İki Türk bilim kadınından umut veren çalışmalar

İki Türk bilim kadını, araştırmalarıyla umut vadediyor… 34 yaşındaki Gizem Nur Şahin, embriyolardaki genetik hasara, 23 yaşındaki Sude Yıldırım ise pankreas kanserine karşı umut veren çalışmalara imza atıyor... Bu yıl 5’incisi düzenlenen Tüp Bebek ve İnfertilite Derneği’nin (TÜBİD) Kongresi’ne konuk olan iki genç bilim kadını, bu çalışmalarını SÖZCÜ ile paylaştı… YALE’DEN DAVET ALDI Gizem Nur Şahin, İstanbul Üniversitesi Moleküler Tıp mezunu.

Üreme Biyolojisi alanında yüksek lisansını, Üreme Tıbbı alanında doktorasını tamamladı. 2022’de ABD’deki Yale Üniversitesi’nden davet alan Şahin, Tüp Bebek ve Üreme Sağlığı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Emre Seli’nin laboratuvarında genetik hastalıkların önlenmesi üzerine çalışmaya başladı.

‘EMBRİYOYU İYİLEŞTİRİYORUZ’ İnsan embriyosunun kök hücrelerinde CRISPR gen düzenleme sistemi üzerine çalışan ve bu sistemi “bul ve değiştir sistemi” olarak tanımlayan Şahin “Genetik bozukluğu olan embriyoları hücresel düzeyde iyileştirmeye çalışıyoruz. 2012’de bu sistemin nasıl çalıştığını gösteren ekip, 2020’de Nobel Ödülü aldı” dedi.

Hematolojide aktif olarak kullanılan yöntemi üreme tıbbına uyarlamaya çalıştıklarını belirten Şahin, şu bilgileri paylaştı: Şu anda PGT (genetik tarama) ile sağlıklı embriyo seçiliyor. Ama bazen annede hiç sağlıklı embriyo çıkmıyor.

Biz CRISPR yöntemi ile daha da öteye giderek embriyoyu düzeltip sağlıklı hâle getirmeyi amaçlıyoruz. Yani iyileştirme yapıyoruz. Amacımız genetik hastalıkları nedeniyle bebek sahibi olmaya korkan aileleri sağlıklı bir evlat sahibi yapmak.

Tabii henüz araştırma aşamasındayız ve etik kurallar içinde ilerliyoruz.” Odak noktası ‘Pankreas kanseri’ 23 YAŞINDAKİ Sude NurYıldırım ise bilim yolculuğuna lise ikinci sınıfta başladı. Hazırladığı projeyle TÜBİTAKTürkiye 2.’si oldu.

Ardından Moleküler Biyoloji ve GenetikBölümü’nden mezun olan ve Yale Üniversitesi’nde stajyapan Yıldırım, eğitimine Münih Teknik Üniversitesi’nde yüksek lisansla devam ediyor. Şimdi de Harvard’a okumaya hak kazanan Yıldırım’ın odak noktası enölümcül kanser türlerinden biriolan pankreas kanseri.

Gençaraştırmacı, hastalığın erkenteşhisi ve tedavisine yönelik moleküler çalışmalar yürütüyor.