-Kars demiryolu, Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu, Pakistan’a kadar uzanacak Trans Afgan demiryolu projeleri bulunuyor.

Zengezur Koridoru'nun Ermenistan içinden geçerek Nahçıvan’a erişmesi, hem Türkiye üzerinden dünyaya erişim hem de Azerbaycan’ın anklav nitelikli kendi toprağı ile fiziki bağlantısını sağlaması açısından önem taşıyor. Orta Koridor’da Hazar Denizi'ndeki Aktau ve Bakü limanları da büyük önem taşıyor.