Plozasiran ağır trigliserid yüksekliğinde pankreatit ataklarını%78 azalttı

Kan yağlarından biri olan trigliseridin ciddi düzeyde yükseldiği hastalarda kullanılan plozasiran, iki büyük Faz 3 klinik araştırmada trigliserid düzeylerini%79–81 oranında düşürdü. Tedavi alan hastalarda akut pankreatit olaylarının sıklığı da plasebo grubuna göre%78 daha düşük bulundu.

SHASTA-3 ve SHASTA-4 adı verilen araştırmaların sonuçları, dünyanın önde gelen tıp dergilerinden The New England Journal of Medicine'ın 5 Kasım 2026 tarihli sayısında yayımlandı.

Toplam 757 yetişkinin katıldığı araştırmalar, trigliserid düzeylerini düşürmenin ötesinde, hastaneye yatış gerektirebilen ciddi bir komplikasyonun önlenmesi açısından da önemli bulgular ortaya koydu.

757 hastada iki ayrı Faz 3 araştırması

SHASTA-3 ve SHASTA-4 araştırmaları, 24 ülkede yürütülen, randomize, çift kör ve plasebo kontrollü iki klinik çalışma olarak tasarlandı.

Araştırmalara açlık trigliserid düzeyi en az 500 mg/dL olan yetişkinler alındı. Katılımcılar ikiye bir oranında plozasiran veya etkisiz karşılaştırma tedavisi olan plasebo grubuna ayrıldı.

Araştırmanın temel amacı, başlangıçtaki trigliserid düzeylerinin bir yıl sonunda ne kadar değiştiğini belirlemekti.

Trigliserid düzeylerinde%81'e varan düşüş

Bir yıllık takip sonunda plozasiran kullanan hastalarda trigliserid düzeyindeki ortanca azalma SHASTA-3 araştırmasında%79, SHASTA-4 araştırmasında ise%81 oldu.

Plasebo grubunda da yaklaşık%27 düzeyinde düşüş görüldü.

İstatistiksel analizde plaseboya göre düzeltilmiş tedavi farkı, iki araştırmada sırasıyla 45 ve 47 yüzde puanı olarak hesaplandı.

Tedavinin dikkat çekici sonuçlarından biri, hastaların önemli bir bölümünün ciddi trigliserid yüksekliği sınırının altına inmesiydi.

Pankreatit ataklarının sıklığı%78 azaldı

Araştırmanın klinik açıdan en önemli sonuçlarından biri akut pankreatit olaylarında elde edildi.

Akut pankreatit, pankreasın aniden iltihaplanmasıdır. Şiddetli karın ağrısı, bulantı ve kusmayla ortaya çıkabilir. Ağır vakalarda organ yetmezliğine kadar ilerleyebilir.

Çok yüksek trigliserid düzeyleri, akut pankreatitin bilinen nedenleri arasında yer alır.

İki araştırmanın birleştirilmiş analizinde, plozasiran verilen hastalarda akut pankreatit olaylarının sıklığı plaseboya kıyasla%78 daha düşük bulundu.

Sonuçlar hasta-yılı üzerinden değerlendirildiğinde:

Plozasiran grubunda 100 hasta-yılı başına yaklaşık 1 akut pankreatit olayı,

Plasebo grubunda ise 100 hasta-yılı başına yaklaşık 5 akut pankreatit olayı görüldü.

Böylece pankreatit olaylarının göreli sıklığında%78 azalma hesaplandı.

Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor:%78'lik sonuç, tedavi edilen her 100 hastanın 78'inin pankreatitten korunduğu anlamına gelmiyor.

Araştırmacıların bildirdiği mutlak risk azalması yaklaşık%4,1 oldu. Bu hesaplamaya göre, bir yıllık dönemde bir pankreatit olayını önlemek için yaklaşık 24 hastanın tedavi edilmesi gerekiyor.

Daha önce pankreatit geçirmiş hastalarda yarar daha belirgindi

Araştırmaların alt grup analizlerinde, daha önce akut pankreatit geçirmiş hastalar ayrıca değerlendirildi.

Bu hastalarda pankreatit olaylarının sıklığında%91 oranında göreli azalma bildirildi.

Başlangıç trigliserid düzeyi en az 880 mg/dL olan ve daha önce pankreatit geçirmiş küçük bir hasta grubunda, plozasiran kullananlarda pankreatit olayı görülmedi.

Ancak bu alt grup bulguları, ilacın pankreatiti tamamen önlediği veya bütün hastalarda aynı etkiyi sağlayacağı şeklinde yorumlanamaz.

Özellikle daha önce pankreatit geçirmiş hastaların yeni ataklar açısından daha yüksek risk taşıması, tedavinin hangi hasta gruplarında daha fazla yarar sağlayabileceğinin araştırılmasını önemli hâle getiriyor.

Plozasiran nasıl etki ediyor?

Plozasiran, RNA girişimi (RNA interference veya RNAi) adı verilen bir mekanizmayla çalışan ilaçlar arasında yer alıyor.

İlaç, karaciğerde üretilen apolipoprotein C-III (APOC3) adlı proteinin üretimini azaltmayı hedefliyor.

APOC3, trigliserid bakımından zengin yağ parçacıklarının kandan temizlenmesini yavaşlatan proteinlerden biri olarak biliniyor.

Bu proteinin üretiminin baskılanması, trigliseridlerin dolaşımdan uzaklaştırılmasını kolaylaştırıyor.

Plozasiran, DNA üzerinde kalıcı bir gen düzenlemesi yapmıyor. Hücrelerin belirli bir proteini üretmek için kullandığı haberci RNA'yı hedefleyerek çalışıyor.

Bu mekanizma, özellikle geleneksel trigliserid düşürücü tedavilere rağmen ciddi yüksekliğin devam ettiği hastalarda araştırılıyor.

Plozasiranın yan etkileri neler?

İki Faz 3 araştırmanın birleştirilmiş güvenlilik analizinde, tedavi sırasında ortaya çıkan istenmeyen olaylar hem plozasiran hem de plasebo gruplarında hastaların%73'ünde bildirildi.

Ciddi istenmeyen olay oranı plozasiran grubunda%8,3, plasebo grubunda ise%10 oldu.

Bununla birlikte bazı yan etkiler açısından farklılıklar gözlendi.

Kan şekeri kontrolünde kötüleşme, plozasiran kullananların%14,3'ünde, plasebo grubunun ise%8,7'sinde bildirildi.

İshal görülme oranları sırasıyla%5,6 ve%3,2 olarak kaydedildi.

Enjeksiyon bölgesi reaksiyonları da plozasiran grubunda bir miktar daha sık görüldü.

Bu bulgular, özellikle kan şekeri yüksekliği veya diyabeti bulunan hastalarda tedavi güvenliliğinin değerlendirilmesinin önemini gösteriyor.

Bir yıllık sonuçlar olumlu olsa da daha uzun süreli kullanımın güvenlilik profilinin izlenmesi gerekiyor.

Plozasiran onaylandı mı, kimler kullanabiliyor?

Plozasiran, Redemplo ticari adıyla ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından 18 Kasım 2025 tarihinde onaylandı.

Ancak bu onay, bütün trigliserid yüksekliği hastalarını kapsamıyor.

FDA onayı, ailesel şilomikronemi sendromu (FCS) olarak bilinen nadir hastalığa sahip yetişkinlerde, diyet tedavisine ek olarak trigliserid düzeylerini düşürme amacıyla verildi.

FCS, vücudun trigliserid bakımından zengin yağ parçacıklarını yeterince temizleyemediği, genellikle çok yüksek trigliserid düzeyleriyle seyreden bir hastalık.

Yeni yayımlanan SHASTA-3 ve SHASTA-4 araştırmaları ise FCS ile sınırlı olmayan, daha geniş bir ağır trigliserid yüksekliği hasta grubunu inceledi.

İlacın bu daha geniş hasta grubunda kullanımı için ilave düzenleyici değerlendirmeler gerekiyor.

Araştırmaları destekleyen Arrowhead Pharmaceuticals, bu amaçla FDA'ya ek ruhsat başvurusu yapmayı planladığını açıkladı.

Yüksek trigliseridi olan herkes için uygun mu?

Araştırmanın sonuçları, trigliserid düzeyi hafif veya orta derecede yüksek olan herkesin plozasiran kullanması gerektiğini göstermiyor.

Çalışmalara başlangıç trigliserid düzeyi en az 500 mg/dL olan hastalar alındı.

Bu nedenle elde edilen etkinlik ve güvenlilik sonuçları, daha düşük trigliserid düzeylerine sahip bireylere doğrudan genellenemez.

Ayrıca çalışmanın temel hedeflerinden biri pankreatit olayları olsa da plozasiranın kalp krizi, felç veya kalp-damar hastalığına bağlı ölümleri azaltıp azaltmadığı bu sonuçlarla ortaya konulmuş değil.

Araştırmaların 12 aylık olması, uzun dönemli etkinlik ve güvenlilik açısından da değerlendirilmesi gereken bir sınırlılık.

Bununla birlikte iki ayrı randomize Faz 3 araştırmada benzer trigliserid düşüşlerinin görülmesi ve pankreatit gibi doğrudan hasta sağlığını etkileyen bir klinik sonucun iyileşmesi, plozasiranın ağır trigliserid yüksekliğinin tedavisindeki potansiyelini destekliyor.

TIBBİ UYARI

Plozasiran reçeteli bir ilaçtır ve mevcut onayları belirli hasta gruplarıyla sınırlıdır. Trigliserid yüksekliği nedeniyle kullanılan ilaçlar bu araştırmaya dayanılarak kişisel kararla değiştirilmemelidir. Tedavi seçimi ve kan şekeri gibi güvenlilik izlemleri hekim tarafından planlanmalıdır.

KAYNAKLAR

1. Watts GF, Ballantyne CM, Blanco Echevarria A ve ark. Plozasiran for Severe Hypertriglyceridemia and Risk of Pancreatitis. The New England Journal of Medicine. 2026;395:1805–1817. DOI: 10.1056/NEJMoa2610014.

2. Arrowhead Pharmaceuticals. Arrowhead Pharmaceuticals Presents Phase 3 SHASTA-3 and SHASTA-4 Data Demonstrating Plozasiran Reduced Acute Pancreatitis Events in Patients with Severe Hypertriglyceridemia. 30 Ağustos 2026.

3. U.S. Food and Drug Administration (FDA). Drug Trials Snapshots: REDEMPLO (plozasiran). Onay tarihi: 18 Kasım 2025.