Veresiye Defterleri Kabardı: Temel Gıdaya Borçla Erişim Zorlaştı

Türkiye'de tırmanan hayat pahalılığı, vatandaşların günlük yaşamını doğrudan etkileyerek temel gıda ürünlerine erişimini zorlaştırdı. İstanbul ve İzmir gibi büyükşehirlerde yaşayan dar gelirli kesim, kredi kartı limitlerinin tükenmesi ve nakit akışının durması nedeniyle mahalle bakkallarında veresiye sistemine yönelmek zorunda kaldı.

İstanbul'da faaliyet gösteren bir mahalle bakkalı, defterindeki toplam alacak tutarının 80 ile 90 bin lira seviyelerine ulaştığını belirtti. Esnaf, müşterilerin ekmek, yumurta, un ve yağ gibi en temel ihtiyaçlarını dahi borç yazdırarak temin ettiğini vurgularken, tek bir müşterinin ekmek ve çikolata gibi ürünlerden oluşan borcunun 7 bin lirayı aştığına dikkat çekti.

Benzer bir ekonomik tablo İzmir'de de gözlemleniyor. Kentteki bir bakkal, günlük satışlarının yaklaşık yüzde 50'sinin veresiye üzerinden gerçekleştiğini ifade etti. Müşterilerin ödeme kapasitesinin ciddi oranda düştüğünü belirten esnaf, bazı vatandaşların borçlarını üç veya dört ay boyunca kapatamadığını, hatta bu sürenin çok daha uzun olduğu vakalarla karşılaştıklarını kaydetti.

Yaşanan bu durum, mahalle ölçeğinde bir borç sarmalını da beraberinde getiriyor. Vatandaşın borcunu ödeyememesi, bakkalların toptancılara olan ödemelerini aksatmasına neden oluyor. Küçük sermayeyle ayakta kalmaya çalışan işletmeler, tahsilat yapamadıkları için raflarını yeniden doldurmakta ve ticari faaliyetlerini sürdürmekte büyük güçlük çekiyor.

Esnaflar, mevcut tablonun uzun vadede sürdürülebilir olmadığını ve hem vatandaşın hem de küçük işletmecinin ciddi bir ekonomik darboğazdan geçtiğini belirtiyor. Temel gıda ürünlerinin dahi borçla alınması, geçim sıkıntısının hane bütçeleri üzerindeki yıkıcı etkisini ve yerel ticaretteki nakit döngüsünün nasıl tıkandığını gözler önüne seriyor.