Hindistan'dan Endonezya'ya gençler sokakta: Hayat pahalılığına, yolsuzluğa ve işsizliğe karşı ayaklandılar

Asya'da gençlerin öncülüğünde gelişen protesto hareketleri, hükümetlerin karşı karşıya bulunduğu en önemli toplumsal sorunlardan biri hâline geldi. Hindistan, Endonezya, Bangladeş, Nepal ve Filipinler'de farklı gerekçelerle başlayan gösterilerde gençler, sosyal medyada oluşturduğu ağları kitlesel sokak eylemlerine dönüştürüyor.

South China Morning Post'un (SCMP) haberine göre, işsizlik, artan yaşam maliyetleri, yolsuzluk ve eğitim sistemine yönelik hoşnutsuzluk, farklı ülkelerdeki gençlik hareketlerini birleştiren başlıca sorunlar arasında yer alıyor. Birleşmiş Milletlerin tahminlerine göre dünyadaki ergenlerin ve gençlerin yaklaşık yüzde 60'ı, yani bir milyar civarında insan Asya'da yaşıyor.

Özellikle 1997-2012 yılları arasında doğan Z kuşağı, siyasi taleplerini önce sosyal medya platformlarında dile getiriyor, ardından protestoları kısa sürede sokaklara taşıyor. HİNDİSTAN'DA'HAMAMBÖCEĞİ' İSYANIGençlik protestolarının en dikkat çekici örneklerinden biri Hindistan'da ortaya çıktı.

Yüksek Mahkeme Başkanı Surya Kant'ın işsiz gençler için kullandığı "asalaklar" ve "hamamböcekleri" ifadeleri, ülkede geniş çaplı tepkiye yol açtı. Siyasi stratejist Abhijeet Dipke'nin X platformunda paylaştığı "Ya bütün hamamböcekleri bir araya gelirse?" sorusu, kısa sürede milyonlarca kişinin ilgisini çekti.

Böylece Başbakan Narendra Modi'nin Bharatiya Janata Partisinin (BJP) adını hicveden Cockroach Janta Party (CJP), yani Hamamböceği Halk Partisi adlı gençlik hareketi doğdu. Güneş gözlüğü takmış ve Hindistan bayrağına sarılmış hamamböceği görselleri, protestocuların simgesine dönüştü.

Yeni Delhi'deki gösteriler 6 Haziran'da başladı. Gençler, işsizlik ve eğitimdeki eşitsizliklerin yanı sıra hükümetin siyasi uygulamalarını da protesto etti. Mumbai'den 24 yaşındaki üniversite mezunu Ayush Bhattacharya, gençlerin tepkisini şöyle anlattı:"Gençler arasında büyük bir hayal kırıklığı vardı.

Anne babalarımızın kuşağı, siyaset konuşurken bize sürekli neler olup bittiğini yeterince anlamadığımızı hissettirirdi. Yüksek Mahkeme Başkanı o sözleri söyleyip Dipke paylaşımını yaptığında mesaj bir anda yayıldı." Protestoların ardından zengin öğrencilere sınav sorularının sızdırıldığı skandalı da gündeme geldi.

Göstericilerin baskısı sonucunda temmuz ayında bir eğitim bakanı istifa etti.130 MİLYON SEÇMENİN KAYDI TARTIŞMA KONUSUHindistan'daki gençlik hareketi eylül ayında yeni bir kampanya başlattı. Bu kez hedefte, yaklaşık 130 milyon kişinin adının seçmen listelerinden çıkarılmasını denetleyen Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar vardı.

Yetkililer kayıtların mükerrer olduğu veya hayatını kaybeden kişilere ait bulunduğu gerekçesiyle silindiğini belirtirken muhalefet, milyonlarca vatandaşın oy hakkının fiilen elinden alınmak istendiğini savundu. CJP'nin sözcüsü Mehr Pasricha, gençlerin tepkisinin ekonomik sorunlarla bağlantılı olduğunu belirterek "Gençler hep kaybeden tarafta kaldı.

Kötü bir eğitim sisteminden geçtiler, iş bulunmayan bir ekonomiye girdiler. Peki ne yapacaklar?" dedi.16 Ekim'de Yeni Delhi'deki gösteriye katılan 21 yaşındaki üniversite öğrencisi Rohit Sharma ise amaçlarının demokrasiyi savunmak olduğunu söyledi: "Buraya gelmemizin amacı demokrasiyi kurtarmak.

Bizimki gibi bir ülkede seçmen listelerinin manipüle edilmesi kabul edilemez. Hükümeti hesap vermeye zorlamak demokratik hakkımız."ENDONEZYA'DA ONE PIECE BAYRAKLARI SOKAKLARA DÖNDÜEndonezya'da ise gençlerin protestolarında Japon anime serisi One Piece'in korsan bayrağı öne çıktı.

Baskıcı bir yönetime karşı özgürlük mücadelesi veren korsanları anlatan serinin kurukafa simgesi, hükümete yönelik tepkinin sembolü hâline geldi.2025'te milletvekillerinin kendi maaşlarına zam yapmasına karşı başlayan gösteriler, bir motosikletli kuryenin polis aracının altında kalarak hayatını kaybetmesinin ardından büyümüştü. Affan Kurniawan adlı kuryenin Ağustos 2025'te zırhlı polis aracı tarafından ezilmesi, ülkedeki öfkeyi daha da artırdı.

Ekim 2026'da gençler bu kez büyük orman yangınlarının yol açtığı hava kirliliğine karşı sokağa çıktı. Kalimantan ve çevresindeki yangınların yarattığı zehirli duman, ülkenin geniş kesimlerini etkiledi. 28 Ekim'de Cakarta, Yogyakarta, Solo, Malang, Bandung, Surabaya, Makassar, Palangkaraya ve Banda Aceh'de eş zamanlı öğrenci gösterileri düzenlendi.

Protestocular, hükümetin yangınların boyutunu kabul etmesini ve ulusal afet ilan etmesini istedi. Gösteriler sırasında yolsuzluk, sivil yaşamın askerîleştirilmesi ve kamu kaynaklarının israfına yönelik tepkiler de gündeme geldi.

Polis, bazı gösterileri dağıtmak için göz yaşartıcı gaz kullandı.2 MİLYON HEKTARLIK ALAN YANDIEndonezya'da yıl boyunca Sumatra, Kalimantan ve Papua'da yaklaşık 2 milyon hektarlık orman ve turbalık alanın yandığı bildirildi. Palangkaraya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğrenci Konseyi Başkanı 21 yaşındaki Naomi Artika Simamora, protestoya katılmak için yaklaşık bin kilometre yol kat ederek Cakarta'ya gitti.

Simamora, hükümetin çevre felaketine yeterince hızlı müdahale etmediğini belirterek "Esasen ekolojik bir felaket olan bu durumu ele alış biçimlerinde açık bir aciliyet eksikliği var." dedi. Protestoya katılan 23 yaşındaki Yosafat Menteng de ulusal afet ilanının bölgeye daha hızlı mali ve lojistik yardım ulaştırılmasını sağlayacağını söyledi.

Hükümet Sözcüsü Kurnia Ramadhana, Devlet Başkanı Prabowo Subianto yönetiminin öğrencilerin kaygılarını anladığını ve çözüm için çalıştığını açıkladı. Ancak henüz ulusal afet ilan edilmedi. Simamora ise "Mücadelemiz devam ediyor." sözleriyle eylemlerin süreceği mesajını verdi.

BANGLADEŞ VE NEPAL'DE HÜKÜMETLERİ DEVİRDİLERAsya'daki gençlik protestoları bazı ülkelerde iktidar değişikliklerine yol açtı. Bangladeş'te 2024 yılında başlayan öğrenci gösterileri, dönemin Başbakanı Şeyh Hasina'nın yönetimine karşı kitlesel bir ayaklanmaya dönüştü.

Güvenlik güçlerinin müdahalelerine rağmen protestolar büyüdü ve Hasina, Ağustos 2024'te iktidardan uzaklaşarak ülkeyi terk etti. Gösterilerin örgütlenmesinde sosyal medya belirleyici rol oynadı. Öğrenci organizatörlerinden Rezwan Ahmed, Temmuz 2024'te başkent Dakka'yı felç eden eylemlerin koordinasyonunda Facebook'un büyük önem taşıdığını anlattı.

Ahmed'in yönettiği Facebook sayfası, Hasina yönetiminin devrilmesine kadar bir milyondan fazla takipçiye ulaştı. Benzer bir süreç 2025'te Nepal'de yaşandı. Yolsuzluk, kayırmacılık ve siyasi elitlerin ayrıcalıklarına karşı başlayan öğrenci protestoları, sosyal medya platformlarının kapatılması girişiminin ardından şiddetlendi.

Çatışmalarla geçen süreç hükümetin düşmesiyle sonuçlandı. Bangladeşli Ahmed ise her ülkede aynı sonucun ortaya çıkmayacağına dikkat çekti. İktidar değişikliği için toplumsal ve siyasi koşulların da oluşması gerektiğini belirten Ahmed, Hindistan'daki hareketin henüz Bangladeş'teki ayaklanmanın koşullarına sahip olmadığını söyledi.

FİLİPİNLER'DE MİZAH SİYASİ SİLAHA DÖNÜŞTÜFilipinler'de yaklaşık 96 milyon kişinin sosyal medya kullanması, dijital platformları siyasi tartışmaların başlıca merkezlerinden biri hâline getirdi. Ülkede 2025 yılında sel kontrol projelerinde milyarlarca dolarlık yolsuzluk yapıldığına ilişkin suçlamalar, geniş katılımlı hükümet karşıtı protestolara yol açtı.

Gençlerin yönettiği Filipino Trends That Matter (FTTM) adlı hiciv sayfası, yaklaşık 4,6 milyon takipçisiyle siyasi tartışmaların önemli aktörlerinden biri oldu. Sayfanın kurucusu ve medya direktörü, 29 yaşındaki Mark Anicas, amaçlarını şu sözlerle anlattı:"Amacımız insanlara ne düşüneceklerini söylemek değil, onları düşünmeye teşvik etmek."FTTM'nin yolsuzluk ve hükümet politikalarıyla ilgili paylaşımları milyonlarca kişiye ulaşırken sayfanın yöneticileri hakkında bazı yerel yetkililerin şikâyetleri üzerine hukuki işlemler başlatıldı.

Filipinler Diliman Üniversitesinden medya ve iletişim akademisyeni Petronilo Figueroa, siyasi mizahın kurumlara ve siyasetçilere yönelik somut hoşnutsuzlukları görünür kıldığını belirtti. Filipinler Seçim Komisyonunun tahminlerine göre 2028 başkanlık seçimlerinde seçmenlerin yaklaşık üçte biri Z kuşağından oluşacak.

Bununla birlikte gençlerin siyasi tercihlerinin tek bir çizgide birleşmediği vurgulanıyor.'Z KUŞAĞI KAYITSIZLIK KALIBINI YIKTI'Endonezya'daki Gadjah Mada Üniversitesinden sosyolog Oki Rahadianto Sutopo, gençlik hareketlerinin Z kuşağına ilişkin yaygın bir önyargıyı değiştirdiğini belirtti. Sutopo'ya göre dijital dünyada büyüyen gençler, siyasi ve toplumsal sorunlara ilgisiz oldukları düşüncesini çürüttü.

Mizah, gelecek kaygısı ve otoriteden duyulan korkunun azalması, gençlerin birlikte hareket etme kapasitesini güçlendirdi. Asya'daki gösterilerin ortak noktası sosyal medya kullanımı değil. Gençler, eğitimlerini tamamlasalar bile güvenceli iş bulamama, düşük ücretli çalışma, yükselen yaşam maliyetleri ve siyasetçilerin ayrıcalıkları karşısında benzer sorunlarla karşılaşıyor.

Protestoların etkileri ülkeden ülkeye değişiyor. Bangladeş ve Nepal'de hükümetlerin devrilmesine yol açan hareketler, Hindistan'da seçim sistemi ve işsizlik tartışmalarını, Endonezya'da ise çevre felaketlerine karşı hükümetin sorumluluğunu gündeme taşıdı.

Sosyal medyada başlayan tepkilerin kısa sürede örgütlü eylemlere dönüşmesi, hükümetleri yeni ve giderek büyüyen bir siyasi hareketle karşı karşıya bırakıyor.