Dünyayı kurtaran haber | Çimento sektöründe yeşil dönüşüm hızlanıyor

Küresel karbondioksit emisyonlarının yaklaşık yüzde 7'sinden sorumlu olan çimento sektörü, düşük karbonlu üretim teknolojilerine yöneliyor. Meta'dan Holcim'e, Heidelberg Materials'tan Türkiye'deki üreticilere kadar sektörün önde gelen şirketleri alternatif hammaddeler, karbon yakalama ve enerji verimliliği yatırımlarını artırıyor.

Avrupa Birliği'nin karbon düzenlemeleri de Türkiye'nin güçlü çimento sektörü için düşük karbonlu üretimi önemli bir rekabet unsuru haline getiriyor. CNBCE.COM'u öncelikli haber kaynağınız olarak ekleyin Ekonomi, iş dünyası, piyasalar ile ilgili en güvenilir ve en detaylı haberlere en hızlı şekilde ulaşın. + Ekle Dünyanın en fazla karbon salımı yapan sektörlerinden biri olan çimento endüstrisi, iklim hedefleri doğrultusunda üretim süreçlerini yeniden şekillendiriyor.

Geleneksel üretimde yüksek sıcaklık gerektiren klinker üretimi ve kullanılan fosil yakıtlar, sektörün emisyonlarının önemli bölümünü oluşturuyor. Şirketler ise klinkerin alternatif hammaddelerle ikame edilmesi, karbonun yakalanarak depolanması ve atıkların yakıt olarak kullanılması gibi yöntemlere yatırım yapıyor.

Dünyadan yeşil çimento örnekleriMeta'dan düşük karbonlu çimento hamlesiFinancial Times'ın 12 Kasım tarihli haberine göre Meta, ABD merkezli düşük karbonlu çimento üreticisi Sublime Systems ile 180 bin ton çimentoya karşılık gelen çevresel sertifikaların satın alınması için anlaşma yaptı. Sublime Systems'ın geliştirdiği elektrokimyasal üretim yöntemi, geleneksel çimentoya kıyasla karbon emisyonlarını yüzde 70 ila 80 azaltmayı hedefliyor.

Şirketin ilk ticari fabrikasının yatırım maliyetinin 600-700 milyon dolar arasında olması bekleniyor. Meta'nın anlaşması, özellikle veri merkezlerinin inşası ve işletilmesinden kaynaklanan karbon ayak izini azaltma stratejisinin bir parçası olarak öne çıkıyor.

Karbondioksiti taşa dönüştüren teknolojiİsviçre merkezli çimento üreticisi Holcim, karbon mineralizasyonu teknolojisi geliştiren 44.01 şirketine yatırım yaptı. İki şirket, Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki bir çimento fabrikasında üretim sırasında ortaya çıkan karbondioksitin yakalanarak yer altında depolanmasını hedefleyen pilot proje yürütüyor.

Bu yöntemde yakalanan karbondioksit, doğal kaya oluşumlarıyla kimyasal reaksiyona girerek katı minerallere dönüştürülüyor. Böylece karbonun uzun vadeli ve kalıcı biçimde depolanması amaçlanıyor. Çimentonun formülü değişiyorHolcim, Çekya'daki fabrikasında 42,6 milyon euroluk yatırımla yeni bir kalsine kil üretim hattını devreye aldı.

Yıllık 580 bin ton düşük karbonlu çimento üretim kapasitesi sağlayacak tesiste, çimentonun temel bileşenlerinden klinkerin bir bölümü ısıl işlemden geçirilmiş kil ile değiştiriliyor. Bu yöntemle geleneksel Portland çimentosuna kıyasla karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 30 azaltılması hedefleniyor.

Yeşil dönüşümün maliyeti yüksekAlman çimento üreticisi Heidelberg Materials ise ekim ayında GeZero karbon yakalama projesini askıya aldı. Avrupa Birliği'nden 191 milyon euro destek alan projeyle yılda 700 bin ton karbondioksitin yakalanması planlanıyordu.

Ancak yakalanan karbonun taşınması ve depolanmasına yönelik altyapı konusundaki belirsizlikler yatırımın önünde engel oluşturdu. Projenin askıya alınması, çimento sektörünün yeşil dönüşümünde yalnızca üretim teknolojilerinin değil, karbon taşıma ve depolama altyapısının da belirleyici olduğunu gösterdi.

Türkiye'de düşük karbonlu üretim yatırımlarıLimak'tan Avrupa'ya düşük karbonlu çimento ihracatıLimak Çimento, İskenderun'da Düşük Karbonlu Çimento Akdeniz Terminali'ni devreye aldı. Yıllık 500 bin ton elleçleme kapasitesine sahip terminalden temmuz ayında İtalya'ya ilk düşük karbonlu çimento sevkiyatı gerçekleştirildi.

Terminal, şirketin Kilis fabrikasında üretilen çimentonun ihracatında kullanılacak. Yatırımla Türkiye'nin Avrupa'daki düşük karbonlu yapı malzemeleri pazarındaki konumunun güçlendirilmesi hedefleniyor. Bankalardan yeşil dönüşüme finansmanGaranti BBVA, Vezirhan Çimento'nun düşük karbonlu üretime geçişini desteklemek amacıyla sürdürülebilirlik bağlantılı finansman sağladı.

Finansman kapsamında yeni çimento değirmeni, atık ısı geri kazanım sistemi ve alternatif yakıt kullanımına yönelik yatırımlar yer alıyor. Bu yatırımlarla enerji verimliliğinin artırılması ve karbon emisyonlarının azaltılması amaçlanıyor.

Kredinin koşulları da şirketin sürdürülebilirlik performans hedeflerine bağlanıyor. Çimsa ve Akçansa'dan yeni teknolojilerBorsa İstanbul'da işlem gören çimento şirketleri de üretimin çevresel etkilerini azaltmaya yönelik Ar-Ge çalışmalarını sürdürüyor.

Çimsa, yakalanan gazlardan elde edilen kalsiyum bazlı bileşenlerin çimento üretiminde kullanılması ve düşük karbonlu üç boyutlu yazıcı harçlarının geliştirilmesi üzerine çalışıyor. Akçansa ise inşaat ve yıkıntı atıklarının karbon tutucu malzemelere dönüştürülmesi ve alternatif mineral katkıların kullanılması için araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütüyor.

Türkiye çimento sektörü için yeni rekabet dönemiTürkiye'nin 2025 yılında yaklaşık 89 milyon ton çimento üretmesi, sektörün yeşil dönüşümünün ekonomik boyutunu ortaya koyuyor. Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın 2026 itibarıyla mali yükümlülük aşamasına geçmesi, Türk çimento ihracatçıları açısından düşük karbonlu üretimin önemini artırıyor.

Antalya'da düzenlenen COP31'de de gündeme gelen düşük karbonlu üretim, alternatif yakıtlar ve karbon yakalama teknolojileri, önümüzdeki dönemde çimento sektörünün rekabet gücünü belirleyecek başlıca unsurlar arasında yer alıyor.