Tavuklarda IBV uyarısı: Üreme organlarında kalıcı hasar ve verim kaybı

Fatro & Güneşli Hayvan Sağlığı Genel Müdür Yardımcısı Veteriner Hekim Ümit Cem Aksoy, Enfeksiyöz Bronşitis (IBV) enfeksiyonunun özellikle genç yaşta geçirilen vakalarda üreme organlarında kalıcı hasara neden olabildiğini belirterek, “Bu hayvanlar ergin döneme ulaştıklarında yem tüketmeye devam eder, dış görünüş olarak verimli kanatlılar gibi görünür ancak istenen düzeyde yumurta ve döllülük üretemezler” dedi. Aksoy, Türkiye’de sahada Mass ve 793/B suşlarının yanı sıra D274 ve IS/1494 benzeri varyantların sürüleri tehdit ettiğini, IBV’nin yalnızca solunum sistemini değil yumurta ve et verimini de etkilediğini vurguladı.

Üreme organlarında kalıcı hasar ve üretime etkisi

Aksoy, virüsün üreme kanallarına yüksek afinitesinin özellikle ilk haftalardaki enfeksiyonlarda üreme organlarının gelişimini durdurabildiğini veya kistleştirebildiğini söyledi. İlerleyen yaşlarda görülen reprodüktif enfeksiyonların yumurta kanalında kalıcı hasar bırakarak yumurta pikinin yakalanamamasına, iç kalite kaybına, şekilsiz ve yumuşak kabuklu yumurta oluşumuna, dölsüzlük ve çıkım problemlerine yol açtığını belirtti. Bu tabloların işletme verimini olumsuz etkilediği vurgulandı.

Solunum sistemi hasarı ve broiler sürülere etkisi

IBV’nin siliyaları tahrip ederek yerel savunmayı zayıflattığını anlatan Aksoy, kümes amonyağı ve tozla birleşen bu tahribin savunmayı çökerttiğini ifade etti. Bunun sonucu olarak fırsatçı bakterilerin hava keselerine yerleşmesiyle kronikleşen klinik tablonun yemden yararlanma oranını bozduğunu, canlı ağırlık artışını durdurduğunu ve kesimhanede yüksek karkas reddiyle sonuçlandığını kaydetti.

Aşılama stratejileri: Erken canlı aşı ve üç suşlu inaktif yaklaşımlar

Aksoy, korunma için aşılama programının civcivlerin kuluçkahaneden çıktığı ilk gün (0-1. gün) canlı aşılarla başlatılmasının zorunlu olduğunu belirtti ve erken dönemde solunum lokal bağışıklık hücrelerini uyarmanın “yalancı yumurtacı” riskine karşı tek geçerli sigorta olduğunu söyledi. Uzun ömürlü yumurtacı ve damızlık sürülerde ise yetiştirme döneminde ve yumurta pik periyodunda kesintisiz yüksek humoral antikor düzeyinin sağlanması gerektiğini vurguladı; bunun için stratejik inaktif aşılamaların gerektiğini belirtti.

Fatro & Güneşli’nin üç suşlu ve iki aşamalı protokolü

Fatro & Güneşli’nin geliştirdiği üç suşlu inaktif kombinasyonunun Mass, D274 ve D1466 suşlarını bir arada barındırdığını söyleyen Aksoy, bu kombinasyonun sahadaki çapraz varyant baskılarına karşı geniş antikor spektrumunu uyarmak amacıyla tasarlandığını belirtti. Uygulamanın iki aşamadan oluştuğunu; ilk inaktif aşının yetiştirme döneminin ilk haftalarında veya ortalarında, ikinci dozun ise kümes transferi döneminde uygulanarak bağışıklık hafızasının zirveye taşındığını aktardı.

Bu çift doz yaklaşımıyla uzun ömürlü sürülerde pik döneminde homojen ve güçlü bir bağışıklık tablosu hedeflendiği ifade edildi.