Tahran'da Kritik Zirve: Mekke İttifakı ile İran Arasında Diplomasi

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın oluşturduğu Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında, 26 Ekim tarihinde İran'ın başkenti Tahran'da kritik bir dörtlü zirve gerçekleştirildi. Toplantıya Türkiye adına MİT Başkanı İbrahim Kalın, Suudi Arabistan adına Savunma Bakanı Halid bin Selman ve Pakistan adına Genelkurmay Başkanı Asım Münir katıldı.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rezai'nin ev sahipliğinde gerçekleşen görüşmelere, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de iştirak etti. Zirvede, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının bölgesel etkileri, Yemen'deki çatışmalar, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik eylemleri ile Filistin ve Lübnan'daki güvenlik sorunları detaylıca ele alındı.

Görüşmelerin temel amacı, Orta Doğu'da yeni bir askeri tırmanışı engellemek ve diplomatik kanalları güçlendirmek olarak belirlendi. Taraflar, bölgesel barışın tesisi için diplomatik temasların sürdürülmesi konusunda mutabık kaldı.

Uluslararası basında geniş yer bulan görüşmeler, özellikle ABD ile İran arasındaki gerilimin yükseldiği bir dönemde gerçekleşmesiyle dikkat çekti. Reuters ve Associated Press gibi ajanslar, bu teması Washington ile Tahran arasında yeniden müzakere kanallarının açılmasına yönelik bir girişim olarak değerlendirdi.

İranlı üst düzey bir yetkili ise nükleer programın bu görüşmelerin bir parçası olmadığını, Tahran'ın ABD'den savaşı sona erdirmeye yönelik somut adımlar beklediğini belirtti. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı, ziyaretin temel amacının askeri gerilimi düşürmek ve bölgesel diyaloğu teşvik etmek olduğunu vurguladı.

Arab News gazetesi, bu süreci Tahran'ı Mekke'ye yaklaştırma girişimi olarak nitelendirirken, Pakistan'ın bu süreçte arabuluculuk rolü üstlendiği ifade edildi. İran basını ise bölgesel güvenliğin dış müdahaleler olmadan sağlanması gerektiği mesajını öne çıkardı.

Tahran'daki diplomatik hareketlilik, piyasalara da olumlu yansıdı. Görüşmelerin ardından Körfez borsalarında belirgin bir yükseliş gözlendi; Suudi Arabistan gösterge endeksi son 13 ayın en yüksek günlük artışını kaydederek yüzde 3,4 değer kazandı.

Katar, Dubai ve Abu Dabi borsaları da günü kazançla tamamladı. Toplantı sonucunda dört ülke, bölgesel iş birliğini genişletme ve güvenlik sorunlarını ortak akılla çözme konusunda kararlılıklarını yineledi. Bölgedeki enerji güvenliği ve deniz ulaşımı üzerindeki risklerin azaltılması hedeflenirken, tarafların önümüzdeki süreçte diplomatik temasları daha sıklaştırması bekleniyor.