Ankara Millî Eğitim Müdürü de olmuştu! Kırıkkaleli eski vekilin yaşam öyküsü

Türkiye'nin siyasi ve eğitim tarihinde iz bırakan isimlerden biri olan Ali Rıza Çetiner, hem sınıflarda hem de Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) sıralarında verdiği mücadeleyle hatırlanıyor. 1 Temmuz 1928 tarihinde Kırıkkale'nin Sulakyurt ilçesinde dünyaya gelen Çetiner, 1965 yılındaki genel seçimlerde Adalet Partisi listelerinden Ankara Milletvekili seçilerek parlamentoya girdi.

TBMM'de görev yaptığı dört yıl boyunca eğitimcilerin sorunlarını, özlük haklarını ve eğitimde fırsat eşitliğini sık sık gündeme taşıyan Çetiner, siyaset sahnesinde öğretmenin sesi oldu. Prof. Dr. Hamit Pehlivanlı'nın kaleme aldığı "Yüzüncü Yılında Kırıkkale" kitabında yer alan detaylara göre Çetiner, milletvekili seçildiği dönemde Meclis'in en genç üyelerinden biriydi.

Öğretmenlikten bürokrasiye, oradan da milletvekilliğine uzanan bu süreçte Çetiner, eğitim alanındaki bilgi birikimini ve saha tecrübesini kanun yapıcı bir kimlikle birleştirdi. SULAKYURT'TAN ANKARA'YA UZANAN EĞİTİM SERÜVENİAli Rıza Çetiner'in meslek hayatı 1946 yılında memleketi Sulakyurt'taki Bölge Okulunda başladı.

Ardından Ankara Kızılcahamam'da köy okullarında başöğretmen olarak görev aldı. Gazi Eğitim Enstitüsü Özel Öğretim Bölümünde yükseköğrenimini tamamlayan eğitimci, 1952 ile 1955 yılları arasında Ankara Merkez Zirkayı Köyü Yetiştirme Yurdunda çalıştı.

Kariyerini sadece Türkiye sınırları içinde tutmayan Çetiner, Georgetown'da iki yıl boyunca eğitim programlarına katılarak uluslararası vizyonunu geliştirdi. Ankara İlköğretim Müfettişliği, Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü yapan siyasetçi, parlamentoya girmeden hemen önce Eskişehir Millî Eğitim Müdür Yardımcılığı görevini yürütüyordu.

MECLİS KÜRSÜSÜNDE ÖĞRETMEN HAKLARI MÜCADELESİ13. Dönemde TBMM Başkanlık Divanı Kâtip Üyeliği ve Millî Eğitim Komisyonu üyeliği yapan Ali Rıza Çetiner'in en fazla üzerinde durduğu konu eğitim çalışanlarının hakları oldu. Üniversite öğretim üyelerinin ders ücretlerinin görüşüldüğü bir oturumda söz alan Çetiner, akademisyenlerin ücretlerinin azaltılmasına karşı çıkarak, öğretim elemanlarının çalışma şartlarının ülkenin geleceği için kritik olduğunu savundu.

Ankara Kolejinde gece dersleri verdiği dönemdeki kişisel tecrübelerini Meclis kürsüsünden anlatan Çetiner, öğretmenlerin motivasyonunun doğrudan eğitim kalitesini etkilediğini vurguladı."BU IŞIĞI SÖNDÜRMEYİNİZ" ÇIKIŞIÇetiner'in en dikkat çeken Meclis konuşmalarından biri 27 Nisan 1967 tarihinde gerçekleşti. Öğretmen okulu mezunlarının üniversitelere girişinde karşılaştıkları engelleri eleştiren Ankara Milletvekili, lise diploması şartının önemli bir insan kaynağını heba ettiğini belirtti.

Öğretmen okulu mezunları arasında yüksek akademik kapasiteye sahip gençler olduğunu ifade eden Çetiner, "Bu ışığı söndürmeyiniz" sözleriyle bu öğrencilerin üniversiteye devam edebilmesi için çağrıda bulundu. KÖY ENSTİTÜLERİNE İÇERİDEN ELEŞTİREL BAKIŞKendisinin de Köy Enstitüsü geçmişi bulunan Çetiner, bu kurumlara yönelik tartışmalarda farklı bir pozisyon aldı.

1967 yılındaki konuşmasında enstitülerin kalkınmaya katkısını inkar etmemekle birlikte, buralarda uygulanan iş eğitiminin kültürel ve akademik açıdan yetersiz kaldığını savundu. Ancak, siyasi tartışmalar üzerinden Köy Enstitüsü mezunu öğretmenlerin topluca suçlanmasına da kesin bir dille karşı çıktı.

Çetiner, öğretmenlerin siyasi çekişmelerin dışında tutularak mesleklerini huzurla yapmaları gerektiğini belirtti. TARIM REFORMU VE SİYASİ VEDASIAli Rıza Çetiner'in parlamentodaki mesaisi sadece eğitimle sınırlı değildi. 1969 bütçe görüşmelerinde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün sorunlarını dile getiren Çetiner, toprak reformu ile tarım reformunun farklı kavramlar olduğunu vurguladı.

Sulama, gübreleme ve tarımsal kredi olmadan sadece toprak dağıtımıyla kalkınmanın sağlanamayacağını ifade etti. Milletvekilliği görevinin ardından yeniden bürokrasiye dönen Çetiner, 1976-1977 yıllarında Ankara Millî Eğitim Müdürü olarak görev yaptı.

1978'de emekliye ayrılan, 12 Eylül sonrasında Büyük Türkiye Partisinin kurucuları arasında yer alan ve Anavatan Partisinde disiplin kurulu başkanlığı yapan Çetiner, 2008 yılında hayatını kaybetti. Eski milletvekili, TBMM'de düzenlenen törenin ardından Ankara Cebeci Asri Mezarlığı'nda toprağa verildi.