Gaziantep'te 62 Yıllık Kalaycılık Geleneği Toruna Emanet

Gaziantep'in asırlık el sanatları arasında önemli bir yere sahip olan kalaycılık, günümüzde unutulmaya yüz tutmuş meslekler listesinde yer alıyor. Bir dönem kent genelinde yüzlerce ustanın geçim kaynağı olan bu zanaat, artık sadece Bakırcılar Çarşısı'nda faaliyet gösteren dört kişi tarafından yaşatılmaya çalışılıyor.

Mesleğin son temsilcilerinden biri olan 75 yaşındaki Cahit Çalı, 62 yıldır sürdürdüğü bu meşakkatli uğraşı torununa öğreterek geleneğin tamamen kaybolmasını engellemeyi hedefliyor. Mesleki serüvenine 13 yaşında amcasının yanında çırak olarak başlayan Cahit Çalı, ilerleyen yaşına rağmen 10 metrekarelik küçük dükkânında çalışmalarını sürdürüyor.

Gün boyu yaklaşık 120 dereceyi bulan yüksek sıcaklıktaki ateşin karşısında, ayakta çalışarak eskiyen bakır mutfak gereçlerini yeniden kullanıma hazır hale getiriyor. Çalı, kalaycılığın sadece fiziksel bir güç değil, aynı zamanda büyük bir sabır ve ustalık gerektiren bir sanat olduğunu vurguluyor.

Geçmiş yıllara kıyasla mesleğin yaşadığı dramatik düşüşü rakamlarla ortaya koyan usta, yaklaşık yarım asır önce sadece Bakırcılar Çarşısı'nda 150, şehir genelinde ise 300 ile 400 arasında kalaycı bulunduğunu hatırlatıyor. Günümüzde ise bu sayının sadece dört kişiye düşmesi, zanaatın geleceği hakkındaki endişeleri artırıyor.

Çalı, diğer meslektaşlarının da kendisi gibi ileri yaşlarda olduğunu belirterek, yeni nesil çırak yetişmemesinin mesleğin sonunu hazırladığını ifade ediyor. Kalaycılığın temizlik ve sağlıkla doğrudan ilişkili olduğunu belirten 62 yıllık usta, mesleğini büyük bir tutkuyla icra ettiğini dile getiriyor.

Her işin kendine has zorlukları olduğunu kabul eden Çalı, ekmek parası kazanmanın kolay olmadığını ancak zanaatına duyduğu sevginin kendisini ateşin başında tutmaya devam ettiğini belirtiyor. Bakırın mutfaklardaki kullanım alanının daralması ve modern mutfak gereçlerinin yaygınlaşması, bu geleneksel sanatın ayakta kalmasını zorlaştıran temel faktörler arasında yer alıyor.

Cahit Çalı'nın en büyük arzusu, kendisinden sonra da bu mesleği sürdürecek birilerinin bayrağı devralması. Bu amaçla yılların getirdiği tecrübeyi torununa aktaran Çalı, el sanatının tamamen tarihe karışmaması için yoğun bir çaba sarf ediyor.

Gaziantep'in kültürel mirasının bir parçası olan kalaycılık, bugün usta-çırak ilişkisiyle hayata tutunmaya çalışırken, bölgedeki zanaatkarlar mesleğin tamamen yok olmaması adına umutlarını yeni nesillere bağlıyor.