Ankara'nın sof kumaşı neden üç ile ait?

Ankara keçisinden elde edilen tiftik ipliğiyle dokunan sof kumaşı, başkentin geçmişteki önemli ticaret ürünleri arasında bulunuyor. Yumuşak, parlak ve dayanıklı yapısıyla bilinen kumaşın coğrafi işaret kaydında ise üretim alanı dikkat çekiyor.

Ankara Sof Kumaşı adını taşıyan ürünün tescilli coğrafyasında Çankırı ve Bolu da yer alıyor. Ankara Valiliğinin 24 Kasım 2022’de yaptığı başvuru, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 22 Aralık 2023’te 1511 numarayla mahreç işareti olarak tescil edildi.

SOF KUMAŞININ ÜRETİM ALANINDA ÜÇ İL VARTescil belgesinde Ankara Sof Kumaşı’nın tarihî ve kültürel bağı Ankara, Çankırı ve Bolu üzerinden tanımlanıyor. Ürünün bu coğrafyadaki geçmişi ve geleneksel üretim bilgisi, belirlenen sınırın gerekçeleri arasında gösteriliyor.

Kumaşın üretimi yalnızca dokuma işlemiyle sınırlı kalmıyor. İpliğin hazırlanması, kök boyayla renklendirilmesi ve kumaşın cenderelenmesi de tescilde tarif edilen aşamalar arasında bulunuyor. ANKARA TİFTİĞİNİN SINIRLARI DAHA GENİŞSof kumaşı ile hammaddesi Ankara Tiftiği’nin coğrafi işaret sınırları farklılık gösteriyor.

Ankara Tiftiği’nin 2021 yılında 802 numarayla yapılan tescili sekiz ili kapsıyor. Bu iller Ankara, Yozgat, Eskişehir, Konya, Çankırı, Çorum, Kırıkkale ve Bolu olarak sıralanıyor. Ankara Sof Kumaşı’nın üretim alanı ise Ankara, Çankırı ve Bolu ile sınırlı tutuluyor.

BÜTÜN ÜRETİM AŞAMALARI BÖLGEDE YAPILMALIAnkara Sof Kumaşı’nın tescil belgesi, bütün üretim aşamalarının belirlenen üç illik coğrafi sınır içerisinde gerçekleştirilmesini öngörüyor. Bu nedenle başka bir ilde Ankara Tiftiği kullanılarak dokunan bir kumaş, yalnızca hammaddesi nedeniyle tescilli Ankara Sof Kumaşı sayılmıyor.

Üretim yeriyle birlikte belgede belirtilen yöntemlerin de karşılanması gerekiyor. TESCİL BELGESİ ÜRETİCİ SAYISINI GÖSTERMİYORTescilde, Ankara Valiliği koordinasyonunda beş kurumun temsilcilerinden oluşan heyetin yılda en az bir kez denetim yapması öngörülüyor.

Ancak belge, bugün üç ilde kaç işletmenin sof dokuduğunu veya yıllık üretim miktarını göstermiyor. Üç ili kapsayan sınır, kumaşın tarihî üretim coğrafyasını yansıtırken geleneğin bugünkü durumunun anlaşılması için güncel üretici, üretim ve denetim kayıtlarına ihtiyaç duyuluyor.