Kocaeli'nin 23 yıllık yağış verileri incelendi: Kiraz Deresi'nin su akımında 7 ayda azalma eğilimi

Muş Alparslan Üniversitesi tarafından yayımlanan bilimsel araştırmada, Marmara Havzası'ndaki üç derenin 23 yıllık su akım verileri incelendi. Araştırmada Kiraz Deresi'nin yılın 7 ayında istatistiksel olarak anlamlı azalma eğilimi gösterdiği, Kocabaş Deresi'nde ise ekim ayı akımlarının artış eğiliminde olduğu belirlendi.

Kocaeli'deki yağışlarla Göksu Deresi'nin akımları arasında da anlamlı bir istatistiksel ilişki tespit edildi.

Kocaeli ve İstanbul'un su kaynakları açısından önem taşıyan Marmara Havzası, bilimsel bir araştırmaya konu oldu. Muş Alparslan Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümünden Fatih Şevgin tarafından hazırlanan çalışma, bölgedeki derelerin yıllar içerisindeki su akımı değişimlerini ortaya koydu.

Muş Alparslan Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi'nin 27 Haziran 2026 tarihinde yayımlanan 14. cilt, 1. sayısında yer alan “Marmara Havzasına Ait Akımların İstatistiksel Yöntemlerle Hesaplanması” başlıklı araştırmada, 1997-2019 yılları arasındaki 23 yıllık veriler değerlendirildi. Araştırmacı, Kocaeli ve İstanbul'daki sıcaklık ve yağış ölçümleriyle Göksu, Kiraz ve Kocabaş derelerinin su akımları arasındaki ilişkiyi inceledi.

23 YILLIK SICAKLIK, YAĞIŞ VE SU AKIMI VERİLERİ İNCELENDİ Araştırmada Meteoroloji Genel Müdürlüğü ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden elde edilen ölçüm verileri kullanıldı. Kocaeli ve İstanbul'daki meteoroloji istasyonlarının aylık ortalama sıcaklık ve toplam yağış verileri, üç derenin aylık su akımı kayıtlarıyla karşılaştırıldı.

Bilimsel analizde Mann-Kendall testi, Spearman'ın Rho testi, Şen'in eğim yöntemi ve doğrusal regresyon gibi istatistiksel yöntemlerden yararlanıldı. Bu yöntemlerle dere akımlarında zaman içerisinde artış veya azalış eğilimi bulunup bulunmadığı ve meteorolojik değişkenlerle akımlar arasındaki ilişkiler araştırıldı.

KİRAZ DERESİ'NDE 7 AYDA AZALMA EĞİLİMİ TESPİT EDİLDİ Çalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri Kiraz Deresi'nde ortaya çıktı. Araştırmaya göre derenin ocak, şubat, mart, eylül, ekim, kasım ve aralık aylarına ait akım verilerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma eğilimleri belirlendi.

Böylece incelenen 23 yıllık dönemde Kiraz Deresi'nin özellikle sonbahar ve kış aylarında azalma eğilimi gösterdiği tespit edildi. Araştırmada eğilimlerin başlangıç dönemleri de incelendi. Ocak, şubat ve mart aylarında 1997, ekim, kasım ve aralık aylarında 1999, eylül ayında ise 2014 yılı eğilim başlangıcı olarak belirlendi.

Ancak bu sonuç, Kiraz Deresi'nin söz konusu aylarda tamamen kuruduğu veya yılın yedi ayında kesintisiz su kaybettiği anlamına gelmiyor. Bulgular, 1997-2019 yılları arasındaki aynı aylara ait akım değerlerinin zaman içindeki istatistiksel değişimini gösteriyor.

KOCAELİ'DEKİ YAĞIŞLARLA GÖKSU DERESİ ARASINDA ANLAMLI İLİŞKİ Araştırmanın Kocaeli açısından dikkat çeken sonuçlarından biri de yağış miktarlarıyla Göksu Deresi'nin su akımları arasındaki ilişki oldu. 1997-2019 dönemine ait verilerle yapılan doğrusal regresyon analizinde, Kocaeli'de ölçülen yağışlarla Göksu Deresi'nin akımları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi.

Çalışmada bu ilişkiye ait anlamlılık değeri 0,011 olarak hesaplandı. Regresyon sonucunda ilişkinin negatif yönlü olduğu belirtildi.

GÖKSU DERESİ'NDE UZUN DÖNEMLİ DEĞİŞİM BELİRLENMEDİ Göksu Deresi'nin akımlarında, incelenen dönem boyunca istatistiksel olarak anlamlı bir uzun dönemli artış veya azalış eğilimi bulunmadı. Bu sonuç, Göksu Deresi'ndeki su miktarının 23 yıl boyunca hiç değişmediği anlamına gelmiyor.

Dere akımları yıllar ve aylar arasında farklılık gösterebilse de araştırmada belirli bir yönde istatistiksel olarak anlamlı uzun dönemli eğilim tespit edilmedi. Böylece Kocaeli yağışlarıyla dere akımları arasında anlamlı ilişki bulunmasına rağmen, aynı akarsuda belirgin uzun dönemli artış veya azalış eğilimi görülmeyebileceği ortaya konuldu.

KOCABAŞ DERESİ'NDE EKİM AYINDA ARTIŞ EĞİLİMİ Araştırmada incelenen üçüncü akarsu olan Kocabaş Deresi'nde ise Kiraz Deresi'nden farklı bulgulara ulaşıldı. Kocabaş Deresi'nin ekim ayı su akımlarında istatistiksel olarak anlamlı artış eğilimi tespit edildi.

Araştırmada bu eğilimin başlangıç yılı 2013 olarak belirlendi. Diğer aylarda aynı düzeyde anlamlı bir değişim saptanmadı. Böylece aynı havzadaki üç dereden Kiraz Deresi'nde belirli aylarda azalış, Kocabaş Deresi'nde bir ayda artış eğilimi bulunurken Göksu Deresi'nde belirgin uzun dönemli eğilim tespit edilmedi.

AYNI HAVZADAKİ DERELER NEDEN FARKLI DAVRANIYOR? Araştırmanın sonuçları, aynı havzada bulunan akarsuların sıcaklık ve yağış koşullarına farklı tepkiler verebileceğine işaret ediyor. Akarsuların beslenme kaynakları, çevrelerindeki arazi yapısı, yağışların mevsimsel dağılımı ve topoğrafik özellikler, su akımlarının değişmesinde rol oynayabilen unsurlar arasında bulunuyor.

Bu nedenle yalnızca bölgesel yağış veya sıcaklık verileri üzerinden bütün akarsuların aynı yönde değişeceği sonucuna varılamıyor. Çalışma, su kaynaklarının değerlendirilmesinde her akarsuyun kendi ölçüm verilerinin dikkate alınmasının önemini ortaya koyuyor.

TAŞKIN VE KURAKLIK PLANLAMASI AÇISINDAN ÖNEM TAŞIYOR Araştırmada akarsu akımlarının düzenli biçimde izlenmesinin su yapılarının projelendirilmesi ve boyutlandırılması açısından önemli olduğu vurgulandı. Akım değişimlerinin anlaşılması; taşkın risklerinin değerlendirilmesi, kuraklık planlaması ve su kaynaklarının yönetimi bakımından bilimsel veri sağlayabiliyor.

Özellikle Marmara Havzası gibi yerleşim ve sanayi faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgelerde, uzun dönemli akım kayıtları su yönetimi politikalarının oluşturulmasında kullanılabilecek bilgiler sunuyor.

Son bir ayda kocaeligazetesi.com.tr sitesinde 2.972.292 gerçekleşti.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Profil, Boru, sac satışı yaptığımız firmamıza depo ve sevkiyat elemanı aranıyor. Çalışma saatlerimizHafta içi. 08:30-18:00Cumartesi 08:30-15:00Yol...

İzmit sanayi sitesinde yer alan firmamız için Şoför arıyoruz C sınıf ehliyete sahip 6 teker Isuzu kamyon kullanabilecek. Çalışma saatlerimizHafta içi...

AHŞAP PALET VE KERESTE FABRİKASINDA ÇALIŞACAK 20-45 YAŞ ARASI MARANGOZLAR PALET ÇAKIM USTALARI VE AHŞAP USTALARI ALINACAKTIR. KARTEPE+İZMİT+BAŞİSKELE...

Hızlıca eleman bulmak mı istiyorsunuz? Tam yerindesiniz. İlanınızın burada ve basılı gazetemizde çıkmasını ister misiniz? İlan metninizi ilanservis...