Kimse masum değil!
- Bazen yaşadığımız dünyayı distopik bir romanın içinde olduğumuzu düşünerek anlamlandırmaya çalışıyorum
- Herkesin bir hesabının bulunduğu, insanların birbirine gülümserken aklından bambaşka şeyler geçirdiği bir roman
Bazen yaşadığımız dünyayı distopik bir romanın içinde olduğumuzu düşünerek anlamlandırmaya çalışıyorum. Herkesin bir hesabının bulunduğu, insanların birbirine gülümserken aklından bambaşka şeyler geçirdiği bir roman.
Üstelik bütün kötülükleri planlayan büyük bir akıl da yok.
Birisi makamını korumak istiyor, diğeri o makama oturmak. Bir başkası geçmişte yaptıklarının ortaya çıkmasından korkuyor. Kimisi gelecekte güçlü olacağını düşündüğü insanların yanında yer kapmaya çalışıyor.
Bunların aynı masaya oturup anlaşmasına bile gerek yok. Herkes kendi çıkarının peşinden koşarken ortaya son derece düzenli görünen bir karmaşa çıkabiliyor.
Ben dünyayı biraz böyle görüyorum.
Belki de bu yüzden siyasetçilerin açıklamalarını okurken söylediklerinden çok söylemediklerini merak ediyorum.
Denizli'de neler oluyor? Son haftalarda Denizli'de yaşananlara bakalım.
Önce Merkezefendi Belediye Başkanı Şeniz Doğan tutuklandı, ardından görevinden uzaklaştırıldı. Belediye başkanvekilliği seçimi yapıldı ve Osman Bartal göreve geldi.
Şimdi de eski Denizli Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Zolan'ın danışmanlığını yapmış Mehmet Çağrı Sebzeci'nin tutuklandığı haberini aldık.
Bir tarafta mevcut bir belediye başkanı, diğer tarafta önceki büyükşehir yönetiminde görev yapmış bir isim.
Her iki olayın ayrı soruşturma dosyaları ve hukuki süreçleri var. Aralarında doğrudan bağlantı bulunduğunu gösteren bir bilgim yok.
Fakat bütün bunlara yalnızca birbirinden bağımsız adli gelişmeler olarak bakmak da bana yeterli gelmiyor.
Çünkü siyaset, mahkeme dosyalarının sınırları içinde yaşamıyor.
Bir kişinin tutuklanması başka birinin siyasi geleceğini etkileyebilir. Bir belediyenin yönetiminde oluşan boşluk, yıllardır bekleyen birine fırsat sunabilir. Geçmiş döneme ilişkin soruşturma, bugünün siyasi dengelerini değiştirebilir.
Bunların gerçekleşmesi için olayların önceden planlanmış olması da gerekmiyor.
Herkesin bir hesabı varSiyasetçilerden söz ederken sürekli ilkelerden bahsediyoruz.
Demokrasi, adalet, hukuk, millet iradesi, kamu yararı...
Ne güzel kavramlar!
Bir siyasetçinin konuşmasını dinleseniz memlekette herkesin tek derdinin vatandaşın mutluluğu olduğunu düşünürsünüz.
Peki neden yıllarca birbirine ağır sözler söyleyen insanlar bir sabah aynı masada buluşabiliyor? Dün savunduğu düşünceyi bugün inkâr eden siyasetçilerle neden bu kadar sık karşılaşıyoruz?
Çünkü insan yalnızca ilkelerinden oluşmuyor.
Hırsı var, korkusu var, kıskançlığı var. Güç sahibi olmak istiyor. Sahip olduğu gücü kaybetmekten korkuyor. Beğenilmek, takdir edilmek, önemli görülmek istiyor.
Üstelik çıkar dediğimiz şey her zaman para da değil.
Bir makam, bir unvan, önemli birinin yanında görünmek, gelecekte kullanılabilecek bir ilişki...
Bunların hepsi kazanç olabilir.
Bu yüzden siyasi açıklamaların, onları yapan insanların gerçek niyetlerini eksiksiz yansıttığına inanmıyorum.
Bir insan gerçekten inandığı için bir kararı savunabilir. Aynı kararı kendi çıkarına uygun bulduğu için savunan bir başkası da olabilir.
Dışarıdan baktığınızda ikisi aynı cümleleri kurar.
Hangisinin ne düşündüğünü bilemezsiniz.
GörünmeyenlerBir belediye başkanı, milletvekili veya parti il başkanı kamuoyunun önündedir.
Konuşur, açıklama yapar, fotoğraf verir. Söyledikleri haber olur.
Fakat siyasetin çevresinde danışmanlar, bürokratlar, parti yöneticileri, belediye meclis üyeleri, iş insanları ve çeşitli aracılar da bulunuyor.
Çıkar ilişkilerinin yalnızca seçimle göreve gelen kişiler arasında kurulabileceğini düşünmek saflık olur.
Bir belediye başkanının haberi olmadan çevresindeki insanlar ilişkiler geliştirebilir. Bir bürokrat farklı siyasi çevrelerle aynı anda yakınlık kurabilir. Bir parti yöneticisi, kamuoyunda desteklediği kişinin başarısızlığından kendi geleceği adına memnuniyet duyabilir.
Bunlar insan davranışının mümkün biçimleri.
Bazen en önemli bilgiye en yüksek makamda oturan kişi sahip olmayabilir. Yıllarca saklanan bir bilgi, siyasi dengeler değiştiğinde birdenbire değer kazanabilir.
Acaba bugün birbirine dostça davranan insanların kaçı, yarın şartlar değiştiğinde aynı yerde duracak?
Bir soruşturma, birden fazla hesapŞeniz Doğan'ın tutuklanmasını ele aldığım önceki yazılarımda, Merkezefendi Belediyesi'nin iktidarın kontrolüne geçirilmek istendiğinden şüphelendiğimi söylemiştim.
Bunun kanıtlanmış bir plan olduğunu iddia etmedim.
Nitekim Osman Bartal'ın başkanvekili seçilmesiyle belediye yönetimi Yeni Parti'de kaldı.
Fakat bu sonuç, siyasi hesapların hiç yapılmadığı anlamına gelmez. Aynı şekilde böyle hesapların mutlaka yapıldığına da kanıt oluşturmaz.
Bir gelişmenin siyasi sonuçlarından faydalanmak isteyen insanların bulunması için o gelişmeyi bizzat onların başlatmış olması gerekmez.
Belediyenin araçlarının, personelinin veya diğer kamu kaynaklarının özel işler için kullanıldığı iddiaları doğruysa bunun hesabı sorulmalıdır.
Kamu malı kimsenin şahsi hizmetine tahsis edilemez.
Ancak haklı gerekçelerle yürütülen bir soruşturma bile başkalarının siyasi hesaplarına hizmet edebilir.
Bir insan gerçekten suç işlemiş olabilir. Aynı anda başka biri, onun işlediği suçun ortaya çıkmasını siyasi rakibini zayıflatmak için fırsat olarak görebilir.
Üçüncü bir kişi ise soruşturmanın kendisine uzanmasından korktuğu için sessiz kalabilir.
Bunların yaşandığını bildiğim için söylemiyorum. İnsan davranışlarını düşündüğümde böyle ihtimalleri hesaba katmadan olayları değerlendirmeyi eksik buluyorum.
Kimse bütün oyunu kontrol etmiyorBüyük siyasi olayların arkasında her şeyi bilen, bütün hamleleri önceden hesaplayan birilerinin bulunduğunu düşünmek bazen daha kolay geliyor.
Bir plan hazırlanmış, insanlar görevlendirilmiş, herkes üzerine düşeni yapmış...
Oysa hayatın böyle işlediğinden emin değilim.
İnsanlar birbirlerinin zihnini okuyamıyor. Kendi kararlarının sonuçlarını bile her zaman öngöremiyor.
Bir siyasetçi rakibini zayıflatmak için attığı adımla kendi partisinde başka birini güçlendirebilir. Bir bürokrat kendisini korumaya çalışırken daha büyük bir sorunu ortaya çıkarabilir. Bir parti yöneticisi kısa vadeli bir kazanç uğruna yıllarca kurduğu ilişkileri kaybedebilir.
Herkes kendi hesabını yaparken başkalarının hesaplarını bozabilir.
Sonunda ortaya çıkan tabloyu gören vatandaş ise bütün bunların önceden planlandığını düşünebilir.
Belki de kimse böyle bir sonuç istememiştir.
İşte bu ihtimal bana daha ürkütücü geliyor.
Çünkü karşımızda bütün ipleri elinde tutan tek bir kişi varsa en azından sorumluluğun adresini arayabiliriz.
Ama herkes kendi küçük çıkarının peşinden koşarken büyük bir kötülük ortaya çıkıyorsa kimi sorumlu tutacağız?
Herkes kendi gerekçesini sunacak, davranışını haklı gösterecek. Ortaya çıkan sonucun sorumluluğunu ise kimse üstlenmeyecek.
Vatandaş neyi bilebilir? Bütün bunların ortasında sıradan vatandaşın durumunu düşünelim.
Sabah telefonuna bakıyor.
Bir belediye başkanı tutuklanmış.
Siyasi partiler açıklama yapıyor. Biri hukukun işlediğini söylüyor, diğeri siyasi operasyon yapıldığını savunuyor.
Bir başka gün eski yönetimde görev yapmış bir isim tutuklanıyor.
Bu kez tarafların söylemleri değişiyor.
Dün yargıya güvenilmesi gerektiğini söyleyenler bugün soruşturmayı sorgulayabiliyor. Dün yargının tarafsızlığından şüphelenenler ise adaletin yerini bulduğunu savunabiliyor.
Peki vatandaş ne yapacak?
Soruşturma dosyalarının tamamını bilmiyor. Kapalı kapılar ardındaki görüşmelere katılmıyor. Siyasetçilerin gerçek niyetlerini göremiyor.
Önüne sunulan açıklamalardan ve haberlerden bir sonuç çıkarmaya çalışıyor.
Üstelik o açıklamaları yapan insanların da kendi çıkarları olabileceğini hesaba katmak zorunda.
Benim hukuka ve siyasete duyduğum güvensizlik biraz da buradan kaynaklanıyor.
Birilerinin sürekli yalan söylediğinden emin olduğum için değil, doğruyu söylediğinden nasıl emin olacağımı bilemediğim için.
Belki de kafamdaki distopyanın içindeyizBütün bu tabloyu düşündüğümde aklıma yine o distopik roman geliyor.
Herkesin bir hesabı var. Kimse bütün oyunu bilmiyor. Güç dengeleri sürekli değişiyor. Birinin felaketi diğerinin fırsatına dönüşebiliyor.
Dostluklar, ittifaklar, siyasi ilkeler ve büyük sözler bu karmaşanın içinde sınanıyor.
Vatandaş ise hikâyenin yalnızca kendisine gösterilen bölümünü izleyebiliyor.
Belki olayların arkasında büyük bir plan vardır. Belki de birbirinden habersiz insanların çıkarları zaman zaman aynı noktada buluşuyordur.
Bunu dışarıdan kesin olarak bilmek mümkün değil.
Fakat insanların güç ve çıkar karşısında ne kadar kolay değişebildiğini gördükçe, siyasetçilerin sözlerine peşinen güvenmekte zorlanıyorum.
Kimsenin zihnini okuyamam. Kapalı kapılar ardında ne konuşulduğunu da bilemem.
Ama insanların yalnızca söyledikleri gerekçelerle hareket ettiğini varsayacak değilim.
Çünkü yaşadığımız dünya, herkesin mantıklı kararlar aldığı ve aynı ilkeleri her koşulda savunduğu bir yer değil.
İnsanlar çelişkili, değişken, hırslı ve çoğu zaman öngörülemez varlıklar. Bazen kendi çıkarlarını bile doğru hesaplayamıyorlar.
Belki de en büyük yanılgımız, yaşanan her olayın arkasında kusursuz bir plan aramamız.
Oysa bazen bir ülkenin karanlığa sürüklenmesi için büyük bir kötünün ortaya çıkmasına gerek yoktur. Küçük çıkarlarının peşinden koşan yeterince insan bulunması, fazlasıyla yeterlidir.
İşte benim gördüğüm dünya aşağı yukarı böyle.
Yanılıyor olmayı isterim. Esenlikler dilerim.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Asayiş · Bölge: Denizli/Bekilli
Yayın: 19 Kasım 2026 12:07 · Kaynak: gazetesehir.com