Olay Yerinde ECMO Uygulaması Kalp Durmasında Sağkalımı İkiye Katladı

Hollanda'da yürütülen ON-SCENE isimli araştırma, hastane dışı kalp durması vakalarında olay yerinde başlatılan ECMO (Ekstrakorporeal Membran Oksijenizasyonu) uygulamasının kritik etkilerini inceledi. 7 Kasım 2026 tarihinde New England Journal of Medicine'da yayımlanan bulgulara göre, helikopterli acil sağlık ekiplerinin olay yerinde ECMO başlatabildiği hastalarda taburculuğa kadar sağkalım oranı %40 olarak saptanırken, bu imkana sahip olmayan ekiplerin ulaştığı grupta oran %20'de kaldı.

Çalışma kapsamında, ileri yaşam desteğine yanıt vermeyen ve belirli kriterleri karşılayan 18-50 yaş arası yetişkinler değerlendirmeye alındı. Sistemin uygulanabildiği dört farklı helikopter istasyonunda, ekipler kapsamlı bir eğitim sürecinin ardından kademeli olarak sahada ECMO uygulamasına geçti.

Ultrason rehberliğinde kasıktaki damarlara tüplerin yerleştirilmesiyle başlatılan sistem, hastaneye nakil sürecinde beyin ve diğer organlara kan akışının devamlılığını sağladı. Araştırma verilerine göre, olay yerinde ECMO desteği alan grupta kan akışının sağlanması ortalama 45 dakika sürerken, hastanede müdahale edilen karşılaştırma grubunda bu süre 77 dakikaya kadar uzadı.

Olay yerinde ECMO olanağı bulunan 144 hastanın 98'inde damar erişimi denendi; 15 vakada işlem başarısız olurken, bazı hastalarda girişim öncesi dolaşım kendiliğinden geri döndü. Ayrıca, damar erişimi sırasında nadir de olsa ölümcül kanama vakaları yaşandığı kaydedildi.

Altı aylık nörolojik takip sonuçları, erken müdahalenin uzun vadeli etkilerini de gözler önüne serdi. Olay yerinde ECMO desteği alan hastaların %36'sı, günlük yaşamlarını bağımsız şekilde sürdürebilecek nörolojik düzeye ulaşırken, bu oran karşılaştırma grubunda %13 seviyesinde kaldı.

Bu veriler, erken dönemde sağlanan desteğin hastaların yaşam kalitesi üzerindeki olumlu etkisini destekler nitelikte değerlendirildi. Araştırmacılar, elde edilen sağkalım farkının sadece ECMO uygulamasına bağlanmaması gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor.

İstasyonların uygulamaya geçiş sırasının rastgele belirlenmemesi ve olay yerinde ECMO grubundaki hastaların başlangıçtaki kalp ritmi gibi klinik özelliklerinin daha avantajlı olması, sonuçları etkileyen diğer faktörler olarak öne çıkıyor. Yine de çalışma, eğitimli ekiplerin seçilmiş vakalarda hastane öncesi aşamada ECMO başlatabileceğini kanıtlaması açısından tıp literatüründe önemli bir yer tutuyor.