Dünyada gıda fiyatları geriledi, Türkiye’de enflasyon yükseldi: Aradaki fark dikkat çekti

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), ekim ayına ilişkin Gıda Fiyat Endeksi verilerini açıkladı. Küresel gıda fiyatları yıllık bazda yüzde 5,9 artarken, Türkiye'de gıda enflasyonunun aylık yüzde 3,5, yıllık ise yüzde 27,73 seviyesinde gerçekleşmesi dikkat çekti.

Dünya genelinde tahıl fiyatları gerilerken şeker fiyatları Aralık 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

FAO tarafından açıklanan ekim ayı Gıda Fiyat Endeksi verileri, küresel gıda piyasalarındaki son durumu ortaya koydu. Küresel gıda fiyatları ekim ayında yıllık bazda yüzde 5,9 yükseldi. Aynı dönemde Türkiye'de gıda enflasyonunun aylık yüzde 3,5, yıllık yüzde 27,73 olması, Türkiye ile küresel piyasalar arasındaki farklı seyri gözler önüne serdi.

TAHIL FİYATLARINDA ARJANTİN ETKİSİ

Bloomberg HT'den İrfan Donat'ın aktardığı verilere göre, FAO Tahıl Fiyat Endeksi ekim ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 4,5 geriledi. Buna karşın endeks yıllık bazda yüzde 12,6 artış gösterdi.

Dört aydır aralıksız yükselen dünya buğday fiyatları, küresel talebin zayıflaması ve Arjantin'deki olumlu rekolte beklentilerinin etkisiyle ekim ayında düşüşe geçti. Karadeniz'deki ihracat koridoruna yönelik kısıtlamaların esneyebileceği ihtimali de fiyatları aşağı çeken etkenler arasında yer aldı. Ancak devam eden lojistik sorunlar, düşüşün daha fazla derinleşmesini engelledi.

Mısır, arpa ve sorgum fiyatlarında da küresel arz beklentileri doğrultusunda gerileme kaydedildi. Pirinç fiyatları ise diğer tahıl ürünlerinden farklı bir seyir izledi. Hasat gecikmeleri ve olumsuz hava koşulları nedeniyle FAO Tüm Pirinç Fiyat Endeksi ekim ayında yüzde 1,6 yükseldi.

SOYA YAĞI ZİRVEDE, SÜT VE ET FİYATLARI GERİLEDİ

Bitkisel yağ piyasalarında ekim ayında farklı yönlü hareketler yaşandı. FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 0,3'lük sınırlı artış gösterirken, yıllık bazda yüzde 17,6 yükseldi.

Biyoyakıt sektöründeki talep artışı, soya yağı fiyatlarını 2022 sonundan bu yana en yüksek seviyesine taşıdı. Ayçiçek yağı da lojistik sorunların etkisiyle değer kazandı. Kolza yağı fiyatları ise Avrupa Birliği'ndeki zayıf talep nedeniyle geriledi.

Et fiyatlarında ise düşüş eğilimi öne çıktı. FAO Et Fiyat Endeksi ekim ayında aylık bazda yüzde 1,2 azaldı. Avrupa Birliği'nde arzın bol olması domuz eti fiyatları üzerinde baskı oluştururken, koyun ve sığır eti fiyatları da artan rekabetin etkisiyle geriledi.

Kümes hayvanı eti fiyatları ise hastalık kaynaklı bölgesel kısıtlamalara rağmen istikrarını korudu.

Süt ürünlerinde de fiyat düşüşü görüldü. FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, tereyağı ve peynirdeki bol arzın etkisiyle aylık yüzde 1,1, yıllık bazda ise yüzde 16,9 geriledi.

KÜRESEL GIDA FİYATLARINI ŞEKER YUKARI ÇEKTİ

Ekim ayında gıda fiyat endeksini en fazla yukarı taşıyan ürün şeker oldu. FAO Şeker Fiyat Endeksi, ekimde aylık yüzde 6,7, yıllık bazda ise yüzde 28,9 artış kaydetti. Böylece şeker fiyatları Aralık 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Brezilya'daki olumsuz hava koşullarının hasat faaliyetlerini aksatması, Hindistan'da muson yağışlarının zayıf seyretmesi ve Avrupa Birliği ile Tayland'daki üretim beklentilerinin düşmesi, şeker fiyatlarındaki yükselişin temel nedenleri arasında gösterildi.

Küresel gıda piyasalarında tahıl, et ve süt ürünleri fiyatları gerilerken şeker fiyatlarındaki sert yükseliş, ekim ayı endeksinin öne çıkan gelişmesi oldu.