Mantar Zehirlenmesinde 14 Günlük Risk: Belirtiler Gecikebiliyor

Türkiye genelinde sonbahar yağışlarının etkisiyle doğada mantar popülasyonu artarken, uzmanlar kontrolsüz mantar tüketimine karşı hayati uyarılarda bulundu. Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi'nden Prof. Dr. Ahmet Aydın, doğadan toplanan mantarların fiziksel özelliklerine bakarak güvenli olup olmadıklarının anlaşılamayacağını vurguladı.

Mantar zehirlenmelerindeki en büyük risklerden biri, semptomların hemen ortaya çıkmamasıdır. Bazı türler tüketimden kısa süre sonra mide bulantısı ve kusma gibi belirtiler gösterirken, bazıları 16 ila 19 saatlik bir sessizlik döneminden sonra etkisini göstermektedir.

Hatta bazı vakalarda zehirlenme belirtilerinin ortaya çıkması 14 günü bulabilmektedir. Bilimsel adı Amanita phalloides olan ve Türkiye'de de bulunan 'köygöçüren' mantarı, karaciğer yetmezliğine yol açabilen en tehlikeli türlerden biridir.

Bu türün tüketimi, ağır vakalarda hastanın hayatta kalabilmesi için karaciğer nakli gerektirecek kadar ciddi sonuçlar doğurabilmektedir. Zehirlenme şüphesi durumunda, belirtilerin başlamasını beklemeden derhal tıbbi destek alınması hayati önem taşır.

Toplumda yaygın olan yanlış inanışların başında, mantarın pişirilmesi, kurutulması veya kaynatılmasıyla zehrinin yok olacağı düşüncesi gelmektedir. Uzmanlar, bu işlemlerin çoğu zaman zehirli maddeleri etkisiz hale getirmediğini belirtmektedir.

Ayrıca, daha önce aynı bölgeden mantar toplanmış olması da güvenli bir kriter değildir; zira aynı alanda farklı yıllarda zehirli türler türeyebilmektedir. Özellikle vücut ağırlıkları daha düşük olan çocuklarda zehirlenme etkileri çok daha ağır seyretmektedir.

Ailece tüketilen doğa mantarları, toplu zehirlenme vakalarına davetiye çıkarmaktadır. Sağlık Bakanlığı, bu tür risklerden korunmak için doğadan toplanan mantarlar yerine denetimli ve ambalajlı kültür mantarlarının tercih edilmesini önermektedir.

Zehirlenme şüphesi durumunda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'ne başvurulmalı veya 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi'nden profesyonel destek alınmalıdır. Uzmanlar, dış görünüşü yenilebilir mantarlara benzeyen zehirli türlerin ayırt edilmesinin uzmanlar için bile zor olduğunu hatırlatarak, doğadan mantar toplama konusunda son derece temkinli olunması gerektiğini belirtiyor.