Uluslararası sinema dünyası Jafar Panahi'nin hapis cezasına karşı birleşti
- Uluslararası sinema dünyası, muhalif İranlı yönetmen Cafer Penahi'ye destek için sesini yükseltiyor
- Penahi'ye, Tahran Devrim Mahkemesi tarafından ekim ayında beş yıl bir ay hapis cezası verildi
Uluslararası sinema dünyası, muhalif İranlı yönetmen Cafer Penahi'ye destek için sesini yükseltiyor. Penahi'ye, Tahran Devrim Mahkemesi tarafından ekim ayında beş yıl bir ay hapis cezası verildi. Uluslararası Risk Altındaki Sinemacılar Koalisyonu tarafından başlatılan ve Variety (kaynak İngilizce) ile paylaşılan mektuba şu ana kadar 200'den fazla kişi imza attı.
İmzacıların, "İranlı yönetmen Cafer Penahi hakkında Tahran Devrim Mahkemesi tarafından gıyaben beş yıl bir ay süreyle verilen yeni hapis cezasına ilişkin haberlerden derin biçimde kaygı duyuyoruz" dediği ifade ediliyor. Oscar'a aday gösterilen yönetmen, Palme d'Or ödüllü filmi It Was Just an Accident için yürütülen ödül kampanyasının sona ermesinin ardından bahar aylarında İran'a geri döndü.
Film, 2026 Akademi Ödülleri'nde En İyi Uluslararası Film ve En İyi Özgün Senaryo dallarında aday gösterilmişti. Mektupta, "66 yaşındaki Bay Penahi, Mart 2026'da risklerin farkında olarak, ülkesine duyduğu derin sevgiyi ve orada kalıp çalışmak istediğini her zaman dile getirmiş biri olarak cesurca İran'a dönme kararı aldı" ifadeleri yer alıyor."Ekim 2026'da, banka hesapları dondurulduktan sonra yeni mahkeme kararını öğrendi," diye devam ediyor mektup.
"Bu bilgiyi, avukatı Mostafa Nili İran basınına yaptığı açıklamada paylaştı. Hakkındaki yeni suçlamalar hâlâ belirsiz, ancak onun film yapmayı bırakmasını sağlamak için yinelenen yıldırma çabalarıyla tutarlı görünüyor. Dosya şimdi bölge mahkemesine gidecek ve karara itiraz edilebilecek.
Bunun için kaynak gerekiyor, ancak Bay Penahi'nin tüm hesapları bloke edilmiş durumda."Açıklama, şu sözlerle sona eriyor: "Bay Penahi ve kendi hükümetlerinin elinde çalışmalarından dolayı zulme uğrayan tüm İranlılarla dayanışma içindeyiz. Tahran Devrim Mahkemesi'ni, Bay Penahi'yi cezalandırmaya ve hapse atmaya yönelik tüm girişimleri geri çekmeye ve İran hükümetinin taraf olduğu Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'ye uymaya çağırıyoruz.""Çatışma ve siyasi gerilimin olağanüstü derecede tırmandığı bu dönemde, Bay Penahi gibi sınırlar içinde ve ötesinde anlayış inşa eden sanatçılar son derece büyük önem taşıyor.
Uluslararası yaratıcı topluluk, tanıklık etmek ve her yerde sanatsal ifade özgürlüğünü korumak için burada birlikte duruyor."Tam açıklamayı burada okuyabilirsiniz (kaynak İngilizce).Mektuba imza atan oyuncu ve sinemacılar arasında Tilda Swinton, Mark Ruffalo, Barry Jenkins, Alex Gibney, Jacques Audiard, Kleber Mendonça Filho, Laura Poitras, Catherine Breillat, Michael Moore, Alice Braga, Asif Kapadia, Lucrecia Martel ve daha birçok isim bulunuyor. Mektuba imza atan festival yöneticileri arasında Berlinale direktörü Tricia Tuttle, Venedik Film Festivali'nden Alberto Barbera, Telluride direktörü Julie Huntsinger, New York Film Festivali artistik direktörü Dennis Lim ve Rotterdam, Locarno, Karlovy Vary, Sidney, Tokyo, Busan film festivallerinin temsilcilerinin yanı sıra Alman Film Akademisi, Avusturya Film Akademisi ve Académie des César'ın temsilcileri yer alıyor.
Bu açıklama, Cannes Film Festivali'nin bu hafta yayımladığı benzer bir protesto mektubunun ardından geldi. Cannes mektubunda, festivalin "Cafer Penahi'nin yargısal şekilde hedef haline getirilmesini kınadığı ve onun seyahat etmesini, üretmesini ve kendini özgürce ifade etmesini engelleyen tüm kısıtlamaların kaldırılmasını talep ettiği" belirtildi.
"Dünyanın dört bir yanındaki sanatçılar, festivaller ve kültürel kurumlar gibi Cannes Film Festivali de uluslararası toplumu, onun hapse atılmasını önlemek için harekete geçmeye ve tek bir sesle konuşmaya çağırıyor. Onun özgürlüğü sadece tek bir yönetmenle ilgili değil, tüm sanatçıların hapse girme korkusu olmadan düşünme, üretme ve kendilerini ifade etme hakkıyla ilgilidir," denildi.
Penahi, geçen yıl Cannes'da It Was Just An Accident filmiyle Altın Palmiye'yi kazandı. İran Devrim Mahkemesi tarafından 2025'in sonunda gıyaben bir yıl hapis ve iki yıllık yurt dışı çıkış yasağına mahkum edildi. Penahi, It Was Just An Accident'i çekmeden kısa süre önce hapse atılmış ve ancak açlık grevine başladıktan sonra serbest bırakılmıştı.
2022 ve 2023'te, 2010'a uzanan hükümet karşıtı faaliyet suçlamaları ve arkadaşının ve meslektaşı yönetmen Muhammed Resulof. adına verilen hapis cezasına karşı düzenlenen gösterilere katılması nedeniyle İran'ın kötü şöhretli Evin Cezaevi'nde 86 gün geçirmişti. Cezaevinde Penahi, aktivist ve siyasi mahkum Mehdi Mahmoudian ile tanıştı.
İkisi, Penahi'nin hapiste geçirdiği zamandan esinlenen gerilim filmi It Was Just An Accident'in senaryosu üzerinde birlikte çalıştı. Mahmoudian, bu yılın başlarında "Dini Lider'e hakaret" ve "İslam Cumhuriyeti'ne karşı propaganda" suçlamalarıyla yeniden tutuklandı.
Penahi, baskıcı İran yetkilileriyle 2003'ten bu yana karşı karşıya geliyor, İran'da iki kez hapse atıldı ve rejim karşıtı duruşu ile "devlete karşı propaganda" yaptığı gerekçesiyle film yapması yasaklandı. Yetkililerin baskısına rağmen film çekmeye devam eden Penahi, 2015'te Berlin Film Festivali'nde Altın Ayı kazanan This Is Not a Film, No Bears ve Taxi Tehran gibi yapımlarıyla tanınıyor.
It Was Just An Accident, geçmişte hapsedilmiş bir grup İranlının, eski gardiyanları ve işkencecileri olduğuna inandıkları bir adamdan intikam alıp almamaya karar vermeye çalışmasını anlatıyor. Film, İslamcı Cumhuriyet'in baskısını tavizsiz biçimde mahkum ediyor ve devlet despotizminin günahları üzerine zamansız bir yorum sunuyor.
It Was Just An Accident hakkındaki incelememizde, şöyle yazmıştık: "Yetkililerden çekim izni alamayan Penahi'nin filmi gizlice çekmek zorunda kaldığı düşünüldüğünde, ortaya çıkanı gerilim dozu yüksek, sıkı kurgulanmış ve sürprizli bir dram. (...) İşkencenin sonuçlarını, intikamın bedelini ve merhametin mümkün olup olmadığını sorgulayan, karakterlerin şiddete şiddetle karşılık vermenin onları daha da insanlıktan çıkarabileceği ihtimaliyle sarsıldığı, son derece etkileyici ve içine çeken bir çalışma."
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.


Kategori: Kültür-Sanat · Bölge: Denizli/Güney
Yayın: 19 Kasım 2026 09:44 · Kaynak: tr.euronews.com