Sayıştay’ın BDDK raporu: Lüks araç şart koşuldu, kamu zararı tahsil edilmedi

GAZETE PENCERE - Sayıştay’ın Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) için hazırladığı 2025 yılı denetim raporu, kamu kaynaklarının kullanımındaki usulsüzlükleri ve israfı ortaya koydu. Sayıştay’a göre BDDK, kamu kurumlarında tasarruf genelgesine rağmen lüks donanımlı araçlara yönelik şartname hazırladı.

Kamu kurumlarında tasarrufu zorunlu kılan 2024/7 sayılı Genelge'ye karşın Sayıştay raporuna göre BDDK, araç kiralama ihalesinde lüks özellikleri öne çıkaran bir şartname hazırladı. Evrensel'den Hasan Can Bilici'nin haberine göre, genelgede hizmet araçlarında ekonomik seçeneklerin tercih edilmesi ve standart donanımın yeterli görülmesi gerektiği belirtilirken BDDK'nin teknik şartnamesinde araçların 2025 model ve sıfır kilometre olması şart koşuldu.

Ayrıca araçlarda anahtarsız çalıştırma, otomatik açılabilir sunroof (açılır tavan), ambiyans aydınlatma ve katlanabilir ısıtmalı aynalar gibi lüks donanımların da zorunlu tutulduğu belirlendi. Sayıştay, bu özelliklerin hizmetin yürütülmesi açısından zorunlu olmadığını, aksine kiralama maliyetlerini artırdığını tespit etti.

PAZARLIK USULÜYLE ARAÇ KİRALAMABDDK'nin araç kiralama hizmet alımı ihalesinde, Kamu İhale Kanunu'nun temel ilkelerine aykırı biçimde pazarlık usulü ihale yönteminin kullanıldığı ortaya çıktı. Kanuna göre pazarlık usulüne yalnızca doğal afet, salgın hastalık gibi ani ve öngörülemeyen durumlarda başvurulabiliyor.

Raporda, araç kiralama ihtiyacının süreklilik taşıdığı ve önceden öngörülebilir olduğu belirtilerek izin ve ihale hazırlıklarının önceden planlanması gerektiği vurgulandı. Raporda ayrıca, BDDK’nin hizmet binasında aydınlatmaların manuel açma-kapama düğmelerinin bulunmaması ve otomasyon sisteminin devreye alınmaması nedeniyle ışıkların günün 24 saati açık kaldığı belirlendi.

Sayıştay, bu durumun önemli ölçüde kamu kaynağı israfına neden olduğunu kaydetti. BDDK İnsan Kaynakları Yönetmeliği’ne göre, daire başkanı veya grup başkanı gibi üst düzey görevlere atanabilmek için kişinin son üç performans değerlendirmesinin “A düzeyi” (çok iyi/başarılı) olması gerekiyor.

Ancak Sayıştay, 2017 ve sonrasında gerçekleştirilen bazı atamalarda performans değerlendirmesinin yapılmadığını, atanan kişilerin performanslarının doğrudan “A düzeyi” kabul edilerek işlemlerin tamamlandığını tespit etti. Böylece liyakat sisteminin uygulanmadığı, kişilerin başarı düzeyleri değerlendirilmeden üst kadrolara atandığı ortaya konuldu.1,5 MİLYON TL'LİK KAMU ZARARI TAHSİL EDİLMEDİRaporda öne çıkan bulgulardan biri de Sayıştay ilamlarına rağmen tahsil edilmeyen kamu zararı oldu.

Kurumun 2016, 2017, 2018 ve 2021 yıllarına ait kesinleşmiş Sayıştay ilamlarında yer alan toplam 1 milyon 538 bin 909 liralık tazmin tutarının sorumlulardan tahsil edilmesi için gerekli işlemlerin yapılmadığı belirlendi.6085 sayılı Sayıştay Kanunu'na göre ilamların kesinleşmesinden itibaren 90 gün içinde yerine getirilmesi ve tazmin tutarının kanuni faiziyle birlikte tahsil edilmesi gerekiyor. Ancak BDDK'nin söz konusu kamu zararını yıllardır tahsil etmediği belirtildi.

Üstelik aynı bulguya 2023 ve 2024 yılı raporlarında da yer verilmesine rağmen uygulamanın 2025 yılında da sürdüğü tespit edildi. İÇ KONTROL VE DENETİMDE ZAFİYETRaporda, BDDK'nin iç kontrol sisteminde de önemli eksiklikler belirlendi.

Risk değerlendirme standartları kapsamında kurumun faaliyet ve süreçlerine ilişkin riskleri tespit etmediği ve bunların değerlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yürütmediği ortaya çıktı. Bunun yanı sıra, risklerin kabul edilebilir seviyeye düşürülmesine yönelik kontrol faaliyetlerinin belirlenmediği, ön mali kontrol sisteminin oluşturulmadığı ve ön mali kontrol yönergesinin bulunmadığı tespit edildi.