Türk Devletleri Teşkilatı’ndan Ankara Bildirisi: Zirvede kritik kararlar alındı

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi’nin ardından Ankara Bildirisi imzalandı. Beştepe Millet Sergi Salonu’nda “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla düzenlenen zirvede Türk dünyasında dayanışmanın stratejik işbirliğine dönüştürülmesi hedefi ortaya konuldu.

Bildiride TDT’nin bölgesel ve uluslararası barış, istikrar ve refaha katkı sağlayan daha etkili bir platform haline getirilmesine yönelik irade vurgulandı. Macaristan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin gözlemci olarak teşkilat çalışmalarına sunduğu katkılar da değerlendirildi.

Siyasi koordinasyon ve dış politikada ortak hareket

Bildiride Türk Dünyası 2040 Vizyonu sonrasındaki aşama olarak TDT 2027-2031 Stratejisi çalışmalarının tamamlanması teşvik edildi. Türk devletleri arasındaki stratejik ortaklık, dostluk ve kardeşliğe ilişkin antlaşma taslağındaki ilerlemeye de yer verildi.

Üye ülkelerin uluslararası kuruluşlardaki adaylıklara karşılıklı destek vermesi ve ortak girişimlerde koordinasyonun artırılması istendi. UNESCO bünyesinde Türk Devletleri Grubu kurulması da bildiride yer alan başlıklardan biri oldu.

Dışişleri bakanları arasındaki temasların devam ettirilmesi çağrısı yapılırken, bölgesel ve küresel gelişmeler karşısında istişare ve koordinasyonun güçlendirilmesi hedefi kaydedildi.

Kıbrıs meselesinde Kıbrıs Türk halkının eşit haklarına destek ifade edildi. Gazze konusunda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 2803 (2025) sayılı kararının uygulanmasına ve iki devletli çözüme ilişkin Birleşmiş Milletler kararlarına işaret edildi.

Suriye’nin toprak bütünlüğü, güvenliği ve yeniden inşasına verilen destek yinelendi. Afganistan’da barış, istikrar ve sürdürülebilir kalkınma için TDT Afganistan Çalışma Grubu dahil ortak çalışmaların sürdürüleceği bildirildi.

Savunma ve güvenlik işbirliği genişletilecek

Savunma sanayi alanında çok taraflı işbirliğinin geliştirilmesi yönündeki irade bildiride yeniden teyit edildi. Türkiye’nin ev sahipliğinde bir TDT Savunma Sanayisi Koleji programı oluşturulması imkanının araştırılması teşvik edildi.

Terörizm, aşırıcılık, ayrılıkçılık, organize suçlar, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı ile siber suçlara karşı işbirliğinin devam ettirilmesi kararlaştırıldı. Siber güvenlik alanındaki mutabakat zaptının imzalanması ve TDT Siber Güvenlik Konseyi konusunda yürütülen görüşmelerin hızlandırılması istendi.

Bildiride öne çıkan güvenlik başlıkları şöyle sıralandı:

Savunma sanayi alanında çok taraflı işbirliğinin artırılması

Suçla Mücadele Konseyi kurulmasına yönelik anlaşmanın teşvik edilmesi

Siber güvenlik işbirliğinin güçlendirilmesi

Terörizm ve organize suçlarla ortak mücadelenin sürdürülmesi

Uluslararası biyolojik güvenlik konusunda yeni işbirliği imkanlarının değerlendirilmesi

Ekonomik ilişkilerde bölge içi ticaretteki artışa vurgu yapılırken, hizmetler ve yatırımların kolaylaştırılmasına yönelik anlaşma taslağı üzerindeki müzakerelerin sürdürülmesi teşvik edildi. Gümrük süreçlerinin geliştirilmesi, teknik engellerin azaltılması ve ticaret maliyetlerinin düşürülmesi hedefleri bildiride yer aldı.

Hazar Geçişli Uluslararası Doğu-Batı Orta Koridoru, Zengezur Koridoru, Çin-Kırgızistan-Özbekistan Demir Yolu ve Trans-Afgan Demir Yolu projelerinin bölgesel bağlantılar açısından taşıdığı değere değinildi. TDT Ulaşım Koridorları Stratejisi hazırlanması da desteklendi.

Dijital altyapıda Azerbaycan-Kazakistan fiber optik hattını kapsayan Dijital İpek Yolu girişimi gündeme alındı. Enerji alanında boru hatları, yeşil enerji koridorları, kritik mineraller, enerji verimliliği ve nükleer enerjinin barışçıl kullanımında işbirliğinin derinleştirilmesi öngörüldü.

12U TDT-SAT Küp Uydusu’nun üretiminin tamamlanması ve uzay sanayisinde işbirliğine yönelik ilk çerçeve sözleşmesinin imzalanması da bildiride değerlendirildi.

Ortak Türk alfabesi ve kültürel işbirliği

Ortak Türk alfabesinin yaygınlaştırılması ve bu alfabenin kullanımına ilişkin kılavuz çalışmalarının desteklenmesi bildiride yer aldı. Alfabe kullanılarak edebi ve bilimsel eserlerin yayımlanmasına yönelik çalışmalar da teşvik edildi.

Üye ülke vatandaşları olan futbolcuların karşılıklı olarak “yabancı olmayan futbolcu” statüsünde değerlendirilmesi ve milli takımlar arasında Türk Kupası düzenlenmesi yönündeki görüşmelerin devam etmesi desteklendi.

Kültür turizmi kapsamında Ortak Müze Kart projesi ve “Tabarruk Ziyorat” rotalarına yer verildi. Ankara ile Taşkent’in Türk Dünyası Turizm Başkenti ilan edilmesi de bildiride desteklenen girişimler arasında gösterildi.

Bir sonraki TDT Zirvesi Özbekistan’da

TDT’nin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ve İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde gözlemci statüsü elde etmesi için ortak çalışmaların hızlandırılması çağrısı yapıldı. Sekretaryanın görevlerini yerine getirebilmesi için kapasitesinin güçlendirilmesi de desteklendi.

TDT 14. Zirvesi’nin 2027’de Özbekistan’da yapılmasına karar verildi. Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un 2027 TDT Gayriresmi Zirvesi’nin Kırgızistan’da gerçekleştirilmesine yönelik önerisi de bildiride yer aldı.

Bir sonraki zirveye kadar TDT Dönem Başkanlığını Türkiye’nin üstleneceği açıklandı.