Habermetrik
← Ana Sayfa
18 Kasım 2026 10:15
✍ Editör: Habermetrik · Editör Politikası

Çocuklarda kabızlık sadece tuvalet sorunu değil; erken tanı ve tedavi önem taşıyor

Çocuklarda kabızlık sadece tuvalet sorunu değil; erken tanı ve tedavi önem taşıyor
Görsel kaynağı: haberege.com.tr
⏱️ 5 dk okuma 🛡️ %85 Doğruluk · 1 Kaynak
WhatsApp Paylaş
⚡ 30 Saniyede Özet Habermetrik Yapay Zeka Özeti
  • Çocukluk çağında sık rastlanan kabızlık, sadece dışkılama sıklığının azalmasıyla sınırlı kalmıyor
  • Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Uzm
Hukuki not: Hassas içerik: doğrulama düzeyi editör onayından geçmiştir; detaylar adli/kurumsal açıklamalara bağlıdır.

Çocukluk çağında sık rastlanan kabızlık, sadece dışkılama sıklığının azalmasıyla sınırlı kalmıyor. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Uzmanı Uzm. Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, kabızlığın uzun sürdüğünde bağırsak fonksiyonlarını etkileyebildiğini ve çocuğun günlük yaşamı ile sosyal ilişkilerini olumsuz etkileyebildiğini belirterek aileleri uyardı.

Dr. Türkmen, kabızlığın erken fark edilmesi ve uygun şekilde tedavi edilmesinin önemine dikkat çekti.

Belirtiler ve yaygınlık

Uzm. Dr. Türkmen, kabızlığın çocukluk çağında oldukça yaygın olduğunu vurguladı ve dünya genelindeki çalışmalara göre çocukların yaklaşık yüzde 10'unda kabızlık görüldüğünü söyledi. Belirtiler arasında haftada iki veya daha az dışkılama, sert ve büyük hacimli dışkı yapma, dışkılama sırasında ağrı, dışkıyı tutma davranışı ile iç çamaşırına dışkı kaçırma yer aldığını aktardı.

Dr. Türkmen ayrıca her gün dışkılayan bir çocukta bile kabızlık olabileceğine işaret etti.

Nedenler ve dışkı tutma davranışı

Çoğunlukla fonksiyonel nedenlerle ortaya çıkan kabızlığın en sık nedenlerinden birinin dışkıyı tutma davranışı olduğuna dikkat çeken Dr. Türkmen, özellikle tuvalet eğitimi döneminde yaşanan ağrılı dışkılamanın çocuklarda tuvaletten kaçınmaya yol açabileceğini söyledi.

"Daha önce sert ve ağrılı dışkılama yaşayan çocuklar aynı ağrıyı tekrar yaşamamak için dışkılarını tutmaya başlayabiliyor" diyen Dr. Türkmen, okul çağındaki çocukların okul tuvaletini kullanmak istememesi nedeniyle ihtiyacı erteleyebildiğini belirtti.

Yetersiz lif ve sıvı tüketimi, düzensiz beslenme ve hareketsizlik de kabızlığa katkıda bulunabiliyor; dışkıyı tutma davranışı ise zamanla kısır döngüye dönüşüyor.

Patofizyoloji: Bekleyen dışkı sorunu büyütüyor

Dr. Türkmen, dışkının bağırsakta uzun süre beklemesi halinde içindeki suyun emilmesiyle sertleştiğini ve dışkılamanın daha ağrılı hale geldiğini anlattı. "Çocuk dışkısını tuttukça dışkı kalınbağırsakta daha uzun süre bekler ve içindeki su emilerek sertleşir.

Bu durum dışkılamayı zorlaştırırken çocuğun dışkısını daha fazla tutmasına neden olur" ifadesini kullandı. Sürecin uzaması halinde rektumun genişleyebileceğini ve çocuğun dışkılama ihtiyacını hissetme yetisinin azalabileceğini söyledi.

Dışkı kaçırma ve aile tutumları

Bazı çocuklarda dışkı kaçırmanın görülebileceğini belirten Dr. Türkmen, bunun nedeninin bağırsakta biriken sert dışkının çevresinden daha yumuşak dışkının sızması olabileceğini anlattı. Ailelerin bu durumu ishal veya tuvalet alışkanlığına dikkat etmeme biçiminde yorumlayabildiğini, oysa bunun ileri derecede kabızlığın bir belirtisi olabileceğini vurguladı.

Dr. Türkmen, "Çocuğu bu nedenle suçlamak veya cezalandırmak sorunu daha da ağırlaştırabilir" uyarısında bulundu.

Altta yatan hastalıkların araştırılması

Çocuklarda kabızlığın çoğunlukla fonksiyonel olduğunu ama bazı durumlarda başka hastalıkların belirtisi olabileceğini hatırlatan Dr. Türkmen, özellikle belirli bulguların göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Yaşamın ilk ayında başlayan kabızlık, yenidoğanın ilk dışkısını 48 saatten geç yapması, karında belirgin şişlik, safralı kusma, büyüme ve kilo alımında yetersizlik, dışkıda açıklanamayan kan, bacaklarda güçsüzlük veya yürüme bozukluğu gibi bulguların değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Bu bulguların Hirschsprung hastalığı, nörolojik veya anatomik hastalıklar, metabolik hastalıklar, hipotiroidi, çölyak hastalığı ve besin alerjisi gibi nedenlerin araştırılmasını gerektirebileceğini aktardı.

Tedavi yaklaşımı: Beslenme, ilaç ve alışkanlıklar

Beslenmenin kabızlık tedavisinde önemli olduğunu ancak tek başına her çocukta yeterli olmayabileceğini vurgulayan Dr. Türkmen, 2026 yılında yayımlanan Avrupa ve Kuzey Amerika Çocuk Gastroenteroloji Derneklerinin ortak tedavi rehberine dikkat çekti.

Çocukların yaşına uygun su tüketimi, sebze, meyve ve tam tahıllar gibi lifli gıdaların yeterli alınması ve düzenli fiziksel aktivitenin önemine işaret etti. Ancak uzun süredir kabızlığı bulunan, sert ve ağrılı dışkılayan ya da bağırsakta dışkı birikimi gelişmiş çocuklarda yalnızca beslenme düzenlemesiyle sorunun çözülemeyebileceğini; gerekli durumlarda uygun ilaç tedavisine başlanması gerektiğini söyledi.

Dr. Türkmen, laksatiflerin kullanımında ailelerin zaman zaman çekinceleri olabildiğini belirterek doğru ilaç seçimi, doz ve sürenin tedavi başarısında kritik olduğunu kaydetti. Bağırsakta yoğun dışkı birikimi varsa önce bu birikimin giderilmesi, ardından yeniden oluşmayı önlemeye yönelik tedaviye geçilmesi gerektiğini anlattı.

Laksatiflerin yetersiz dozda verilmesi ya da dışkılama düzelir düzelmez kesilmesinin kabızlığın tekrarlanmasına neden olabileceğini belirterek aileleri ilaçları hekimleriyle birlikte yönetmeleri konusunda uyardı.

Tuvalet alışkanlıkları ve ebeveyn tutumu

İlaç ve beslenme tedavisinin yanı sıra doğru tuvalet alışkanlığı kazandırmanın da önemine değinen Dr. Türkmen, ailelerin sabırlı ve destekleyici bir yaklaşım sergilemesi gerektiğini söyledi. Özellikle yemeklerden sonra düzenli olarak tuvalete oturmaya teşvik edilmesi, ayakların desteklenmesi ve rahat bir oturma pozisyonu sağlanması gerektiğini anlattı.

Tuvalet sırasında çocuğun acele ettirilmemesi, dışkılayamadığında suçlanmaması, cezalandırılmaması veya zorlanmaması gerektiğini; amaçlarının tuvaleti çocuk için korkulan bir ortam olmaktan çıkarmak olduğunu vurguladı.

Hedef ve öneriler

Dr. Türkmen, kabızlık tedavisinin amacının yalnızca dışkılamayı sağlamak olmadığını; düzenli, yumuşak ve ağrısız dışkılama alışkanlığının yeniden kazandırılmasının hedeflendiğini belirtti. Doğru beslenme, düzenli tuvalet alışkanlığı ve gerektiğinde uygun dozda, yeterli süre kullanılan ilaç tedavisiyle çocukların büyük bölümünde başarılı sonuçlar elde edilebileceğini söyledi. Son olarak kabızlığı önlemeye yönelik yedi öneriyi ailelere iletti:

Su tüketimini destekleyin: Çocuğunuzun yaşına uygun miktarda su içmesini sağlayın.

Lifli besinlere yer verin: Günlük beslenmesinde sebze, meyve ve tam tahıllı gıdaların bulunmasına özen gösterin.

Tuvalet alışkanlığı kazandırın: Özellikle yemeklerden sonra çocuğunuzu düzenli olarak tuvalete oturmaya teşvik edin.

Tuvaleti ertelemesine izin vermeyin: Dışkılama ihtiyacını hissettiğinde tuvalete gitmesini destekleyin.

Hareket etmesini sağlayın: Yaşına uygun fiziksel aktiviteler ve oyunlarla hareketli bir yaşamı teşvik edin.

Tuvalet konusunda baskı yapmayın: Çocuğunuzu dışkılamaya zorlamayın, suçlamayın veya cezalandırmayın.

Kabızlık uzarsa uzman desteği alın: Sert ve ağrılı dışkılama, dışkı tutma veya iç çamaşırına dışkı kaçırma gibi belirtiler devam ediyorsa çocuk doktoruna başvurun.

Uzm. Dr. Ahsen Dönmez Türkmen, erken tedaviyle bağırsak alışkanlıklarının yeniden kazanılmasının kolaylaştığını ve tedavideki asıl amacın çocuğun sağlıklı bağırsak alışkanlığını yeniden kazanmasına yardımcı olmak olduğunu yineledi.

💬 Habere Tepkinizi Belirtin:
Habermetrik WhatsApp Kanalına Katılın

Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.

Kanalı Takip Et →
Kaynaklar: haberege.com.tr
Haber metni ve görseller haberege.com.tr sitesine aittir; tam içerik kaynak sitede yayınlanır.
Haber Künyesi
Kategori: Sağlık
Yayın: 18 Kasım 2026 10:15 · Kaynak: haberege.com.tr
Kaynağı Oku ↗