The New York Times’a göre Trump kararını verdi: Seçimden sonra savaş!

Amerikan gazetesi, 3 kasımdaki seçimin ardından ABD ve İsrail'in İran'ı vurmak üzere savaş planlarını tamamladığını, üçüncü Amerikan uçak gemisi ve diğer askeri unsurların Kasım başında Hint Okyanusuna varmış olacağını söyledi. ABD üç günlük kısa ama yoğun bir saldırı planlıyor.

Amerika ve İsrail, yeniden İran’a karşı savaş başlatmak için hazırlıklarını tamamladı. Savaşın iki ülkedeki seçimlerin ardından, yani Kasım ayının ilk haftasından sonra başlayacağı söyleniyor.

The New York Times gazetesinin konuştuğu ABD’li yetkililer ve müzakereler hakkında bilgilendirilen kaynaklara göre, ABD ve İsrail orduları, Amerika’daki ara seçimlerin ardından İran’a yönelik yeni hava saldırıları düzenlemek üzere özel planlar hazırladı.

Kısa fakat yoğun bir operasyonun planlaması ilerlerken, ABD ve İsrail orduları tatbikatlarını artırdı ve saldırı manevraları yapmak için Irak hava sahasında uçuşlar gerçekleştirdi. ABD’li yetkililer, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in bu hafta İsrail’de Başbakan Binyamin Netanyahu ile bir araya gelerek yeni saldırıları görüştüğünü belirtti.

Olası hedefler arasında İran’ın enerji altyapısı, nükleer tesisleri ile füze ve insansız hava aracı cephaneliğinin yer alacağı ifade ediliyor. Bazı yetkililer, büyük bir saldırı dalgasının daha İran ekonomisini uçurumun eşiğine sürükleyebileceğini ve yaklaşık sekiz aydır süren çatışmaların ardından ülkeyi diplomatik tavizler vermeye zorlayabileceğini savunuyor.

Yine de yeni bir savaş dalgasının, Şubat ve Nisan ayları arasında gerçekleşen ABD-İsrail saldırılarının ilk evresinden daha başarılı olacağına şüpheyle yaklaşmak için birçok neden bulunuyor. Söz konusu çatışma dönemleri küresel ölçekte enerji fiyatlarını ve enflasyonu tırmandırmış, Orta Doğu’daki güvenliği zayıflatmış ve Pentagon’un füze savar stoklarını ciddi şekilde tüketmişti.

Ayrıca Trump’ın yeni saldırılara onay verip vermeyeceği de belirsizliğini koruyor. Bu yıl ABD ve İsrail ordularının saldırıya neredeyse hazır olduğu bu ay da dahil olmak üzere, Trump geniş çaplı askeri operasyonlara dönülmesini öngören planları defalarca veto etti.

Görüşlerine başvurulan tüm yetkililer, askeri planlamayı samimiyetle değerlendirebilmek adına isimlerinin açıklanmaması kaydıyla konuştu.

İranlı yetkililer ise bu kez misillemede bulunarak hedeflerini bölgedeki ticari gemiler ve enerji altyapısının ötesine taşıyıp veri merkezlerine ve deniz altı internet kablolarına kadar genişletme sözü verdi. Yetkililer, çatışmaların ne kısa süreli ne de sınırlı olacağını vurguluyor.

ABD, Kasım başı itibarıyla tamamen hazır olacak devasa bir askeri cephaneliği bölgeye yığarken, diplomatik temaslar da devam ediyor. ABD’li müzakereciler, yeniden savaşa dönme ihtimalini İran’a karşı bir koz olarak kullanarak ülkenin nükleer programı ve Hürmüz Boğazı’ndaki kontrolü üzerindeki taleplerinde ilerleme kaydetmeyi hedefliyor.

Ancak şu ana kadar İranlı müzakereciler nükleer program konusunda taviz vermeye yanaşmadı ve bu konunun görüşmelerin ilerleyen aşamalarına ertelenmesinde ısrar etti.

Bazı ABD’li planlamacılar, üç günlük yoğun bir askeri harekatın İran’ın tutumunu değiştirmeye yetecek düzeyde ekonomik hasar yaratabileceğine inanıyor. Ancak ABD’li yetkililer geçmişte de sık sık İran’ın çökeceği tahmininde bulunmuştu; nitekim diğer Batılı yetkililer İran hükümetinin ekonomisi üzerindeki baskılara şu ana kadar direndiğine dikkat çekiyor.

Biden yönetiminde Pentagon’un en üst düzey Orta Doğu politika yetkilisi olarak görev yapan Dana Stroul, “Savaşın geldiği bu noktada net olan şey; bugüne kadar yürütülen konvansiyonel askeri harekatın, uygulanan ağır ekonomik yaptırımların ve Amerikan deniz ablukasının rejimi anlamlı bir şekilde müzakere masasına getiremediğidir” değerlendirmesinde bulundu.

Şu an Washington Yakın Doğu Araştırmaları Enstitüsü’nde görev yapan Stroul, ne Trump’ın ne de Netanyahu’nun “giderek daha istikrarsız ve çatışmalarla dolu hale gelen bir bölgede daha fazla savaşın bu stratejik ikilemi nasıl değiştireceğine dair ikna edici bir gerekçe sunamadığını” ifade etti.

İsrail’de 27 Ekim’de yapılacak seçimler de planları karmaşıklaştırabilir. Uzmanlar, Netanyahu’nun seçimi kaybetmesi durumunda geçici başbakan konumuna düşeceğini ve bu durumda bir savaş başlatmasının oldukça zorlaşacağını belirtiyor.

Ancak bazı analistler, Netanyahu’nun yaklaşan ortak bir ABD-İsrail saldırısı ihtimalini, rakiplerini savaşı yönetmek üzere bir ulusal birlik hükümetine katılmaya zorlamak ve böylece iktidardaki kalıcılığını uzatmak için bir koz olarak kullanabileceğine inanıyor.

Hamas’ın 7 Ekim 2023’teki saldırısının ardından Netanyahu, ulusal güvenlik kararlarının alınmasına yardımcı olmaları amacıyla muhalefet üyelerini de kapsayan bir savaş kabinesi ve birlik hükümeti kurmuştu.

İsrailli siyasi yorumcu ve Netanyahu biyografisinin yazarı Mazal Mualem, “Netanyahu bunu geniş tabanlı bir acil durum hükümeti çağrısında bulunmak için kullanabilir, ancak siyasi rakiplerinin derin şüpheleriyle karşılaşacaktır. İran saldırırsa bu ayrı bir konu, ancak hücum niteliğinde bir saldırı başlatmak onun için son derece zor olacaktır” dedi.

Yetkililer, Trump’ın bu ay içinde bir harekat başlatma kararı alma ihtimalini düşük bir olasılık olarak görüyor. ABD seçimlerinden sonrasını beklemesi için, en başta bu ayın başlarında oylamadan önce saldırı yapmama yönünde verdiği kendi sözü olmak üzere, pek çok siyasi neden bulunuyor.

ABD; üç uçak gemisi, binlerce deniz piyadesi, savaş uçakları ve Özel Kuvvetler dahil olmak üzere askeri unsurlarının tamamını Kasım başından önce konuşlandırmış olmayacak. ABD ordusu saldırıları gece karanlığında gerçekleştirmeyi tercih ediyor ve önümüzdeki ayın başlarında İran üzerinde havanın karardığı saatler uzamış olacak.

Savaşın daha geniş bir çatışmaya dönüşebileceği yönünde endişeler de mevcut. Çarşamba günü ABD Dışişleri Bakanlığı, İran destekli Husi milislerinin Suudi Arabistan’daki hedeflere yönelik saldırılarını sürdürmesi üzerine, acil durum personeli dışındaki hükümet çalışanlarına ve ailelerine ülkeyi terk etme talimatı verdi.

Bir Beyaz Saray yetkilisi çarşamba günü yaptığı açıklamada, yönetimin “var olan veya var olmayan” askeri planlar hakkında yorum yapmadığını söyledi. Yetkili, Trump’ın İran’ın nükleer silah edinmesini önlemek amacıyla tüm seçenekleri masada tuttuğunu da sözlerine ekledi mevcudiyetini koruduğunu belirtti.

Bazı yetkililer, Trump’ın benzin fiyatlarının daha da yükselmesini önlemek istemesi nedeniyle hedefler arasında rafinerilerin ve petrol altyapısının yer almayacağını söylüyor.

Süreç hakkında bilgilendirilen kişilere göre, hem ABD hem de İsrail ordusu İran’ın nükleer programına yönelik operasyon planları hazırlıyor. Bu planlar, İranlıların Kooh Kolang olarak adlandırdığı ve yerin derinliklerine inşa edilmiş bir nükleer tesis olan Pickaxe (Kazma) Dağı’na düzenlenecek bir saldırıyı da kapsayabilir.

Trump geçen hafta Pickaxe’a karşı 22.000 poundluk (yaklaşık 10 ton) GBU-43/B Devasa Mühimmat Hava İnfilak (MOAB) bombasını kullanmayı değerlendirdiğini söylemişti. Yetkililer, Trump’ın bu silaha olan ilgisinin bir kısmının,mühimmatın “Bütün Bombaların Anası” şeklindeki takma adından kaynaklandığını ifade ediyor.

Ancak silah uzmanları, MOAB’ın yer üstünde patlayarak geniş çaplı bir basınç dalgası yarattığını ve granitten oluşan Pickaxe gibi yer altı tesislerini yok etmesinin muhtemel olmadığını vurguluyor. Askeri yetkililer ayrıca, bombanın İran’ın uçaksavar ateşine karşı savunmasız kalacak yavaş hızlı bir MC-130 kargo uçağıyla taşınması gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor.

Konuya yakın ABD’li ve İsrailli savunma yetkililerine göre, İsrail ve ABD bu ayın başlarında İran’ı vurmaya çok yaklaştı, ancak Trump son dakikada saldırıyı bir kez daha ertelemeye karar verdi. Bu karar, her iki ordunun da kapsamlı hazırlıklar yapıp hava kuvvetlerini en yüksek alarm durumuna geçirmesinin ardından, operasyonun başlamasına kısa bir süre kala alındı.

Açıkça konuşabilmek için isminin açıklanmasını istemeyen bir komutan; üst üste yapılan planlamaların ardından Trump’ın yeni saldırılardan vazgeçme kararlarının askeri planlamacılar arasında adeta bir “sarsıntı” ve belirsizlik yarattığını, yine de komuta kademesinin Trump’ın önümüzdeki haftalarda alacağı her türlü karara hazır olmaya çalıştığını belirtti.

Savaşın şu ana kadar geçen her evresinde İran liderliği, ABD ve İsrail’in nihai amacının hükümeti devirmek olduğuna ikna olarak daha sert bir tutum sergiledi.

İran’ın yeni dini lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, ABD ve İsrail istihbarat yetkilileri için belirsizliğini koruyan bir figür olmaya devam ediyor. Bazı yetkililer, Mücteba’nın savaşın başlarında öldürülen babası kadar güçlü olmadığını ve temel kararların İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun sertlik yanlısı üyeleri tarafından alındığını öne sürüyor.

İranlı yetkililer ise Amerikan askeri planlarından haberdar olduklarını ve kendi yeni hedef ile taktiklerini geliştirdiklerini ifade ediyor.

Tahranlı siyasi analist Peyman Salehi, Pickaxe Dağı’nın vurulması halinde İran’ın misilleme planının bir parçası olarak Suudi Arabistan’daki Aramco dahil ana petrol rafinerilerini hedef alacağını, bunun da petrol ve enerji fiyatlarını anında fırlatacağını söyledi. Salehi, “Savaş bize Trump’a baskı yapmanın en iyi yolunun petrol ve enerji fiyatlarını artırmak olduğunu öğretti, çünkü bu doğrudan Amerikan halkını vuracaktır” değerlendirmesinde bulundu.

İranlı müzakereci General Muhammed Bakır Kalibaf’ın kıdemli danışmanlarından Mehdi Muhammedi ise bu hafta sosyal medyada yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgasını 72 saat içinde tamamlayacağı fikrinin bir “hayal ürünü” olduğunu ve savaşın ne zaman biteceğine İran’ın karar vereceğini belirtti. Muhammedi, Trump’ın Şubat ayında savaşın iki hafta süreceğini söylediğini hatırlatarak; “Saldırılarımız daha şiddetli, yaratıcı ve farklı olacak. Kararlı, özgüvenliyiz ve güçlü planlamalarımızı devreye soktuk” dedi.

Deneyiminizi iyileştirmek, tanımlama bilgilerini, sitemizin doğru şekilde çalışmasını sağlamak, içerikleri ve reklamları kişiselleştirmek, sosyal medya özellikleri sunmak ve site trafiğimizi analiz etmek için yasal düzenlemelere uygun çerezler (cookies) kullanıyoruz.