Riyad Salih El – Huseyn’in Uzun Bıyıklı Kahinleri ve Ormandaki Keçi’si

Türksat: 4A Frekans: 12457,5 Sembol: 30000 Polarizasyon: V(Dikey) FEC: 2/3

Riyad Salih El – Huseyn, Suriyeli ve komünist bir şair. Onun şiiriyle ilk karşılaşmam, Melek Deniz Özdemir’in çevirdiği Uzun Bıyıklı Kahinler sayesindedir ve bu şiir zaman zaman yazılarıma girmiştir. İlk okuduğumda kısa bir ülke tarihinden geçmiştim. Sonraki okumamda, insan duygusunun ve düşlerinin nasıl farklılaştığını görmüştüm. Erkek, kadın, çocuk, hatta doğanın düşlerindeki masumiyeti o kadar temiz ve duru bir dille aktarmış ki El – Huseyn, etkilenmemek elde değil. Elbette bu güzel duyguları, düşleri bozan bir de suskun, uzun bıyıklı ve siyah elbiseliler olacaktı. Yasalar koyarak, adaletle oynayarak, düşlerinden dolayı insanları zindanlara atarak ülkenin geleceğini şekillendireceklerdi. Sonuç; kaos, kabus ve bir ülkenin paramparça oluşu…

Tarihin penceresi ne yazık ki birbirine benzer işlerle dolu. Dünya düzeni, daha doğrusu neoliberal yeni düzenin çarkları böyle işliyor. Düşleri olan insanların düşlerini zincirlemek ve siyah beyaz bir yoksullukla insanlara düşsüz bir dünya sunmak. Endüstriyel ve finansal şirketler kendi elitlerini yaratarak, askeri ve idari bir güçle ne yazık ki her tür güzelliği yok etme seferberliğindeler. Dünyadaki son gelişmeler ise düşleri olanların ısrarla bu düzenin yarattığı her türlü tahribata karşı ayaklanmaları. Evet iki şeyden eminiz artık. İnsan düşünmeye ve düş kurmaya devam ediyor.

Acılı bir coğrafyanın içinden kendi acılarıyla geçen bir şair Riyad Salih El-Huseyn. Henüz onüç yaşındayken yanlış bir tedavi sonucu işitme ve sonrasında konuşma yetisini yitirir. Bu onun yazıyla ve şiirle yoğunlaşmasına neden olur ve kendini şiirle var eder. Elbette çok keskin olmasa da siyasi faaliyetlerde de bulunur. Bütün arkadaşları gibi “uzun bıyıklı kahinler” onu da tutsak ederler.

Suriye şiiriyle ilgim, daha çok Adonis ve Nizar Kabbani ile sınırlıdır. Şiirlerini bildiğim ve okuduğum şairler onlar. İkisinin de güçlü bir şiiri var. (Burada bir parantez de Helîm Yûsiv için açmam gerek. Bildiğim bir isim de Kürt roman ve öykücü Helîm Yûsiv’dir.)

Riyad Salih El – Huseyn ile de Uzun Bıyıklı Kahinler sayesinde tanışmış oldum. Melek Deniz Özdemir beni iyi bir şairle tanıştırmıştı. Şimdilerde ise Ayrıntı Yayınları’ndan çıkan, Mehmet Hakkı Suçin’in çevirdiği bir seçme şiirler kitabı ile okuyorum El – Huseyn’i. Su Gibi Sade Kurşun Gibi Kesin ismiyle yayımlanmış. Bu onun 1982’de yayımlanmış kitabının ismi aynı zamanda. Kan Dolaşımının Yıkımı (1979), Günlük Efsaneler (1980), Ormandaki Keçi (1983). Ormandaki Keçi ölümünden sonra basılmıştır ve şair ezbere okuduğu şiirini basılı görememiş ve dokunamamıştır. “Küçük bir pınar gibi gözlerimi açıyorum/ Kıpırdıyorum çobanların zarafetiyle/ Çünkü biraz geç de olsa/ Öğrenmeye başladım:/ Ne binlerce savaş ne milyonlarca suç/ Engelleyebilir acıkan bir kedinin miyavlamasını/ Gülün tomurcuklanmasını/ Sağanak yağmasını yağmurun/ İşte bundan yürüyorum, yürüyorum, yürüyorum/ Gökteki yıldızlar gibi parlak/ Ormandaki keçiler gibi hür.”

El – Huseyn’in şiirleri bir gençten çok, olgunlaşmış, inzivaya çekilmiş, ormanda kendisine ait bir dergâh kurmuş birinin şiirlerine benziyor. Bazı şiirleri kısa, tadımlık ve sadedir. Bazıları da gerçekten kurşun gibi kesindir. Onun işitmeyen kulağına ve konuşmayan diline gözleri rehberlik eder. Gördüğünden fazlasına ses olur ve sözleriyle çalışır, kasırgalar yaratır şiirleriyle. Düşlediği ülke bugün başka bir halde. Masallardan, efsanelerden kalan ne varsa kayıp artık. Antik kentler, Halep, Şam, Tartus’un içinden geçilmiş. Onun Suriye için yazdığı ilk dizeler ne kadar gerçekse, son dizeleri de bugünkü haliyle o kadar üzücüdür. Çünkü düşlerindeki ülke artık başkadır. Bazen şairler de yanılabilir. “Ey kara kışta yanan sobalar gibi/ Güzel ve neşeli Suriye/ Ey köpeklerin dişleri arasındaki kemikler gibi/ Bahtsız Suriye/ Ey cerrahın elindeki neşter gibi/ Katı Suriye/ Biz ki iyi yürekli evlatlarınız senin/ Ekmeğini yedik, zeytinini, kamçılarını/ Daima pınarlara götüreceğiz seni/ Daima yeşil parmaklarımızla kurutacağız kanını/ Kurumuş dudaklarımızla gözyaşlarını/ Daima önünde yollar açacağız/ Ve seni kaybolmaya terketmeyeceğiz ey Suriye/ Çöldeki bir şarkı gibi.” Bazen de ülke düşlediğiniz bir yerden daha başka yerlere doğru gidebiliyor.

Şöyle bir not düşmem de kıymetli olacak sanırım. Bazı şairler genç yaşta yaşama veda etmişler. Ancak onların şiiri hep büyük ve kalıcı bir şiir olarak bugünlere gelmiştir. Georg Trakl, Arkadaş Z. Özger, Nilgün Marmara, Sylvia Plath ve El – Huseyn. Bir not daha. El – Huseyn’in şiirlerini okuduğumda Şêrko Bêkes’in şiirlerinin tadını aldım. Kısa, özgür ve lirik…

Su Gibi Sade Kurşun Gibi Kesin, Riyad Salih El – Huseyn, Çev: Mehmet Hakkı Suçin, Ayrıntı Yayınları,2026

İlke TV'yi, Google'da tercih edilen kaynak olarak ekleyin İlke TV’nin özel haberlerini ve güncel gelişmeleri anında takip etmek için tıklayarak WhatsApp kanalımıza abone olabilirsiniz. * ilketv.com.tr’de yayımlanan yazılar, yazarların görüşlerini yansıtmaktadır. Yazılar İlke TV’nin kurumsal bakışıyla örtüşmeyebilir. Yazıların tüm hukuki sorumluluğu yazarlarına aittir.

Meteoroloji açıkladı: Bugün hava nasıl olacak? 24 Ekim 2026 08:05 Maltepe Belediye Başkanı Esin Köymen, YENİ Parti’ye geçtiğini duyurdu 24 Ekim 2026 01:14 Çankırı’da trafik kazası: 4 kişi hayatını kaybetti, 1 kişi yaralandı 24 Ekim 2026 01:03 SPK eski Daire Başkanı Erman Çete hakkında gözaltı kararı 24 Ekim 2026 00:58 Manisa OSB’de fabrikada yangın: ‘Tehlike devam ediyor’ 24 Ekim 2026 00:45

Meteoroloji açıkladı: Bugün hava nasıl olacak? Maltepe Belediye Başkanı Esin Köymen, YENİ Parti’ye geçtiğini duyurdu Çankırı’da trafik kazası: 4 kişi hayatını kaybetti, 1 kişi yaralandı SPK eski Daire Başkanı Erman Çete hakkında gözaltı kararı Web sitemizde yer alan haber içerikleri izin alınmadan, kaynak gösterilerek dahi iktibas edilemez. Kanuna aykırı ve izinsiz olarak kopyalanamaz, başka yerde yayınlanamaz.

Adres Kavaklıdere Mah. Paris Cad.