Mardin’in Gömleği Yanlış İliklendi, Bedelini Halk Ödüyor!

Mardin’in sorunlarını yazarken kimilerini rahatsız ediyor olabiliriz. Oysa derdimiz belli: Bu şehirde yaşayan insanlar rahat nefes alsın, çocuklarımızın oynayacağı alanlar olsun, sokaklarımız yürünebilir, yollarımız geçilebilir olsun.

Daha önce “Mardin’in günahı ne?” diye sorarken de aynı derdi anlatıyorduk. Binalar yükselirken otoparkın, bahçenin, oyun alanının ve altyapının neden birlikte düşünülmediğini sorguluyorduk.

Şimdi AK Parti Mardin İl Başkanı Mehmet Uncu’nun açıklamalarını okuyunca, yıllardır dile getirdiğimiz planlama eleştirilerinin karşılığını, iktidar partisinin il başkanının sözlerinde de gördüm.

Uncu, Mardin Objektif Haber Ajans’ın YouTube programında Kasım Buğurcu’nun sorularını yanıtlarken lafı dolandırmamış:

“Biz gömleği yanlış ilikledik. Otopark olması gereken proje AVM’ye dönüştü. AVM’ye dönüşünce Mardin tıkandı.”

Bu açıklığı önemsiyorum.

İktidar partisine mensup bir il başkanının, şehrin ortasında duran bir sorunu böylesine doğrudan anlatmasını takdir ediyorum. Yanlışa yanlış diyebilmek, hele siyasi sorumluluk taşıyan bir makamda bulunurken bunu kamuoyu önünde söylemek değerlidir.

Hakkını teslim edelim.

Ancak bu sözlerin üzerinde biraz duralım. Çünkü anlatılan, yalnızca bir otopark meselesi değil. Bir şehrin ihtiyaçlarının hangi anlayışla belirlendiği meselesidir.

Uncu’nun anlattığına göre Diyarbakırkapı’da otopark olarak hazırlanan proje AVM’ye dönüşmüş. Otopark kapasitesi yetersiz kalmış, Birinci Cadde’deki park yasağıyla birlikte sorun daha da ağırlaşmış.

Peki, bugün bunun sıkıntısını kim çekiyor?

Evine ulaşmaya çalışan Mardinli, müşterisini bekleyen esnaf, ailesiyle gezmek isteyen vatandaş, şehri görmeye gelen ziyaretçi…

Bizim yazılarımızda anlatmaya çalıştığımız da buydu. Bir yere bina yapmakla o yerin ihtiyacı karşılanmış olmuyor. O binaya gelecek insanı, aracı, çevresindeki yolu ve mahallenin günlük hayatını da hesaba katmak gerekiyor.

Önce beton yükseliyor, ardından otopark aranıyorsa gömleğin ilk düğmesi zaten yanlış iliklenmiş demektir.

Mehmet Uncu’nun açıklamasındaki bir başka cümle de en az bunun kadar önemli:

“Rantı önceleyen bir mantaliteden öte, halkı ve oradaki ziyaretçileri önceleyecek bir yönteme dönmemiz gerekiyor.”

Bu çağrının altına imzamı atarım.

Şehir yönetiminin ölçüsü, vatandaşın hayatını ne kadar kolaylaştırdığıdır. Bir anne çocuğuyla kaldırımda yürüyebiliyor mu? Yaşlı bir insan dinlenecek yer bulabiliyor mu? Esnafın dükkânına ulaşılabiliyor mu? İnsanlar araçlarını bırakıp tarihi sokakları rahatça gezebiliyor mu?

Bunları çözemediğimiz sürece yaptığımız tanıtımın da harcadığımız paranın da karşılığı eksik kalır.

Uncu, eski itfaiye alanından Kasımiye çevresine, jandarmanın bulunduğu bölgeden eski Amerikan Koleji’nin yer aldığı alana kadar geniş bir çevrenin birlikte değerlendirilmesini öneriyor. Turist otobüsleri için bekleme alanları, otoparklar ve şehir içindeki ulaşımı sağlayacak toplu taşıma düzeni üzerinde duruyor.

Bu öneriler elbette uzmanlarıyla, ilgili kurumlarıyla ve o bölgede yaşayan insanlarla konuşulmalı. Tarihi doku, yeşil alanlar ve kamunun ihtiyaçları gözetilerek değerlendirilmeli.

Ama asıl önemli olan, planın ufkudur.

Uncu’nun söylediği gibi, yalnızca bugünü kurtarmaya çalışan değil, önümüzdeki 10-20 yılı düşünen bir planlamaya ihtiyacımız var. Üstelik yapılan planın sonradan başka hesaplarla değiştirilmemesine de…

Çünkü her değişikliğin bedelini şehir ödüyor.

Açıklamalarındaki su meselesini de bu anlayıştan ayrı görmüyorum. Uncu, tarımsal sulamada temel sorunun suya erişim olduğunu söylüyor; GAP’taki gecikmeye, ödenek ihtiyacına ve kamulaştırma süreçlerine dikkat çekiyor. Derik depolamasının tamamlanması için gereken kaynağı anlatıyor.

Tarlada suyu, şehirde ulaşımı bekleyen vatandaşın ortak talebi belli, Başlanan iş tamamlansın, ihtiyaç zamanında karşılansın.

Mardin’in meseleleri birbirinden kopuk değil. Eksik kalan yatırımlar, geciken kararlar ve geleceği düşünmeden yapılan uygulamalar, sonunda vatandaşın günlük hayatında düğümleniyor.

Uncu’nun Yeni Yol için kullandığı “sahil yolu” benzetmesi de hoşuma gitti. Mezopotamya’ya karşı insanların yürüyebildiği, ailesiyle vakit geçirebildiği bir güzergâh…

Mardinli de kendi şehrinin güzelliğini yaşayabilmeli. Kızıltepe’den gelen bir aile, aracını nereye bırakacağını düşünmeden gezebilmeli. Tarihi şehir, burada yaşayanlar için de huzurlu bir yaşam alanı olmalı.

Sayın Uncu’nun açık sözlülüğünü bunun için kıymetli buluyorum. Söyledikleri, bizim planlama konusunda dile getirdiğimiz eleştirilerin haklılığını güçlendiriyor.

Şimdi beklentimiz, bu açıklığın kararlara ve uygulamalara yansımasıdır. Hangi kurum ne yapacak, hangi proje ne zaman başlayacak, kamuya ait alanlar nasıl değerlendirilecek? Bunları da aynı açıklıkla konuşabilmeliyiz.

Doğruyu söyleyenin hakkını teslim ederiz. O doğrunun gereğini yapanın da yanında dururuz.

Gömleğin yanlış iliklendiği konusunda anlaşıyorsak, artık düğmeleri düzeltmeye başlayalım.

Çünkü Mardin’in kaybedecek zamanı kalmadı.