Trump’ın Kongre’deki gücü sona erdi: Demokratlar hangi adımları atacak?

ABD’de 3 Kasım’da yapılan ara seçimler, Başkan Donald Trump ‘ın ikinci döneminde siyasi dengeleri değiştirdi. Demokratlar hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da çoğunluğu ele geçirirken Trump, görev süresinin kalan iki yılında Cumhuriyetçilerin Kongre üzerindeki desteğinden yoksun kalacak.

Özellikle Teksas, Kansas, Iowa, Ohio ve Güney Carolina gibi Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde elde edilen sonuçlar, seçim yenilgisinin ülke geneline yayıldığını gösterdi. Peki, Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğun Demokratlara geçmesi Trump’ın başkanlığını nasıl etkileyecek, ABD siyasetinde bundan sonra neler yaşanacak?

Trump, Ocak 2025’te Beyaz Saray’a döndüğünde Cumhuriyetçiler hem Temsilciler Meclisi’ni hem de Senato’yu kontrol ediyordu. Bu durum yönetimin bütçe, vergi, göç ve ekonomi politikalarını Kongre’den geçirmesinde önemli bir avantaj sağlıyordu. Ancak 3 Kasım seçimleriyle bu siyasi tablo değişti.

Yeni Kongre’nin 3 Ocak 2027’de göreve başlamasıyla Demokratlar, Trump yönetiminin hazırladığı yasa tekliflerini engelleyebilecek ve federal bütçe üzerindeki denetimlerini artırabilecek. Özellikle yeni harcama kararları, vergi düzenlemeleri ve göç politikalarında Beyaz Saray’ın Demokratlarla uzlaşması gerekecek.

Bununla birlikte Trump, başkanlık kararnameleri gibi mevcut yürütme yetkilerini kullanmayı sürdürebilecek.

Demokratların Kongre çoğunluğunu kazanması, Trump yönetimine yönelik denetim ve soruşturma süreçlerinin de önünü açıyor. Kongre komisyonları, kamu kaynaklarının kullanımı, yönetimin göç uygulamaları, ticaret politikaları ve Beyaz Saray’ın aldığı kararlar hakkında incelemeler başlatabilecek.

Komisyonların yetkileri kapsamında üst düzey yöneticiler ifadeye çağrılabilecek, resmî belgeler talep edilebilecek ve kamuoyuna açık oturumlar düzenlenebilecek. Trump’ın ve yakın çevresinin ticari ilişkileri de inceleme konusu yapılabilecek.

Ancak bu yetkilerin kullanılması, herhangi bir suçun işlendiğinin kanıtlandığı anlamına gelmiyor.

Seçimlerin ardından gündeme gelen en dikkat çekici olasılıklardan biri, Trump hakkında yeni bir azil sürecinin başlatılması. İlk başkanlık döneminde 2019 ve 2021 yıllarında iki kez azil suçlamasıyla karşı karşıya kalan Trump, her iki Senato yargılamasında da beraat etmişti.

Demokratların Temsilciler Meclisi’ndeki çoğunluğu, yeni bir azil girişiminin başlatılmasını mümkün kılıyor. Ancak başkanın görevden alınabilmesi için Temsilciler Meclisi’nde suçlamaların kabul edilmesi yeterli değil. Senato’da hazır bulunan üyelerin üçte ikisinin mahkûmiyet yönünde oy kullanması gerekiyor.

Dolayısıyla Demokratların iki kanatta çoğunluğu ele geçirmesi, Trump’ın otomatik olarak görevden alınabileceği anlamına gelmiyor.

Seçim sonuçlarının ardından açıklamalarda bulunan Trump, Demokratlarla birlikte çalışmaya hazır olduğunu belirtirken gerektiğinde başkanlık vetosunu kullanacağını da söyledi. CBS’e verdiği röportajda veto yetkisini hatırlatan ABD Başkanı, Kongre ile uzlaşmanın mümkün olduğunu savundu.

Bununla birlikte seçim yenilgisini doğrudan üstlenmeyen Trump, kendi adının oy pusulasında bulunmadığını belirterek aday olması durumunda Cumhuriyetçilerin büyük farkla kazanacağını ileri sürdü. Trump’ın bu açıklamaları, Demokratların çoğunluğu ele geçirdiği yeni dönemde Beyaz Saray ile Kongre arasında hem pazarlıkların hem de sert siyasi anlaşmazlıkların gündeme gelebileceğine işaret ediyor.

Seçimlerde yaşam maliyetleri, enflasyon ve İran savaşı gibi başlıklar seçmenlerin değerlendirmelerinde önemli yer tuttu. Demokratların Kongre’de çoğunluğu kazanmasıyla Trump yönetiminin bu alanlarda izlediği politikaların daha kapsamlı biçimde sorgulanması mümkün hale geldi.

Özellikle savaşın finansmanı, savunma harcamaları, göçmenlere yönelik uygulamalar ve ticaret politikaları yeni Kongre’nin gündeminde öne çıkabilecek. Senato çoğunluğunun değişmesi ayrıca Trump’ın bazı üst düzey yönetici ve yargı atamalarının onaylanmasını da güçleştirebilecek. Ancak dış politika ve yürütme yetkileri tamamen Kongre’ye geçmeyecek.

Demokratların seçim başarısı, Trump’ın başkanlık süresini sona erdirmediği gibi Beyaz Saray’ın bütün yetkilerini de ortadan kaldırmıyor. Buna karşılık Kongre’nin yasama, bütçe ve denetim araçlarının muhalefetin kontrolüne geçmesi, yönetimin karar alma sürecinde önemli sınırlamalarla karşılaşmasına neden olacak.

ABD siyasetinde bundan sonraki temel mücadele, Demokratların Kongre çoğunluğunu nasıl kullanacağı ve Trump’ın başkanlık yetkileriyle bu denetime nasıl karşılık vereceği üzerinde şekillenecek. 3 Ocak 2027’de yeni Kongre’nin göreve başlamasıyla başlayacak dönem, aynı zamanda 2028 başkanlık seçimleri öncesindeki siyasi tartışmaların da merkezinde yer alacak.