Ömer Bolat'tan AB'ye çağrı: Gümrük Birliği haklarını tanıyın
- Berlin'deki Türk-Alman Otomotiv Zirvesi'nde konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, AB'den Gümrük Birliği'nden doğan hakları tanımasını ve Türkiye'yi “Made in EU” çerçevesinde eş değer ortak olarak değerlendirmesini istedi
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Berlin'de düzenlenen 2. Türk-Alman Otomotiv Zirvesi'nde Avrupa Birliği'ne (AB) Gümrük Birliği'nden kaynaklanan hakları ve Türkiye'nin sanayideki konumunu tanıma çağrısı yaptı. Avrupa ve küresel sanayinin geleceğinin tartışıldığı bir dönemde Türkiye'nin ayrıcalıklı muamele istemediğini belirten Bolat, “Avrupa Birliği'nin (AB) 30 yıllık Gümrük Birliği'nden doğan haklarımızı ve Türkiye'nin özgün konumunu tanımasını istiyoruz.” dedi.
Bolat, dünya genelinde ticari korumacılığın arttığını, Türkiye ile AB arasındaki ekonomik ve siyasi entegrasyonun 1963'teki Ankara Anlaşması'na dayanan 63 yıllık bir geçmişi bulunduğunu söyledi. Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği'nin 1996 yılından bu yana uygulandığını hatırlatan Bolat, Türkiye ile Almanya'nın siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik ilişkilerinin AB çerçevesinin ötesinde derinlik taşıdığını kaydetti.
AVRUPA DEĞER ZİNCİRİKüresel otomotiv sektörünün elektrifikasyon, dijitalleşme, karbonsuzlaşma ve artan rekabetle dönüşüm geçirdiğini belirten Bolat, Sanayi Hızlandırıcı Yasası ile şekillenmekte olan “Made in EU” (AB Malı) çerçevesinin Avrupa'nın rekabet gücünü ve stratejik üretim kapasitesini artırmayı amaçladığını ifade etti. Kuralların tasarımının üretim ağlarını, yatırım kararlarını ve ortak değer zincirlerini doğrudan etkileyeceğini vurguladı.
Türk otomotiv sanayisinin MAN'ın 1967'de, Mercedes-Benz'in ise 1971'deki yatırımlarıyla başlayan geçmişine değinen Bolat, “Türk otomotiv sanayisinden bahsettiğimizde, üretim, yatırım, ihracat, ithalat ve iç pazar satışlarının yüzde 75'i itibarıyla aslında Avrupa otomotiv sanayisinden bahsediyoruz.” diye konuştu. “Made in EU” tartışmasının yalnızca araçların nerede monte edildiğiyle ilgili olmadığını belirterek Türkiye'nin sanayi ekosisteminin ayrılmaz parçası olduğunu söyledi.
Bolat, son 30 yılda Gümrük Birliği'nin sanayileri birbirine bağladığını, Avrupa yatırımı, mühendisliği ve bileşenlerinin Türkiye'nin üretim kabiliyetiyle birleşerek Avrupa ve küresel pazarlara sunulduğunu anlattı. “Dolayısıyla Türkiye'de üretilen bir araç, başından sonuna kadar bir Avrupa değer zincirinin ürünüdür.” diyen Bolat, nihai “Made in EU” çerçevesinin mevcut sanayi gerçeklerini yansıtmasını istediklerini kaydetti.
AB Komisyonu tarafından bu yılın 4 Mart tarihinde yayımlanan taslağın Gümrük Birliği kapsamındaki entegrasyonu henüz tam olarak karşılamadığını belirten Bolat; montajın AB sınırları içinde yapılması şartı, Türkiye'nin kurumsal filo destek mekanizmalarının dışında bırakılması ve karbondioksit emisyon uyumu kapsamında kriterlerin dar tutulması konularında endişeleri bulunduğunu bildirdi. SANAYİ VE TİCARET VERİLERİOtomotiv Sanayii Derneği verilerine göre Türkiye'deki ana sanayi tesislerinin tamamına yakınının Avrupalı yatırımcılara ait olduğunu hatırlatan Bolat; Bursa'daki Oyak Renault (1969) ve Tofaş/Stellantis (1971), Ankara'daki MAN (1967), Aksaray ve İstanbul'daki Mercedes-Benz (1971), Kocaeli/Gölcük (1997) ve Eskişehir'deki Ford Otosan, Sakarya'daki Toyota Avrupa ile Bursa'daki Karsan tesislerini örnek gösterdi.
Bu verilerin Türkiye'nin “Made in EU” kapsamında eş değer ortak sayılması gerektiğini ortaya koyduğunu belirtti. Bolat, Türkiye'nin yıllık 1,3 milyon ila 1,4 milyon adetlik satış hacmine sahip olduğunu, bu yıl ithal edilen araçların yüzde 82'sinin Avrupa menşeli olduğunu söyledi.
Son 5 yılda AB'nin Türkiye pazarındaki otomobil satışlarının yüzde 300 artarak 4 katına çıktığını aktaran Bolat, dünyanın diğer bölgelerinden gelen yüksek sübvansiyonlu ithalata karşı yerli pazarı ve çoğunluğu Avrupalı üreticilere ait sanayiyi koruyucu tedbirlerle desteklediklerini anlattı. “Mevcut haliyle'Made in EU' düzenlemesi, Gümrük Birliği kurallarını ihlal eden eş etkili bir tedbir niteliğindedir.” dedi.
Türkiye ile AB arasındaki ikili ticaret hacminin geçen yıl 204 milyar avroya, 2021-2025 döneminde yaklaşık 1 trilyon dolara (907 milyar avro) ulaştığını belirten Bolat, ticaretin yüzde 25'inin otomotiv sektöründe gerçekleştiğini kaydetti. Türkiye'nin AB'nin 5'inci, Avrupa otomotiv sanayisinin ise 3'üncü en büyük ticaret ortağı olduğunu ifade etti.
Geçen yıl Türkiye'de yaklaşık 1 milyon 458 bin araç üretildiğini ve üretim kapasitesinin 2 milyon adede ulaştığını bildiren Bolat, üretimin yüzde 71'inin Avrupalı üreticilerin tesislerinde gerçekleştirildiğini söyledi. Türkiye'deki araç üretiminde kullanılan parçaların yüzde 55'inin AB'den ithal edildiğini, bu entegrasyonun AB ülkelerinde yaklaşık 250 bin kişilik istihdam sağladığını belirtti.
Almanya'nın yaklaşık 52 milyar dolarlık ikili ticaret hacmiyle Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı olduğunu kaydeden Bolat, bu ticaretin yüzde 25'inin, yani yaklaşık 10,5 milyar avrosunun otomotiv sektöründen kaynaklandığını ifade etti. Geçen yıl Alman üreticilerin Türkiye'ye yaklaşık 175 bin araç ihraç ettiğini, otomotiv yan sanayi ticaretinde Almanya'nın yüzde 18 payla ilk sırada yer aldığını aktardı.
Bolat, Almanya'nın Türkiye'deki doğrudan yatırımlarının 18 milyar avroya, Türkiye'nin Almanya'daki yatırımlarının ise 2,5 milyar avroya ulaştığını bildirdi. Bosch, ZF Friedrichshafen ve Continental gibi Alman şirketlerinin Türkiye'deki tesislerinin Almanya'da doğrudan yaklaşık 59 bin kişilik istihdamı desteklediğini söyledi.
İHRACAT VE İSTİHDAM UYARISIAlmanya Federal İstatistik Ofisi verilerine işaret eden Bolat, Almanya'nın Türkiye'ye motorlu kara taşıtı ihracatının 2019-2025 yılları arasındaki son 6 yılda yüzde 240 artarak 2,3 milyar avrodan 7,8 milyar avroya yükseldiğini belirtti. Aynı dönemde Almanya'nın Çin'e ihracatının yüzde 46 düşerek 24 milyar avrodan 13 milyar avroya gerilediğini söyleyen Bolat, bu verilerin Türkiye'nin Alman otomotiv sektörü için güvenilir bir büyüme motoru olduğunu gösterdiğini ifade etti.
AB Komisyonu tarafından 30 Ekim'de belirli yeni hibrit binek araçların ithalatına yönelik başlatılan korunma önlemi soruşturmasında Türkiye'nin Avrupa değer zincirlerindeki yerinin dikkate alınmasını beklediklerini kaydeden Bolat, Türkiye'nin “Made in EU” çerçevesine tam olarak dahil edilmemesinin ekonomik maliyetler doğuracağı uyarısında bulundu. Sektör simülasyonlarına göre bu durum, AB'ye otomotiv ihracatında 4 yıl içinde yüzde 53, 2035 yılında ise yüzde 68 düşüşe yol açabilir.
Bolat, böyle bir senaryoda iki tarafın da ekonomik bedel ödeyeceğini, fiyat artışlarının enflasyonu tetikleyebileceğini ve tedarik zincirlerinin kırılabileceğini söyledi. 2035 yılına kadar Türkiye'de yaklaşık 330 bin istihdamın ve 20 milyar avroluk otomotiv ihracatının risk altına gireceğini belirtti.
AB tarafında da yaklaşık 250 bin istihdamın, 21 milyar avroluk AB otomotiv ihracatının ve 6 milyar avroluk AB bağlantılı tedarikçi iş hacminin tehlikeye düşeceğini kaydetti. Türkiye'nin Sanayi Hızlandırıcı Yasası'nın tüm hükümlerine başından itibaren kısıtlama olmaksızın ortak ülke olarak dahil edilmesini umduklarını dile getiren Bolat, Gümrük Birliği'nden doğan yasal haklar ve AB sanayi değer zincirlerine entegrasyon nedeniyle Türkiye'yi dışlayan bir seçeneğin kabul edilemeyeceğini söyledi.
Kararın siyasi değil, ticari ve ekonomik rasyonaliteye dayanması gerektiğini vurguladı. Kamu alımları şartında Türkiye'nin başından itibaren sisteme dahil edilmesi gerektiğini belirten Bolat, geçen temmuz ayında TBMM'de kabul edilen yasayla Türkiye'deki kamu ihalelerinde AB ve Türk isteklilere eşit muamele sağlanması konusunda Cumhurbaşkanlığı kararı yayımlama yetkisi verildiğini hatırlattı.
Türk hükümetinin AB Komisyonu Ticaret Genel Müdürlüğü ile kamu alımları konusunda ayrı bir ikili anlaşma üzerine teknik müzakereler yürüttüğünü bildirdi.“'Made in EU' tartışmaları siyasi düzeyde değil, sanayi üretiminin gerçekleri doğrultusunda yönlendirilmelidir.” diyen Bolat, mevcut tedarik zinciri ilişkisinin ve endüstriyel entegrasyonun zedelenmemesi gerektiğini savunan Alman otomotiv üreticilerine ve yöneticilerine teşekkür etti. Bolat, “Siyasetçilerin otomotiv sektörünün bu çok önemli çağrılarına kulak vermesini umuyoruz, Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı ve kadim dostu olan Almanya'nın, devam eden müzakerelerde Türkiye'yi Avrupa otomotiv değer zincirlerinin ayrılmaz bir parçası olarak tanıyan bir çerçeveyi savunacağını umuyoruz.” ifadelerini kullandı.
Konuşmasının sonunda zirvenin düzenlenmesinde emeği geçen kurumlara, Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliğine ve katılımcılara teşekkür ederek, iki ülke arasındaki işbirliğinin yeni fırsatlarla büyümeye devam etmesi temennisinde bulundu.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.


Kategori: Siyaset
Yayın: 19 Kasım 2026 16:23 · Kaynak: aydinlik.com.tr