Elektrik ve doğalgazda örtülü zam hangi aboneleri etkileyecek?

GAZETE PENCERE - İktisatçı Mahfi Eğilmez, elektrik ve doğalgaz faturalarında devlet desteğinin kapsamını değiştiren yeni düzenlemeleri değerlendirdi. Eğilmez’in aktardığına göre yıllık tüketim sınırı 2025’te 5 bin, 2026’da 4 bin kilovatsaat olarak uygulanırken, EPDK’nin 30 Ekim 2026 tarihli kararıyla 1 Ocak 2027’den itibaren 3 bin kilovatsaate indirilecek.

Bu tutar aylık ortalama 250 kilovatsaat tüketime karşılık geliyor. Düzenlemenin yaklaşık 6,5 milyon mesken abonesini, başka bir ifadeyle toplam abonelerin yüzde 14,7’sini etkilemesi bekleniyor. Tüketim sınırını aşan aboneler doğrudan yüksek tüketim tarifesine alınmayacak.

Eğilmez, uygulamanın sınırın aşıldığı ayı takip eden üçüncü ayın ilk gününden itibaren başlayacağını belirtti. Buna göre 2026 içinde 3 bin kWh sınırını ekim ayında aşan bir abone 1 Ocak 2027’den, aralık ayında aşan bir abone ise 1 Mart 2027’den itibaren yüksek tüketim tarifesine tabi olacak.

Eğilmez, doğalgazda 4 Nisan 2026’da yürürlüğe giren kademeli fiyat uygulamasını da değerlendirdi. Konut aboneleri tüketim miktarlarına göre iki gruba ayrılırken, BOTAŞ tarafından belirlenen sınırlar iklim koşulları ve ısınma ihtiyacına göre il ve aylara göre değişiyor.

Kasım ayı için sınır İstanbul’da 136,01 metreküp, Ankara’da 283,78 metreküp, İzmir’de ise 67,97 metreküp olarak uygulanıyor. Aralık ayında ise eşik İstanbul’da 259,35 metreküpe, Ankara’da 420 metreküpe yükseliyor. Eğilmez, tüketim miktarına dayalı sistemin kamunun sübvansiyon yükünü azaltmayı amaçladığını ancak sosyal açıdan sorun yaratabileceğine dikkat çekti.

Eğilmez değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı: Burada ulusal elektrik tarifesinin genel olarak değiştirilmediğini, esas olarak destek kapsamındaki tüketici grubunun daraltıldığını vurgulamak gerekiyor. Yüksek tüketim her zaman yüksek gelir anlamına gelmiyor.

Büyük bir evde yaşayan kalabalık bir aile, yalıtımı yetersiz bir konutta oturan düşük gelirli bir hane veya soğuk bir bölgede yaşayan bir vatandaş da destek kapsamının dışına çıkabilir. Tüketim miktarını esas alan bir destek sistemi, gelir düzeyini esas alan bir sosyal yardım sisteminin yerini bütünüyle tutamaz.

Enerji politikalarının temel amacı yalnızca tüketimi azaltmak değil, enerjiye erişimi sürdürülebilir ve adil bir biçimde sağlamaktır.