Ordu’nun İsmi Dünyaya Yayıldı

İngilizcedeki "horde" kelimesinin kökeninin Türkçe "ordu" kelimesine dayanması, Ordu isminin uluslararası etimolojideki şaşırtıcı ve köklü yerini gözler önüne seriyor.

Antik çağdaki Kotyora'dan Hacıemiroğulları Beyliği'ne, Osmanlı kayıtlarından 1869'daki resmileşme sürecine kadar uzanan bu hikaye, bir beyin otağından dünyaya yayılan kelimenin izini sürüyor.

Bir Beyin Otağından Dünya Dillerine: "Horde" Kelimesinin Kökeni Günümüzde İngilizcede kalabalık, göçebe topluluk veya ordu anlamlarında kullanılan "horde" kelimesinin kökeni Türkçe "ordu" kelimesine dayanmaktadır. Ancak kelimenin tarihsel kökenindeki ilk anlamı doğrudan bir askeri birlik değildir.

Kaşgarlı Mahmud'un ünlü eseri Divanu Lugati't-Türk'te "ordu", Hakan'ın otağının ve yönetim merkezinin kurulduğu yeri simgelemektedir. Tarihsel süreçte Türkçeden diğer dillere yayılan bu kelime, Doğu Avrupa'yı yüzyıllarca yöneten Altın Orda Devleti'nin adında da yer almış ve küresel bir kelime hâline gelmiştir.

Antik Kotyora’dan Hacıemiroğulları’na Bölgenin Geçmişi Karadeniz sahil şeridinin bu özel coğrafyası, binlerce yıllık antik bir tarihe ev sahipliği yapmaktadır. Bölgede günümüzden 2400 yıl önce Kotyora adında bir şehir bulunuyordu; ünlü antik komutan ve tarihçi Xenophon ile Onbinler, bu sahillerde 45 gün konaklamıştı.

Yüzyıllar sonra, 14. yüzyılda Türkmen beylerinden Hacıemiroğulları, bölgede hakimiyet kurarak kendi beylik merkezini oluşturdu. Türkmen beylerinin oturduğu ve yönetimi idare ettiği bu merkezlere halk arasında "ordu" denmeye başlandı.

Osmanlı Kayıtlarından Günümüz Altınordu’suna Hacıemiroğulları döneminden miras kalan bu isim, 1455 tarihli Osmanlı tahrir defterlerinde resmi olarak kendine yer buldu. Yıllar içerisinde idari ve yerleşim yerlerinin gelişmesiyle birlikte, 1869 yılında sahil kesimindeki yerleşim resmi olarak Ordu adını aldı.

Günümüzde ise büyükşehir statüsüyle birlikte merkez ilçeye verilen Altınordu ismi, kelimenin kökenindeki hakan otağı ve beylik merkezine yapılan tarihsel atfı yaşatmaya devam etmektedir.