Xi Jinping’in ABD ziyareti ve iki ülke ilişkileri

En önemli ekonomik gelişme, iki ülke arasındaki ticari ateşkes anlaşmasının süresinin uzatılmasıydı. Hatırlanacağı üzere iki ülke 2025 yılına bir ticaret savaşıyla başlamıştı. Donald Trump yönetiminin yeni döneme Çin mallarına ek gümrük vergileri ile başlaması, Çin tarafının da karşılık vermesiyle zincirleme karşılıklı artışlar gümrük vergilerini yüzde 100’lerin üzerine çıkartmıştı. Öte yandan ABD yönetimi, kendisi için tehlikeli gördüğü kuruluşları içine aldığı kara listesindeki Çinli kuruluşların yüzde 50 ve üzerinde pay sahibi olduğu iştiraklerini de kara listeye dahil etme kararı almıştı. Bu, içinde 1400 kadar Çinli kuruluşun olduğu bu listeye, işkoluna, listedeki şirketle ilişkisinin niteliğine bakmaksızın 20 bin kadar şirketin daha eklenmesi anlamına geliyordu. Buna ek olarak ABD tarafı, sahibi ve işleticisi nereden olursa olsun, ülke limanlarına giren Çin’de üretilmiş gemilere ton başına 50 dolar ile başlayıp 2028 Nisan ayına kadar 140 dolara çıkacak, gemi başına milyonlarca dolara ulaşan bir liman ücreti uygulamaya koymuşu. Çin tarafı da bu gelişmelere karşı nadir toprak elementleri ve bunlardan üretilen, yeni teknoloji ürünleri için olmazsa olmaz nitelikteki mıknatıslar için ABD’ye ihracat kısıtlamaları getirmişti. Çin’in güçlü tepkisi üzerine bir yumuşama süreci başlamış, ek gümrük vergileri karşılıklı olarak indirilmiş, ekim ayı sonunda iki ülke başkanlarının Güney Kore, Busan görüşmesinde de ABD tarafının kara liste ve liman ücreti kararlarını, Çin tarafının ise nadir toprak elementi kısıtlamalarını bir yıllığına askıya aldığı bir ticari ateşkes ilan edilmişti. Bu görüşmede, barış anlaşmasının dolmak üzere olan süresi iki ay uzatıldı. GÜMRÜK VERGİLERİ, YAPAY ZEKA, İRAN Görüşmede, iki liderin Çin’deki görüşmelerinde alınan kararla kurulan Ticaret Kurulu’nun çalışmaları sonucu belirlenen, karşılıklı 30’ar milyar dolar tutarındaki üründe gümrük vergisi indirimlerine gidileceği açıklandı. Bir diğer önemli gelişme, iki ülke arasında yapay zeka alanındaki riskler üzerine görüşmeler başlatılması ve önemli gelişmeler ile ilgili bilgi alışveriş kanalı oluşturulmasıydı. Uluslararası politika alanındaki tek ve küçük gelişme ise iki tarafın İran’ın nükleer silah geliştirmemesi ve hiçbir ülkenin uluslararası su yollarında geçiş ücreti uygulamaması gerektiği konusundaki ortak açıklamaydı. ÇİN’İN KAZANCI Kendisi Çin’i ziyaret ettiğinde böyle yapılmamış olmasına ve geçmişte de az örneği olmasına karşın Donald Trump, Xi Jinping’i gösterişli bir törenle havaalanında karşıladı ve kalış süresince ihtişamlı bir şekilde ağırladı. Ziyaretin dış dünyaya yayılan görüntüleri, Çin tarafının yıllardır ısrar ettiği, iki eşit ülke ilişkisine tam anlamıyla uyuyordu.