COP31'de Sağlıkta Adalet ve İklim Direnci Vurgusu

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), iklim krizinin sağlık sistemlerine etkilerini masaya yatırdı. İzlanda eski Başbakanı ve DSÖ Pan-Avrupa İklim ve Sağlık Komisyonu Başkanı Katrin Jakobsdottir'in moderatörlüğünü üstlendiği Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri: Ülke Tecrübeleri başlıklı yüksek düzeyli panelde, sağlık hizmetlerinin küresel krizler karşısındaki direnci tartışıldı.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, paneldeki konuşmasında sağlıkta adaletin evrensel bir hak olduğunu belirterek, coğrafi farklılıklara rağmen insan hayatının değerinin her yerde aynı olduğunu vurguladı. Bakan Memişoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde yürütülen Sağlıkta Dönüşüm Programı ile 81 ilde yaygınlaştırılan aile hekimliği sisteminin ve 1,5 milyon sağlık personeliyle yürütülen hizmetlerin, Türkiye'nin sağlık altyapısının temelini oluşturduğunu ifade etti.

Kara, hava ve deniz yoluyla desteklenen acil müdahale kapasitesinin, 6 Şubat 2023 depremlerinde hayati bir rol oynadığını hatırlattı. Afet süreçlerinde Sağlık Afet Koordinasyon Merkezi'nin lojistik yazılımlarla etkin bir yönetim sağladığını belirten Memişoğlu, 21 bini aşkın UMKE gönüllüsüyle 51 binden fazla hastanın tahliye edildiğini ve enkaz çalışmalarının yanı sıra temel sağlık hizmetlerinin aksatılmadan sürdürüldüğünü açıkladı.

Türkiye'nin iklim değişikliğine karşı hazırladığı Aşırı Sıcaklar Sağlık Eylem Planı ile meteorolojik verilerin sağlık kayıtlarıyla entegre edilerek ilçe düzeyinde risk haritaları oluşturulduğu bilgisini verdi. Bakan Memişoğlu, Türkiye'nin sağlık teknolojilerindeki yerlileşme hamlesine de dikkat çekerek, pandemi döneminde üretilen yerli solunum cihazlarının 45 ülkeye, otomatik şok cihazlarının ise 16 ülkeye ihraç edildiğini belirtti.

Ayrıca, kanser tedavisinde kullanılan CAR-T hücre çalışmaları, aşı geliştirme projeleri ve kalp-akciğer makineleri gibi yerli üretimlerin sağlık sistemini güçlendirdiğini ifade etti. Yenilikçi projeleri olan herkesi Üreten Sağlık Portalı na davet ederek iş birliği çağrısında bulundu.

İklim krizinin sağlık üzerindeki risklerine değinen Memişoğlu, sıcaklık artışlarının salgın hastalıkları tetikleyebileceği ve ekosistemi bozabileceği uyarısında bulundu. Sağlık çalışanlarının bu krizin etkilerini en yakından gözlemleyen kesim olduğunu belirten Bakan, küresel bir sorumlulukla hareket edilmesi gerektiğini vurguladı.

Gazze'deki insani duruma da dikkat çeken Memişoğlu, temiz su, güvenli hastane ve tedaviye erişimin her çocuk ve anne için en temel hak olduğunu yineledi. Panelin sonuç bölümünde, iklim krizinin sadece çevresel değil, doğrudan insani bir sağlık tehdidi olduğu konusunda fikir birliğine varıldı.

Bakan Memişoğlu, sağlıkta adaletin sağlanması ve uluslararası toplumun sağlık çalışanlarını koruması gerektiğinin altını çizerek, daha adil bir dünya için ortak çabanın şart olduğunu belirtti.