Ali Koç'tan COP31'de "Yeni petrol" uyarısı

Antalya'da düzenlenen ve iklim değişikliğiyle mücadelede küresel politikaların belirlendiği Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), uluslararası enerji aktörlerinin kritik mesajlarına sahne oluyor.

Zirve kapsamında gazetecilerle bir araya gelen Koç Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ali Koç, Türkiye'nin yenilenebilir enerji stratejisi, küresel tedarik zincirlerindeki kırılmalar ve sektörün geleceğine yön verecek yeni hammadde dengeleri hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Enerji teknolojilerinde son 10 yılda yaşanan büyük değişime işaret eden Koç, rüzgar ve güneş başta olmak üzere yenilenebilir kaynakların artık sadece çevresel bir zorunluluk değil, yüksek maliyet engelini aşarak ekonomik açıdan en cazip seçenek haline geldiğini vurguladı.

YENİ BAĞIMLILIK RİSKİ VE SANAYİ KAPASİTESİTürkiye'nin halihazırda elektrik kurulu gücünün yarısından fazlasını yenilenebilir kaynaklardan sağlayan altyapısına rağmen, üretim teknolojilerindeki yerlilik oranının kritik bir eşikte olduğu biliniyor. Ali Koç, bu duruma dikkat çekerek, fosil yakıtlardaki dışa bağımlılığın yeşil enerjide de teknoloji bağımlılığına dönüşmemesi gerektiğinin altını çizdi.

Mühendislik ve sanayi birikimiyle Türkiye'nin bu dönüşümde sadece tüketici değil, üretici ve ihracatçı konumuna yükselebileceğini belirten Koç, "Petrolü veya fosil yakıtları dışarıdan ithal ettiğimiz gibi yenilenebilir enerji dönüşümünü yaparken her şeyi dışarıdan alırsak yine bağımlılığımız devam edecek. Bir bağımlılıktan başka bir bağımlılığa geçmiş olacağız.

Ama mühendislik kapasitemize, sanayimizin gelişimine ve bulunduğumuz bölgenin ihtiyaçlarına baktığımızda bu dönüşümün değer zincirinde bir pozisyon alma imkanımız fazlasıyla var" ifadelerini kullandı. KÜRESEL GÜÇ SAVAŞLARININ YENİ CEPHESİ: KRİTİK MİNERALLERZirvede öne çıkan en çarpıcı tespitlerden biri, lityum, kobalt, nikel ve nadir toprak elementleri gibi yeşil teknolojilerin temel yapıtaşlarını oluşturan hammadde tedariki üzerineydi.

Batarya depolama sistemleri, rüzgar türbinleri ve elektrikli araçların merkezinde yer alan bu materyallerin, küresel jeopolitik dengeleri yeniden şekillendirdiğini belirten Koç, durumu çarpıcı bir benzetmeyle açıkladı. Kritik minerallerin sadece çıkarılmasının yeterli olmadığını, asıl katma değerin işleme ve rafinaj aşamasında yattığını ifade eden Koç, "Geçmişte petrol piyasasındaki hakimiyet küresel güç dengeleri açısından ne anlam taşıyorsa, bugün kritik mineraller de enerji kaynağı olarak belki de yeni petrol konumuna yerleşecek" dedi.

Mevcut küresel veriler de bu durumu destekliyor; Çin şu anda dünyadaki lityum ve kobalt rafinaj kapasitesinin yarısından fazlasını, nadir toprak elementleri işleme kapasitesinin ise yaklaşık yüzde 90'ını tek başına kontrol ediyor. ÇİN İLE REKABET DEĞİL, STRATEJİK FİNANSMAN İŞBİRLİĞİKüresel güneş paneli tedarikinin yüzde 90'ından fazlasını sağlayan, batarya ve elektrolizör üretiminde pazarın hakimi konumunda olan Çin'in bu noktaya tesadüfen gelmediğini belirten Koç; uzun vadeli devlet planlaması, devasa iç pazar ölçeği ve güçlü finansal desteklerin bu başarının mimarı olduğunu söyledi.

Çinli şirketlerin küresel pazarlara sadece teknoloji satmakla kalmayıp, aynı zamanda finansman modellerini de beraberinde getirdiğini hatırlatan Koç, Türkiye'deki mevcut yüksek finansman maliyetleri göz önüne alındığında Batılı muadillerinden farklılaşan bu Asya modelinin bir fırsata çevrilebileceğini aktardı:"Çin'e yatırımdan ziyade Çin teknolojileriyle işbirliği yapıp onların finansman imkanlarından yararlanmak bir fırsat olabilir. Çin kendi ihtiyaçlarını karşılarken kendini bağımsız hale getiriyor, bir de bunları satarak para kazanıyor.

Türkiye'nin de enerji dönüşümüne katkı sağlayacak bu tür işbirlikleriyle kendi üretim kapasitesini geliştirip bunu bir ihracat fırsatına dönüştürmesi gerekiyor."