Şirket aracını yakınına verenler dikkat: 165 bin TL ceza yiyebilirsiniz!

SGK, şirketlere ait ticari araçları kullanan sigortasız sürücülere yönelik denetimlerde yeni bir uygulamaya geçti. Yeni düzenlemeyle araç sahibi ile sürücü arasında iş ilişkisi bulunup bulunmadığı araştırılmadan doğrudan ceza kesilemeyecek.

Akrabalık, arkadaşlık ve aracın geçici olarak ödünç verilmesi gibi durumlar da dikkate alınacak. Kayıt dışı istihdam tespit edilirse işverenlere 165 bin 150 liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), şirketlere ait ticari araçların kullanımına ilişkin sigortalılık denetimlerinde yeni esaslar belirledi. 19 Ekim 2026 tarihli ve 2026/22 sayılı genelgeyle trafik tutanaklarına dayalı işlemler yeniden düzenlenirken, ticari araçları kullanan kişilerin sigortalılık durumlarının hangi koşullarda değerlendirileceği de netleştirildi.

Yeni uygulama, şirket araçlarının direksiyonuna geçen herkesin otomatik olarak kayıt dışı çalışan kabul edilmesinin önüne geçmeyi amaçlıyor. Böylece bir yakınına veya arkadaşına aracını geçici olarak veren araç sahipleriyle gerçekten işçi çalıştıran işverenler arasındaki ayrım, yapılacak incelemeyle ortaya konulacak.

NTV'den Burak Taşçı'nın haberine göre, kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında 2021 yılından bu yana Emniyet Genel Müdürlüğü ile SGK arasında yürütülen uygulamada, ticari araçları kullanan sürücülerin sigortalılık durumları inceleniyor.

Trafik denetimlerinde şirket adına kayıtlı ticari araçları kullanan kişilere ilişkin bilgiler SGK'ya iletiliyor. Kurum da sürücünün sigortalı olup olmadığını araştırıyor. Kayıt dışı çalışma tespit edilmesi halinde araç sahibi işveren hakkında idari işlem başlatılabiliyor.

Ancak 19 Ekim 2026 tarihli genelgeyle bu süreçte önemli bir değişikliğe gidildi. Buna göre, trafik cezası tutanağında adı bulunan sürücü ile araç sahibi işveren arasında geçmişte herhangi bir çalışma ilişkisi yoksa yalnızca tutanağa dayanılarak doğrudan sigortalılık tescili ve ceza işlemi yapılamayacak.

Bu tür dosyalar sosyal güvenlik denetmenlerine gönderilecek. Denetmenler hem araç sahibinin hem de sürücünün ifadelerine başvurarak aralarında bir iş ilişkisi bulunup bulunmadığını araştıracak.

İncelemede akrabalık ve arkadaşlık ilişkileri ile aracın geçici olarak ödünç verilmesi gibi durumlar da dikkate alınacak. Hazırlanan denetim raporunun sonucuna göre sigortalılık ve idari para cezası işlemleri yürütülecek.

Öte yandan sürücünün daha önce aynı işverenin işyerinde sigortalı olarak çalıştığının belirlenmesi halinde mevcut usuller kapsamında işlem yapılabilecek.

İl emniyet müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen trafik denetimlerinde, ticari amaçla kullanılan araçlara ilişkin düzenlenen ve sürücüye tebliğ edilen trafik idari para cezası tutanaklarının bilgileri SGK'ya gönderiliyor.

Kurumla paylaşılan bilgiler arasında aracın plakası, sürücünün T.C. kimlik numarası, adı ve soyadı, cezanın düzenlendiği tarih, il, ilçe ve ilgili trafik birimi yer alıyor.

SGK bünyesindeki Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele (KADİM) servisleri, bu bilgileri kullanarak sürücünün ticari araç sahibine ait işyerinde kayıt dışı çalışıp çalışmadığını inceliyor.

Yeni düzenlemeyle aynı işyerinde birden fazla kez çalıştığı tespit edilen kişilerin sigortalılık sürelerinin hesaplanmasına ilişkin esaslar da belirlendi.

Buna göre, aynı işyerinde çalışıldığına ilişkin birden fazla bilgi veya belgenin SGK'ya ulaşması halinde en eski tarihli tespit, işe olarak kabul edilecek. Aynı ayda ve takip eden aylarda çalışıldığı belirlenen her gün için bir günlük sigortalılık hizmeti verilecek. Bu çalışma ilişkisi kısmi süreli çalışma olarak değerlendirilecek.

Çalışmanın tespit edilmediği bir ayın ardından yeniden tespit yapılması halinde ise ilk yeni tespit, yeni işe sayılacak. Önceki çalışma ilişkisi, hizmet kazandırılan son gün itibarıyla sona erdirilecek.

Şirkete ait ticari araçta kayıt dışı işçi çalıştırıldığının belirlenmesi halinde, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102'nci maddesi kapsamında işverene idari para cezası uygulanabilecek.

2026 yılı brüt asgari ücretine göre, işe giriş bildirgesinin verilmediğinin ilgili kamu kurumlarının tespitiyle ortaya çıkması durumunda her bir sigortasız çalışan için 66 bin 60 lira idari para cezası öngörülüyor.

Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde ise ceza, her bir sigortasız çalışan için brüt asgari ücretin beş katına, yani 165 bin 150 liraya yükseliyor.

Bununla birlikte sigortasız çalışmanın aylık prim ve hizmet belgelerine yansıtılmaması, ücret bordrolarında eksiklik bulunması veya yasal kayıtların geçersiz sayılması gibi durumlarda işverenlere ek idari para cezaları da uygulanabiliyor.

Yeni düzenlemenin en dikkat çeken yönlerinden biri, şirket adına kayıtlı ticari aracın işverenin eşi, akrabası, arkadaşı veya başka bir yakını tarafından kullanılması durumunda ilişkinin niteliğinin ayrıca araştırılacak olması.

Aracın kişisel amaçlarla ve geçici süreyle kullanılması, tek başına kayıt dışı istihdam gerekçesiyle ceza uygulanması için yeterli olmayacak. Sürücünün işverenin yanında fiilen çalışmadığı ve taraflar arasında bir hizmet ilişkisi bulunmadığı tespit edilirse işverene bu gerekçeyle ceza kesilmeyecek.

Ancak inceleme sonucunda sürücünün gerçekte işyerinde çalıştığı belirlenirse SGK, sigortalılık tescili, prim tahakkuku ve idari para cezası işlemlerini gerçekleştirebilecek.

Genelge, SGK birimlerinde incelemesi devam eden ancak henüz sonuçlandırılmamış dosyalar için de uygulanacak.