1 Ocak 2027'de Başlıyor: Binalar 5 Yılda Bir Zorunlu Denetlenecek

Binaların deprem güvenliğini artırmak ve yapıların taşıyıcı sistemlerine yönelik izinsiz müdahalelerin önüne geçmek amacıyla yeni bir düzenleme hayata geçiriliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik taslağına göre, Bina Kimlik Sertifikası (BKS) bulunan yapılar 5 yılda bir zorunlu gözlemsel denetime tabi tutulacak.

Milliyet'in haberine göre, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanan düzenleme kapsamında yapı denetim kuruluşları, Bakanlık tarafından elektronik sistem üzerinden sırayla görevlendirilecek. Denetimlerde özellikle binaların taşıyıcı sistemleri, kolonların durumu ve ruhsata uygunlukları incelenecek.

Kolon Kesme ve Duvar Yıkma Müdahaleleri DenetlenecekGeçmişte yaşanan büyük depremlerde ortaya çıkan yapı hasarlarının önemli nedenlerinden birinin, özellikle ticari amaçla kullanılan binalarda taşıyıcı sistemlere yapılan müdahaleler olduğu belirtiliyor. Yeni düzenlemeyle kolon kesme, duvar yıkma ve yapı güvenliğini tehlikeye sokabilecek diğer izinsiz müdahalelerin tespit edilmesi hedefleniyor.2021 yılından itibaren iş bitirme aşamasına gelen ve iskan izni alan yeni binalar için zorunlu hale getirilen Bina Kimlik Sertifikası bulunan yapılar, 5 yılda bir denetlenecek.

Denetimlerde Nelere Bakılacak? Binalar için hazırlanacak periyodik denetim kontrol formunda birçok teknik ayrıntı incelenecek. Denetimlerde şu başlıklar öne çıkacak: Binanın kat sayısının ruhsata ve imar durumuna uygunluğu, Binanın taban alanının ruhsata uygun olup olmadığı, Dış cephe çıkmalarının projeye uygunluğu, Bodrum ve zemin gibi kritik katlardaki kolonların durumu, Güçlendirme gerektirebilecek kritik çatlakların bulunup bulunmadığı, İstinat duvarlarının durumu, Asansörün periyodik kontrolü, Binanın kullanım amacının resmi belgelerle uyumu.

Bu incelemelerle binaların mevcut durumunun ruhsat ve onaylı projelerle karşılaştırılması sağlanacak. Usulsüzlükler Fotoğraf ve Videolarla Kayıt Altına AlınacakDenetimler sırasında projeye aykırı uygulama, taşıyıcı sisteme müdahale veya başka bir uygunsuzluk tespit edilmesi halinde durum teknik inceleme raporuyla kayıt altına alınacak.

Hazırlanacak raporlarda usulsüzlüklerin fotoğraflı tespitinin yanı sıra, müdahalenin hangi dönemde gerçekleştiğinin belirlenmesi de amaçlanıyor. Ayrıca sorumlu yapı denetim kuruluşları, şirket müdürleri ve denetim personelinin bilgilerinin raporlarda yer alması öngörülüyor.

Sorumlu personelin isimleri ve denetçi numaraları da teknik inceleme raporlarına eklenecek. Denetimler İçin Kolluk Kuvvetleri de Devreye GirebilecekYeni sistem kapsamında binaların denetimi için her yıl ocak ayında elektronik görevlendirme yapılacak.

Bakanlık tarafından görevlendirilen yapı denetim kuruluşları, görevlendirmeyi takip eden en geç iki ay içerisinde incelemelerini tamamlayacak. Denetimler bina yöneticisi, maliklerden biri veya mahalle muhtarının eşliğinde gerçekleştirilecek.

Denetim ekiplerinin inceleme sırasında tehdit edilmesi veya şiddete maruz kalması durumunda kolluk kuvvetlerinin desteğiyle denetim tamamlanacak. Aykırılık Tespit Edilen Binalarda Ne Olacak? Denetim sonucunda binada projeye aykırı bir durum, taşıyıcı sisteme müdahale veya yapı güvenliğini tehdit eden bir uygunsuzluk belirlenirse, tespitler fotoğraf ve videolarla belgelenecek.

Hazırlanan raporların ardından belediyeler veya valilikler tarafından İmar Kanunu kapsamında gerekli işlemler başlatılacak. Bu kapsamda binanın durumuna göre yıkım, mühürleme veya güçlendirme işlemleri uygulanabilecek. Büyük Binalara Yeni Belge Zorunluluğu GeliyorDüzenleme kapsamında 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren yapı ruhsatı alacak, inşaat alanı 10 bin metrekare ve üzerinde olan binalar için yeni bir belge şartı da getirilecek.

Bu yapılarda Enerji Kimlik Belgesi'nin yanı sıra Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi sunulması da zorunlu olacak. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı verilerine göre, 2011 yılından geçen yılın sonuna kadar 1 milyon 100 bin yeni bina ve 330 bin mevcut bina için Enerji Kimlik Belgesi alındı.

Yeni düzenlemeyle birlikte binaların yalnızca inşaat aşamasındaki değil, kullanım sürecindeki güvenlik ve mevzuata uygunluk durumlarının da düzenli olarak takip edilmesi hedefleniyor.