PAÜ Hastaneleri'nden bilimsel yanıt: Nar kalbe iyi gelir mi?

Sonbaharda Denizli sofralarının vazgeçilmezlerinden biri olan nar, gerçekten tansiyonu düşürüyor mu? Kalp ve Damar sağlığın korumaya yardımcı olabilir mi? Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Hastaneleri, Kardiyoloji Anabilim Dalı Dr.

Öğr. Üyesi Işık Tekin güncel klinik bulgular ışığında merek edilen sorular hakkında açıklamalarda bulundu.

PAÜ Hastaneleri Kardiyoloji Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Işık Tekin yaptığı açıklamalarda şunları ifade etti: “Denizli’nin özellikle Pamukkale ilçesi ve çevresinde yetiştirilen nar, yalnızca lezzetiyle değil, içerdiği doğal bileşiklerle de dikkat çekiyor.

Nar sağlıklı beslenmenin değerli bir parçası olabilir. Ancak hiçbir besini tek başına kalbi koruyan mucize bir tedavi olarak görmemeliyiz. 2026 yılında yayımlanan 33 klinik çalışmanın sonuçları değerlendirildiğinde nar suyu ve nar özütü kullanılan araştırmalarda, kontrol gruplarına kıyasla büyük tansiyonda ortalama 3,5 mmHg, küçük tansiyonda ise 1,5 mmHg gibi bir düşüş saptandı.

Bu rakamlar çalışmaların ortalamasını gösteriyor. Her nar tüketen kişide aynı sonuç beklenemez. Ancak hipertansiyon üzerine olumlu etki etki oluşturur. Daha da önemlisi, nar tüketimi hipertansiyon tedavisinin yerine geçmez.

Hastalar ilaçlarını hekim önerisi olmadan bırakmamalıdır. Nar, doğal polifenoller içeren bir meyvedir. Bu polifenollerden bazıları bağırsakta bakteriler tarafından Ürolitin A adı verilen yaşlanmayı yavaşlatan çok faydalı bir moleküle dönüşüyor.

Bu bileşiklerin oksidatif stres, damar duvarındaki iltihabi süreçler ve damarların iç yüzeyini kaplayan endotel tabakasının işlevleri üzerindeki olası etkileri araştırılıyor. Bazı çalışmalarda damar sağlığıyla ilişkili belirteçlerde iyileşmeler gözlemlendi.

Bu bulgularla, narın tıkalı damarları açtığını ya da kalp krizini kesin olarak önlediği söylenemez, ancak kalp damar sağlığına olan faydalarını yok sayamayız. Günlük beslenmede mümkün olduğunca narın tanelerini tercih etmeliyiz.

Nar taneleri posa içerir; posa bağırsak sağlığını ve tokluk hissini destekler. Nar suyunda ise kısa sürede daha fazla meyvenin doğal şekeri tüketilmektedir. Özellikle diyabet hastalarının porsiyon miktarına dikkat etmesi gerekir.

“Önemli olan çok miktarda nar tüketmek değil, narı dengeli beslenmenin bir parçası hâline getirmektir.” Narın kalp sağlığını korumak için bilimsel olarak belirlenmiş kesin bir günlük tüketim dozu bulunmadığını belirten Tekin açıklamalarına şöyle devam etti: “Yaklaşık 80–90 gram nar tanesi günlük beslenmeye eklenebilecek makul bir porsiyon olabilir. Nar suyu tercih edildiğinde 100–150 mililitrelik küçük bir bardak düşünülebilir.

Ancak bu miktarlar, tansiyonu düşürmek amacıyla belirlenmiş tedavi dozları değildir. Nar, normal besin miktarlarında çoğu kişi için güvenli kabul ediliyor. Bununla birlikte böbrek hastalığı nedeniyle potasyum kısıtlaması gereken kişilerin tüketim miktarını hekimlerine danışması, diyabet hastalarının özellikle nar suyunun şeker yüküne dikkat etmesi gerekiyor.

Varfarin kullanan kişiler için de yüksek miktarda nar suyu veya yoğun nar takviyelerinin olası ilaç etkileşimleri konusunda temkinli olunmalı. Bu etkileşimler kesin olarak kanıtlanmış olmasa da düzenli ve yüksek miktarda tüketim öncesinde tıbbi görüş alınması uygun olacaktır.

Nar ekşisi, nar suyunun yoğunlaştırılmasıyla elde edilmektedir. Üretim işlemleri doğal bileşiklerin miktarını değiştirebilmektedir. Nar ekşili soslar da ilave şeker içerebilmektedir. Nar suyu hakkında yapılan çalışmaların sonuçlarını doğrudan nar ekşisine uyarlayamayız.

Nar ekşisini yemeklere lezzet katmak için kullanabiliriz; ancak kanıtlanmış bir kalp-damar tedavisi olarak değerlendirmemeliyiz. Kalbi korumanın yolu tek bir besinden mucize beklemek değil; dengeli beslenmek, düzenli hareket etmek, sigaradan uzak durmak ve tansiyon ile kolesterolü kontrol altında tutmaktır. Narı keyifle tüketelim, ama bilimsel gerçeklerden ayrılmayalım.