Bitkisel takviyelerde gizli tehlike: İlaçlarla etkileşime girebilir

Yorgunluk, günlük yaşamın yoğunluğu ve sosyal medyada paylaşılan sağlık önerileri, birçok kişiyi vitamin ve bitkisel takviyelere yöneltebiliyor. Ancak bitkisel ürünlerin zararsız olduğu düşüncesiyle hekim kontrolü olmadan takviye kullanılması, sağlık açısından istenmeyen sonuçlara yol açabiliyor.

İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Kliniği'nden Uzm. Dr. Hande Çelik, takviye edici ürünlerin bilinçli kullanımı, ilaç etkileşimleri ve dikkat edilmesi gereken noktalar hakkında uyarılarda bulundu.

DOĞAL OLMASI ZARARSIZ OLDUĞU ANLAMINA GELMİYORDoğadaki birçok bitkinin insan metabolizmasında güçlü biyolojik etkiler oluşturabildiğini belirten Dr. Çelik, tıpta kullanılan pek çok ilacın kökeninin de bitkilere dayandığını hatırlattı.

Bir bitkinin yemeklerde kullanılan miktarıyla aynı bitkiden elde edilen yoğunlaştırılmış kapsül veya ekstrelerin aynı etkiyi göstermeyebileceğini vurgulayan Çelik, şu değerlendirmede bulundu:

“Bir ürünün sofrada yemek olarak tüketilen miktarı güvenli olabilirken, aynı bitkinin yüksek konsantrasyonda hazırlanmış kapsülünü ya da ekstresini uzun süre almak organlarımıza fazladan yük bindirebilir. Doğal olmak, doğrudan güvenli olmakla eş anlamlı değildir.

Burada belirleyici olan; kişinin mevcut sağlık durumu, kullanılan doz ve kullanım süresidir.”KENDİNİ İYİ HİSSETMEK HER ZAMAN YETERLİ DEĞİLBazı takviyelerin içeriğindeki uyarıcı bileşenlerin başlangıçta zindelik hissi oluşturabileceğini belirten Dr. Çelik, karaciğer ve böbreklerdeki bazı sorunların erken dönemde belirgin şikayetlere yol açmayabileceğine dikkat çekti.

Çelik, kişinin kendisini enerjik hissetmesinin kullandığı takviyenin güvenli olduğunu göstermediğini belirterek gerekli durumlarda hekim değerlendirmesi ve kan testlerinin önem taşıdığını ifade etti.

MUTFAKTAKİ BAHARATLA KAPSÜL AYNI DEĞİLToplumda yaygın olan “Faydalı bir besinin konsantresi daha da faydalıdır” düşüncesinin doğru olmadığını vurgulayan Dr. Çelik, özellikle yeşil çay ekstresi ve kurkumin içeren ürünler konusunda dikkatli olunmasını istedi.

Yeşil çay ekstreleri: Günlük olarak demlenip içilen yeşil çay ile yüksek konsantrasyonlu kapsüllerin aynı şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Çelik, yoğunlaştırılmış ekstrelerin bazı kişilerde karaciğer enzimlerinde yükselmeye yol açabileceğini söyledi.

Zerdeçal ve kurkumin: Yemeklerde baharat olarak kullanılan zerdeçal ile emilimi artırılmış yüksek dozlu kurkumin kapsüllerinin farklı ürünler olduğuna dikkat çeken Çelik, bu tür takviyelerin hekime danışılmadan uzun süre kullanılmaması gerektiğini belirtti.

D ve C vitamini: Vitaminlerin gereğinden fazla alınmasının da sağlık açısından risk oluşturabileceğini kaydeden Çelik, yüksek doz D vitamininin kandaki kalsiyum düzeyini tehlikeli biçimde artırabileceğini, aşırı C vitamini tüketiminin ise özellikle böbrek taşı oluşumuna yatkın kişilerde risk yaratabileceğini ifade etti.

DÜZENLİ İLAÇ KULLANANLAR DİKKATTansiyon, diyabet veya kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerin bitkisel takviye seçerken özellikle dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Dr. Çelik, bazı bitkisel ürünlerin reçeteli ilaçların etkisini değiştirebildiğini belirtti.

Sarı kantaron ve meyan kökü gibi bitkilerin de ilaçlarla etkileşime girebileceğini hatırlatan Çelik, hastaların doktorlarına yalnızca kullandıkları ilaçları değil, içtikleri bitki çaylarını ve aldıkları kapsülleri de bildirmesi gerektiğini söyledi.

DETOKS ÇAYLARI MUCİZE DEĞİLTicari olarak sunulan detoks çayları ve organ temizleme kürlerinin sağlıklı kişiler için bilimsel olarak kanıtlanmış bir gereklilik olmadığını belirten Çelik, vücudun arındırılmasında karaciğer ve böbreklerin doğal işlevlerine dikkat çekti.

Çelik, kısa sürede kilo verdirdiği iddia edilen bazı çayların yağ kaybından çok su ve mineral kaybına neden olabileceğini, bunun da halsizlik ve kalp ritminde düzensizlik gibi sorunlara yol açabileceğini ifade etti.

TAKVİYE KULLANMADAN ÖNCE BU 3 SORUYU SORUNSosyal medyada karşılaşılan ürün vaatlerine karşı temkinli olunması gerektiğini belirten Uzm. Dr. Hande Çelik, herhangi bir takviyeye başlamadan önce şu üç sorunun yanıtlanmasını önerdi:

Bu ürüne gerçekten ihtiyacım var mı? İçeriğini, dozunu ve vücuduma etkilerini tam olarak biliyor muyum? Mevcut bir rahatsızlığımla ya da kullandığım ilaçlarla etkileşime girer mi? Sağlığın temelinin dengeli beslenme, yeterli su tüketimi, düzenli uyku ve hareket olduğunu vurgulayan Çelik, hiçbir bitkisel kapsülün sağlıklı yaşam alışkanlıklarının ve bilimsel tedavinin yerini tutamayacağını belirterek vatandaşlara hekim önerisi doğrultusunda hareket etmeleri çağrısında bulundu.