Akan Bir Nehirdir İnsan

Zerreden kâinata uzanan o büyük devinim içinde insan, durmaksızın akan bir nehir gibidir. Kimi zaman coşkulu bir halayın ritminde omuz omuza, kimi zaman dünya sahnesinde bir yolcu edasıyla ilerler. Her adımında hayatı deneyimler, her yolculuğun sonunda ise şaşmayan ilahi adaletin huzuruna çıkar.

Dünya yolculuğu biteviye devam ediyor. Akan, hem insanın kendisidir hem de insanlık... Kâinatta her şey hareket hâlindedir. Tıpkı dünyanın kendi ekseni ve yörüngesinde durmaksızın dönmesi gibi insan da sürekli bir değişim ve arayış içindedir.

Bir yandan kendisi ve çevresi için çabalarken öte yandan inanç dünyasında göğün öte yakasına uzanan bir hakikatin peşindedir.

Ömür su gibi akıp giderken dünya da üzerinde taşıdığı canlıları usul usul bir yerlere ulaştırıyor. Kimi yolcular ayrılıyor, kimi yeni yolcular aynı döngüye katılıyor. Dünya ise bütün bu gidiş gelişlere tanıklık ederek dönmeye devam ediyor.

Bu döngüyü anlatan en güzel imgelerden biri, davul ve zurna eşliğinde oynanan halaylardır. El ele, omuz omuza tutuşan insanlar, iki adım geri, üç dört adım ileri atarak ritme ayak uydurur. Yorulanlar halkadan çekilir, ancak oyun hiç durmadan devam eder. O meydandaki hareketlilik, aslında dünya hayatının küçültülmüş bir özetidir.

Halayda atılan iki geri adım bile ileriye doğru hız kazanmak içindir. Oyunun özünde ilerlemek vardır; geriye takılıp kalmak, onun ruhuna aykırıdır. Tıpkı bir nehir gibi insan da durmaksızın akmaktadır.

Ne var ki her oyunun bir sonu vardır. Halay omuz omuza, coşkuyla sürerken bir vakit gelir, perde kapanır. Her şey yerli yerinde kalır; bir tek insan sahneyi terk eder. Bu ayrılık, geri dönüşü olmayan başka bir yolculuğun başlangıcıdır. İnsan, iyisiyle kötüsüyle yaşadıklarının ve yaşattıklarının hesabını vermek üzere göçer.

Ancak dünya sahnesinde yalnızca halayların coşkusu yoktur. Kimi zaman mazlumların ahı, kimi zaman zalimlerin zulmü yükselir bu meydandan. Hakkı yenilen, sesi duyulmayan, zulme uğrayan insanların çaresizliği de hayatın acı gerçeklerinden biridir.

Gazze'de ve dünyanın farklı coğrafyalarında yaşanan mezalimi gördükçe kahrolmamak mümkün mü? Elimizden bir şey gelmediğinde, hakkın ve adaletin er ya da geç yerini bulacağına dair inanç, mazlumun en büyük tesellisidir. Zira şaşmayan ilahi adalet, hiçbir haksızlığın karşılıksız kalmayacağına dair vicdanlara umut verir.

İnsan akar, zaman akar, dünya döner. Halaydan ayrılanlar olsa da oyun sürer. Fakat her yolculuğun bir sonu, her hayatın da bir hesabı vardır.

Mevlânâ'nın idrakine erebilseydik eğer, ölüm (Şeb-i Arûs) müjdesi alındığında belki biz de kendi etrafımızda döner, sema ederdik. Lakin bazılarımızın payına omuz omuza verip halay halkasına katılmak düştü. Düğün halaylarını tefekkür gözüyle, bir ömür yolculuğu gibi izlemek bambaşka bir duygudur.

Bu derinliğe dalındığında insanın gözlerinin dolması da işten bile değildir. Zira hepimiz birer yolcuyuz ve gidiyoruz... Zazaca o kadim deyişteki gibi: "Ma he şin..." Biz gidiyoruz.

Küçük Not:

Nehirler denize kavuştuğunda dinlenir, insan ise toprağa... Mesele, akıp giderken hangi kıyıları yeşerttiğimiz ve ardımızda nasıl bir iz bıraktığımızdır.