Türkiye’de Avukat Sayısında Rekor Artış

Türkiye Barolar Birliği (TBB) ve Avrupa Adalet Etkinliği Komisyonu (CEPEJ) verileri, Türkiye’de avukatlık mesleğinin son çeyrek yüzyılda geçirdiği tarihi dönüşümü ortaya koydu.

2000 yılında 41 bin 427 olan barolara kayıtlı avukat sayısı, 2025 yılı sonu itibarıyla beş kat artarak 206 bin 678’e ulaştı. Yalnızca son on yılda ikiye katlanan meslek nüfusunda kadın avukatların oranı Avrupa ortalamasını geride bırakırken, avukatların yarısından fazlasının üç büyükşehirde toplanması bölgesel adaletsizliği gözler önüne serdi.

Meslekteki büyümenin ana dinamosunu kadın hukukçular oluşturdu. 2000 yılında meslekteki payı yüzde 30 düzeyinde kalan kadın avukatlar, 25 yıllık süreçte 8,4 katlık artış yakalayarak 2025 sonunda toplam sayının yüzde 48,4’üne ulaştı. Erkek avukat sayısındaki artış ise aynı dönemde 3,6 kat seviyesinde gerçekleşti.

Avrupa’da kadın avukat oranının yüzde 44 bandında seyrettiği dikkate alındığında Türkiye, bu alanda Avrupa ortalamasının üzerine çıktı. 2025 yılı verilerine göre İstanbul, Ankara ve İzmir dahil olmak üzere toplam 12 baronun üye profilinde kadın avukatlar çoğunluğu ele geçirdi.

Türkiye Nüfusa Oranla Avrupa’yı Geride Bıraktı

Türkiye'de 2007 yılında 100 bin kişiye 86 avukat düşerken, 2025 itibarıyla bu rakam 240’a yükseldi. 2012 yılında 103 avukatla 151 olan Avrupa ortalamasının belirgin şekilde gerisinde kalan Türkiye, 2022 yılında 204,7 seviyesine çıkarak 179,9 olan Avrupa ortalamasını geçti.

Nüfusa oranla avukat sayısında 195,8 seviyesindeki Almanya’yı geride bırakan Türkiye; İtalya (398,7), İspanya (308,8) ve Yunanistan’ın (441,5) ise arkasında yer aldı. Savunma makamındaki bu devasa artışa karşın, 100 bin kişiye düşen hâkim ve savcı sayısında Türkiye’nin Avrupa ortalamasının altında kalması yargıdaki dengesizliği korudu.

Avukatların Yüzde 55’i Üç Büyükşehirde Toplandı

Meslekteki niceliksel patlama ülke sathına eşit dağılmadı. Türkiye nüfusunun yüzde 30,4’ünü barındıran İstanbul, Ankara ve İzmir, toplam avukat mevcudunun yüzde 55,7’sine ev sahipliği yapıyor. 100 bin kişiye düşen avukat sayısında Ankara 495 ile ilk sırada yer alırken, başkenti 453 ile İstanbul ve 317 ile İzmir izledi.

Ölçeğin diğer ucunda ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu ağırlıklı olmak üzere 22 ilde 100 bin kişiye düşen avukat sayısı 100’ün altında kaldı. En düşük oranlar Muş (53), Ağrı (57) ve Ardahan’da (61) kaydedildi. Tablonun arka planında hukuk fakültelerinin coğrafi dağılımı öne çıkıyor; 2023 itibarıyla Türkiye’deki 88 hukuk fakültesinin 50’si bu üç büyükşehirde eğitim veriyor.

HMGS Barajı ve Düşen Kontenjanlar Fren Olacak mı

2016-2023 döneminde fakülte sayısının 61’den 88’e fırlaması ve her yıl 13 ila 18 bin yeni mezunun sektöre adım atması, mesleki tecrübe dengesini de sarstı. Meslekte kıdemi 5 yılın altında olanların oranı 2022’de yüzde 46 ile zirveyi gördükten sonra 2025 sonunda yüzde 36 seviyesine çekildi.

Kontrolsüz büyüme ve büyükşehirlerde yoğunlaşan sert rekabet ortamına karşı ilk yasal bariyer Eylül 2024’te uygulamaya giren Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS) ile geldi. Getirilen 70 puan barajı ve 2025 yılında fakülte kontenjanlarında gidilen kısıtlamaların, mesleğin gelecekteki yapısal dengesini nasıl şekillendireceği merak konusu.

Bu haber Samsun Haber - Son Dakika Samsun Haberleri - Akasyam.com tarafından yayımlanmıştır. İzinsiz kopyalanamaz, alıntılarda kaynak gösterilmesi zorunludur.

Yorumunuz incelendikten sonra yayın ilkelerimize uygun bulunması hâlinde yayınlanır. Hakaret, iftira ve reklam içeren ifadeler reddedilir.

Günün Özeti E-Postanıza Gelsin Öne çıkan haberleri, analizleri ve köşe yazılarını her sabah gelen kutunuzda bulun.