AP'de doğum izni düzenlemesi: Kadın milletvekillerine oy devretme hakkı tanındı

Avrupa Parlamentosu'nda (AP) kadın milletvekilleri, doğum öncesinde ve sonrasında oy kullanma yetkilerini meslektaşlarına devredebilecek. Ancak erkek milletvekilleri aynı haktan yararlanamayacak. Perşembe günü son onayı verilen düzenleme, AP Genel Kurul oturumlarında milletvekillerinin şahsen oy kullanmasını zorunlu kılan kurala geçici bir istisna getiriyor.

Buna göre kadın milletvekilleri, tahmini doğum tarihlerinden önceki üç ay ve doğumdan sonraki altı ay boyunca kendi adlarına oy kullanması için güvendikleri bir meslektaşlarını görevlendirebilecek. Düzenleme, yeni anne olan milletvekillerinin çocuklarıyla ilgilenirken Avrupa Parlamentosu'ndaki temsil ve söz hakkını korumalarını amaçlıyor.

Ancak babaların düzenleme kapsamı dışında bırakılması, çocuk bakım sorumluluklarının eşit paylaşılması ilkesi açısından soru işaretlerine yol açtı. AP milletvekilleri bu ilkeyi sık sık savunuyor. Düzenlemenin hazırlanmasında görev alan Hollandalı Sosyalist milletvekili Lara Wolters, "Genç babalar veya çocuk evlat edinen ebeveynler için de aynı imkanı sağlayabilmeyi isterdim," dedi.

Parlamentonun mevcut izin düzenlemeleri ise her iki ebeveyni de kapsıyor. Buna göre tüm AP milletvekilleri, doğumdan önceki iki aydan doğum sonrasındaki dört aya kadar mazeretli izin kullanabiliyor. Yeni düzenleme ezici çoğunlukla kabul edildi ve milletvekillerinin büyük bölümü tarafından memnuniyetle karşılandı.

Ancak birçok milletvekili, düzenlemenin kapsamının yetersiz olduğu görüşünde. Düzenlemeye paralel bir değişiklik önergesi hazırlayan İspanyol Sosyalist milletvekili Juan Fernando López Aguilar, Euronews'e yaptığı açıklamada, "Bu imkanı erkek milletvekillerine de tanımak istedik ancak pragmatik bir yaklaşım benimsemek zorunda kaldık," dedi.

Aguilar'ın hazırladığı önerge, milletvekillerinin şahsen oy kullanmasını zorunlu kılan kuralın değiştirilmesi için Avrupa Seçim Yasası'nda değişiklik yapılmasını öngörüyordu. Aguilar, "Bu son derece karmaşık bir süreç. Yalnızca 27 AB üyesi ülkenin tamamının desteğini değil, aynı zamanda ulusal parlamentoların onayını da gerektiriyor," dedi.

Erkek milletvekillerinin de kapsama alınmasının fazla iddialı bir adım olacağını ve düzenlemenin tamamının kabul edilmesini tehlikeye atabileceğini belirtti. Düzenlemenin babaları da kapsaması konusu daha önce tartışmalara yol açmıştı.

Kasım 2025'te AP milletvekilleri, erkek milletvekillerine de oy devretme hakkı tanınmasını öngören değişiklik önergesini reddetmişti. Oylama isim bazında yapılmadığı için önergeye karşı çıkan milletvekilleri belirlenememişti.

Ancak aşırı sağcı milletvekilleri, bu konuda kadınlar ve erkekler arasında yasal eşitlik sağlanmasına açıkça karşı çıkıyor. Avrupa İçin Vatanseverler (Patriots for Europe) grubundan Hollandalı milletvekili Marieke Ehlers, Euronews'e yaptığı açıklamada, "Bu değişiklik yalnızca oy kullanamayacak fiziksel durumda olan anneleri kapsıyor.

Bu durum, doğum yapmak üzere olmalarından veya yeni doğan bebeklerini emzirmek zorunda olmalarından kaynaklanıyor. Dolayısıyla erkekleri veya koruyucu aileleri kapsayacak şekilde genişletilemez," ifadelerini kullandı. Ehlers, düzenlemenin yalnızca kadınları etkileyen "doğumun fiziksel sonuçlarını" ele aldığını savundu.

Düzenleme, tüm AB üyesi ülkelerin değiştirilmiş Avrupa Seçim Yasası'nı kendi ulusal parlamentolarında onaylamasının ardından yürürlüğe girecek. Şu ana kadar yalnızca 10 ülke onay sürecini tamamladı.