Avrupa'nın geri dönüşüm politikası mercek altında

Avrupa Birliği'nin gemi geri dönüşümüne ilişkin düzenlemeleri, uluslararası denizcilik sektöründe yeniden gündeme geldi. Avrupa bayraklı gemilerin hangi tesislerde sökülebileceğini belirleyen onay sisteminin geleceği tartışılırken, alınacak kararların Türkiye, Hindistan, Bangladeş ve Pakistan'daki gemi geri dönüşüm tesisleri üzerinde önemli etkiler yaratabileceği değerlendiriliyor.

Avrupa Birliği'nin Gemi Geri Dönüşüm Tüzüğü, ekonomik ömrünü tamamlayan AB bayraklı gemilerin yalnızca Avrupa Komisyonu tarafından onaylanan tesislerde geri dönüştürülmesine izin veriyor.

Bu düzenleme, gemi söküm faaliyetlerinde çalışanların güvenliğini artırmayı, tehlikeli atıkların çevreye zarar vermesini önlemeyi ve geri dönüşüm süreçlerini uluslararası standartlara uygun hale getirmeyi amaçlıyor.

4 Kasım'da iki Hint tersanesi için kritik oylama

Avrupa Parlamentosu Çevre Komitesi, 4 Kasım 2026 tarihinde Hindistan'daki iki gemi geri dönüşüm tesisinin AB'nin onaylı tesisler listesine alınmasına karşı yapılan itirazı oylayacak.

Söz konusu tesisler, Hindistan'ın Alang bölgesinde faaliyet gösteren Shree Ram Vessel Scrap ve YSI Recyclers.

Avrupa Komisyonu'nun teklifine karşı yapılan itirazın reddedilmesi, iki Hint tesisinin AB onay sürecinin önünü açabilecek. Onaylanmaları halinde bu tesisler, Hindistan alt kıtasından AB listesine giren ilk gemi geri dönüşüm tesisleri olacak.

BIMCO: Önümüzdeki 10 yılda 16 bin gemi sökülecek

Uluslararası Denizcilik Konseyi BIMCO'nun tahminlerine göre, önümüzdeki 10 yılda yaklaşık 700 milyon DWT taşıma kapasitesine sahip 16 binden fazla geminin geri dönüştürülmesi gerekecek.

Bu miktar, önceki 10 yılda geri dönüştürülen gemi sayısının iki katından, toplam taşıma kapasitesinin ise yaklaşık üç katından fazla.

Sektör temsilcileri, mevcut onaylı tesis kapasitesinin bu büyüklükteki gemi geri dönüşüm talebini karşılamakta yetersiz kalabileceği uyarısında bulunuyor.

Türkiye'deki 10 tesis de karardan etkilenebilir

Avrupa Komisyonu'nun Şubat 2026'da güncellediği listede toplam 41 onaylı gemi geri dönüşüm tesisi bulunuyor. Bunların 30'u Avrupa'da, 10'u Türkiye'de ve biri ABD'de faaliyet gösteriyor.

Hindistan'daki tesislerin listeye alınması, Türkiye'deki gemi geri dönüşüm sektörünün AB bayraklı gemiler için sahip olduğu rekabet koşullarını değiştirebilir.

Öte yandan Türk tesislerinin coğrafi konumu, Avrupa pazarına yakınlığı ve mevcut AB onayları sektöre avantaj sağlamaya devam ediyor.

Avrupa'da sektör ikiye bölündü

Avrupalı gemi geri dönüşüm işletmecileri, Hindistan'daki tesislerin çevre koruma ve iş güvenliği uygulamalarının yeterliliği konusunda endişelerini dile getiriyor.

Özellikle sahilde gemi sökümü yöntemi, asbest içeren malzemelerin yönetimi ve tehlikeli atıkların çevreye karışmasının önlenmesi tartışmaların merkezinde bulunuyor.

Buna karşılık BIMCO, ICS, INTERTANKO, INTERCARGO, ECSA ve diğer uluslararası denizcilik kuruluşları, AB standartlarını karşıladığı denetimlerle belirlenen tesislerin onaylanması gerektiğini savunuyor.

Sekiz uluslararası denizcilik kuruluşu, Avrupa Birliği'ne gönderdikleri ortak mektupta, onay kriterlerini karşılayan tesislerin liste dışında tutulmasının düzenlemelerin güvenilirliğine zarar verebileceğini belirtti.

Gemi söküm piyasasında gözler Brüksel'de

4 Kasım'daki oylama, yalnızca iki Hint tesisinin geleceğini değil, Avrupa'nın gemi geri dönüşüm politikasının nasıl uygulanacağını da etkileyecek.

Karar, armatörlerin ekonomik ömrünü tamamlayan gemileri hangi ülkelere gönderebileceği, gemi hurda satışlarından elde edilecek gelirler ve geri dönüşüm tesisleri arasındaki rekabet açısından önem taşıyor.

Oylamanın sonucu henüz belli değil.