Mekke Anlaşması ve Meclis Kararı Olmadan Asker Gönderme Tartışması

Mekke Anlaşması’nın hukuki çerçevesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) asker gönderme yetkisi üzerindeki olası etkileriyle gündeme geldi. Hukukçu Dr. Onur İste, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun geçmişteki Libya tezkeresi tutumu ile bu anlaşmaya verdiği destek arasındaki farkı yorumladı.

İste, siyasi tutumdaki bu değişimi “fikir değiştirme ve günah çıkartma” olarak nitelendirirken, sürecin anayasal zeminini sorguladı.

Söz konusu anlaşmanın Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesi ve NATO’nun 5. maddesiyle taşıdığı benzerliklere değinen İste, Anayasa’nın 92. maddesi çerçevesindeki denetim mekanizmasına dikkat çekti. İstanbul Sözleşmesi sürecinde kamuoyunda tartışılan “usulde paralellik ilkesi” üzerinden bir değerlendirme yapan hukukçu, olası bir çatışma anında izlenecek yönteme dair çekincelerini dile getirdi.

Hukuki analizde, “uluslararası anlaşma istisnası” gerekçe gösterilerek Meclis’ten yeni bir tezkere kararı alınmadan yurt dışına asker gönderilip gönderilemeyeceği meselesi merkezi bir yer tutuyor. Dr. Onur İste, bu durumun yürürlükteki mevzuat ve parlamento yetkileri açısından oluşturabileceği belirsizliklerin altını çizdi.