Akciğer kanseri uyarısı: Tütün kullanımı en önemli risk
- Ankara'da görev yapan göğüs hastalıkları uzmanı Prof
- Gazi Gülbaş, Kasım Ayı Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada, akciğer kanseri vakalarının büyük bölümünün tütün kullanımıyla ilişkili olduğunu belirtti
Ankara'da görev yapan göğüs hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Gazi Gülbaş, Kasım Ayı Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında yaptığı açıklamada, akciğer kanseri vakalarının büyük bölümünün tütün kullanımıyla ilişkili olduğunu belirtti.
Gülbaş, belirtilerin ihmal edilmemesi ve yüksek risk grubundaki kişilerin erken tanı için tarama konusunda hekimle görüşmesi gerektiğini söyledi.
Tütün kullanımı ve diğer riskler
Medicana International Ankara Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Gülbaş, hastalığın gelişimindeki en önemli risk faktörünün tütün kullanımı olduğunu vurguladı. Sigara içenlerde hastalığa yakalanma riskinin, hiç içmeyenlere kıyasla 15 ila 30 kat daha yüksek olduğunu belirtti.
Gülbaş, tütünle ilişkiye dair değerlendirmesini şöyle aktardı:
'Akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 85-90'ı tütün kullanımıyla ilişkilidir.'
Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı da tütün içimini başlıca risk faktörü olarak gösteriyor ve vakaların yaklaşık yüzde 85'inden sorumlu olduğunu belirtiyor. Bununla birlikte hastalık hiç sigara içmemiş kişilerde de görülebiliyor.
Gülbaş, pasif sigara dumanının yanı sıra radon gazı, asbest, bazı kimyasal maddelere iş ortamında maruz kalma, hava kirliliği ve genetik yatkınlığın da hastalığın gelişiminde rol oynayabildiğini söyledi.
Akciğer kanseri belirtileri neler?
Üç haftadan uzun süren veya özelliği değişen öksürük, balgamda kan görülmesi, nefes darlığı, göğüs ve sırt ağrısı dikkat edilmesi gereken şikayetler arasında yer alıyor. Ses kısıklığı, halsizlik, iştahsızlık ve açıklanamayan kilo kaybı da Gülbaş'ın sıraladığı belirtiler arasında.
Uzman, özellikle sigara kullanımı ya da iş yerinde zararlı maddelere maruz kalma öyküsü olan kişilerin bu şikayetleri göz ardı etmemesini ve göğüs hastalıkları uzmanına başvurmasını önerdi.
Tarama için hangi ölçütler değerlendiriliyor?
Gülbaş, erken tanının tedavi başarısı ve yaşam süresi açısından önemli olduğunu belirterek, 50-80 yaş arasındaki ve en az 20 paket-yıl sigara öyküsü bulunan kişilerden halen sigara içenlerin veya son 15 yıl içinde bırakmış olanların tarama açısından değerlendirilmesine dikkat çekti.
ABD Önleyici Hizmetler Görev Gücü'nün 2021 tarihli önerisi de bu risk grubunda düşük doz bilgisayarlı tomografiyle yıllık taramayı kapsıyor. Söz konusu yaş ve sigara öyküsü ölçütleri, Türkiye'de herkes için geçerli bir ulusal tarama programı olduğu anlamına gelmiyor; Gülbaş, kararın hekim değerlendirmesiyle verilmesi gerektiğini vurguluyor.
Paket-yıl, sigara kullanımının miktarını ve süresini birlikte ifade ediyor. Örneğin günde ortalama bir paket sigaranın 20 yıl boyunca içilmesi, 20 paket-yıllık öyküye karşılık geliyor.
Gülbaş ayrıca akciğer grafisinin, taramada düşük doz bilgisayarlı tomografinin yerini tutmadığını belirtti. Tarama uygunluğunun belirlenmesinde kişinin yaşı ve sigara geçmişiyle birlikte hekim değerlendirmesi önem taşıyor.
Tedavi hastalığın evresine göre planlanıyor
Gülbaş'ın açıklamasına göre tedavi seçimi; hastalığın evresi, tümörün biyolojik özellikleri ve hastanın genel durumu dikkate alınarak yapılıyor. Erken evrede tanı alan ve ameliyata uygun hastalarda cerrahiyle tam iyileşme mümkün olabiliyor.
Ameliyata uygun olmayan bazı hastalarda stereotaktik radyoterapi tercih edilebiliyor. İleri evrede ise tümörün moleküler özelliklerine göre hedefe yönelik tedaviler, immünoterapi ve kemoterapi seçenekleri değerlendiriliyor.
Dünya genelindeki yük ve korunma
Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı'nın tahminine göre dünyada 2024 yılında yaklaşık 2,65 milyon kişiye akciğer kanseri tanısı konuldu; hastalık nedeniyle 1,8 milyondan fazla kişi yaşamını yitirdi. Gülbaş ise Türkiye'de yılda yaklaşık 34 bin yeni vaka görüldüğünü ve 23 bin kişinin bu hastalık nedeniyle hayatını kaybettiğini ifade etti.
Gülbaş, sigaranın bırakılmasıyla riskin zaman içinde belirgin biçimde azaldığını söyledi. Pasif dumandan korunma ve iş ortamında asbest gibi kanserojen maddelere maruziyetin önlenmesi de uzmanın korunma için dikkat çektiği adımlar arasında yer aldı.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Sağlık
Yayın: 17 Kasım 2026 11:34 · Kaynak: haberkenti.com