Ankara Film Festivali “Eve dönmek gibi bir his” uyandırıyor!
- 37.Ankara Film Festivali bugün sona eriyor
- 12-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleşen festival, sinemacıları, sinemaseverleri ve Ankara seyircisini bir araya getirdi
37.Ankara Film Festivali bugün sona eriyor. 12-20 Kasım tarihleri arasında gerçekleşen festival, sinemacıları, sinemaseverleri ve Ankara seyircisini bir araya getirdi. Büyülü Fener Sinemaları sinemanın büyüsünde anlamlı zamanlar yaşattı.
Medya sponsorları arasında olan Gazete Pencere adına ben de festivaldeki yerimi aldım. Ankara, içinden deniz geçmeyen ama seni kendi karasal ikliminde deniz ferahlığında ağırlayan bir şehir. Mutlaka uğramak istediğin, uğrayınca da festival zamanına denk getirerek kendini sinemada bulduğun, hikâyelerin içinden çıkarak masada entelektüel bir sohbete dalmanı sağlayan da bir şehir.
İçi boş olan zamanlar geçmiyor bu şehirde, öyle de bir ruhu var şehrin nedense… Festivale gelen herkesin aynı duyguya benzer cümleler kurarak “Bu şehre gelmek, festivalde olmak eve dönmek gibi bir his” dediği bir zaman yaşadık. Bu gece ödüller veriliyor ama bütün sinemacıların söylediği cümle: “Ankara seyircisiyle, Ankara Film Festivali’nde filmimizi gösteriyor olmak bile başlı başına bir ödül.”Festivalde özellikle Ulusal Film Yarışması seçkisindeki yarışan bütün filmleri izledim.
Bunun dışında Ulusal Belgesel Film Yarışması finalistleri arasında yer alan “Mor Menekşeli Kadınlar” belgeselini de seyrettim. 37. Ankara Film Festivali’nin Galalar Seçkisi’nde Türkiye prömiyerini gerçekleştiren, Alman sinemasının usta yönetmeni Doris Dörrie’nin imzasını taşıyan “Nasıl Yardımcı Olabilirim?” (How Can I Help) filmini izledim.
Ayrıca İki Zeki’nin Ankara’sı paneline katıldım. Adana Film Festivali’nde bu yıl yarışan Hazar Ergüçlü’ye En İyi Kadın Oyuncu ödülünü kazandıran “Mutter: Bir Annenin Hatıra Defteri” filmini Ankara’da izleme şansım oldu. Film vizyon için gün sayıyor ve şu anda Ankara Film Festivali’nde yarışma heyecanı yaşıyor.
Yine Ulusal Yarışma seçkisinde yer alan “Sevda” filmi de izlediğim filmler arasında oldu. Seçkinin diğer filmlerini başka festivallerde izledim ve röportajlar gerçekleştirmiştim. Antalya Film Festivali’nde Türkiye’de ilk gösterimini gerçekleştiren ve erkek oyuncular Mehmet Günsür ve Mert Fırat’a En İyi Erkek Oyuncu Ödülü kazandıran Hüseyin Karabey imzalı “Hakikatin Ölümü” filmini de yine Ankara’da izledim.
Benim için ayrıca başka bir anlamı vardı; film sonrası ekiple söyleşinin moderatörlüğünü üstlenmekten mutluluk duydum. Ankara’daki festival filmlerine ve etkinliklere dair detayları size aktaracağım. “Hakikatin Ölümü” filmini ayrı bir zamana bırakarak, yönetmen Hüseyin Karabey ile gerçekleştirdiğim röportajımızı ilerleyen zamanda Gazete Pencere Pazar’daki sayfamda okuyacaksınız.
SEVGİNİN ŞEKLE, ŞEMALE, FORMA İHTİYACI YOK!37.Ankara Film Festivali’nde Ulusal Yarışma seçkisinde yarışan filmlerden “Mutter: Bir Annenin Hatıra Defteri”, alışılmışın dışında ve anlatım tarzıyla diğer filmlerden farklı bir yerde konumlandırılabilir. Söyleşiye filmin senaristi ve yönetmeni Alphan Eşeli katıldı.
Öncelikle doğma büyüme Ankaralı olduğunu belirterek hayatının en önemli dönemlerinin bu şehirde geçtiğini ifade etti. Filmine dair ilk kurduğu cümle: “Bu film benim için çok kişisel bir film.” Çünkü filmi annesinin hastalığı sırasında yazdığını, annesini kaybettiğini ve kendisini o duyguda işe yaramaz ve çaresiz hissettiğini belirtti.
Özellikle de belirttiği duygu, bir annenin çocuğuna hangi formda olursa olsun (bir yaratık doğuruyor anne) sevgi beslediği ve bebekle iletişimde olduğu. Yönetmenin yola çıkış noktası, anne-bebek ilişkisine dair söyleşide ifade ettiği her şeye katılıyorum da, bunu sinemaya yansıtma biçimine pek katılamadım.
Evet, tür olarak başka bir şey denemiş, janr sineması yapmak istediğini, bunun bir korku filmi olduğunu da belirtiyor. Ancak film içine yaratık yerleştirmesine rağmen korkutmadığı gibi, kadını sadece annelik duygusu üzerinden anlatmayarak cinsel bir obje ve kullanılma noktasına getiren bir şeye de dönüşüyor.
Halbuki bir kadının yaratık doğurması başlı başına bir korku nedeniyken, bu yaratığı neden doğurduğu, aralarında nasıl bir bağ kurulduğu o kadar verilmiyor ki; biz yaratık doğuran bir kadının oradan oraya savrulmasını izliyoruz, o kadar. Kimseden yardım istemiyor, kendi kendine bile “Bu yaratığı ben yarattım” sorgulaması yapmıyor, sadece deliriyor ve bir takım gitmeler gelmeler yaşayarak, aralarda da para kazanmak uğruna seks satması saçmalığına kadar varıyor hikâye.
Mesela Ulvi Kahyaoğlu’nun oynadığı Alp karakteri filmdeki en güvenilir kişi ama o kadar kısa ve anlık iki sahnesi var ki ilişkiye hizmet etmiyor. İkinci sahne ise yine başka bir şeye hizmet edecek okumaya maalesef izin veriyor.
Filmde güzel olan Kafkavari bir yerden insanın böceğe dönüşmesi meselesi, annelik duygusunun bebeğini yaşatmak için verdiği mücadele ve tabii ki Hazar Ergüçlü’nün su gibi güzelliği. Oyunculuğu da bu noktada elbette iyi ama tür açısından o doğal oyunculuğu okuyabilmek benim alanım değil, o ayrı tabii.
Filmin annelik duygusu üzerinden yönetmenin de dediği “Sevginin forma ihtiyacı yok” göndermesi benim için ok, o kadar. İKİ ZEKİ’NİN ANKARA’SIO’film Route ekibi, 37. Ankara Film Festivali kapsamında “İki Zeki’nin Ankara’sı” isimli bir panel gerçekleştirdi.
Zeki Ökten ve Zeki Demirkubuz’un Ankara’da geçen sahneleri olan filmlerinden bir sunum hazırlamış. Ankara’yı kendilerine özgü üsluplarıyla kadraja alan iki auteur yönetmenin, iki usta-çırağın; Zeki Ökten ve Zeki Demirkubuz’un filmlerinin Ankara’sını takip etmişler.
1970’lerin sonundan 2010’lu yıllara uzanan süreçte, “Sürü”, “Düttürü Dünya”, “Masumiyet”, “İtiraf” ve “Yeraltı” filmlerinin bir (baş)kent olarak Ankara’yla, kentin mekânlarıyla, karakterlerin iç dünyalarıyla kurdukları ilişkinin devamlılıklarına ve kopuşlarına odaklanan sunum, filmlerden oluşan sahnelerle video gösterimi şeklinde verildi. Sunumun yeterli derinlikte olduğunu söyleyemem ama oluşumunun şahane bir fikir olması, alkışlanması ve desteklenmesi gereken bir platform.
O’film Route: Türkiye’de çekilmiş ünlü sinema filmlerinin sahnelerinin geçtiği gerçek mekânları keşfetmeye, haritalandırmaya ve bu rotalarda katılımcılarla birlikte yürüyüş ve etkinlikler düzenlemeye odaklanan alternatif bir sinema ve kültür projesi. O’film Route olarak, Türkiye’de ilk kez sinema ve yolculuğu bir araya getiriyor, sizi bir filmin içine adım atmış gibi hissettiren rotalar oluşturuyor.
Amaçları, Türkiye’nin sinema tarihinde yer etmiş eski ve yeni filmlerin çekildiği mekânları keşfetmek ve haritalandırmak. Ardından bu mekânlara düzenlenen yürüyüşlerle katılımcılara bir sahne kadar büyüleyici deneyimler sunmak.
GENÇLİĞİNİ ARAYAN AMA YAŞLANMAYAN ‘MOR MENEKŞELİ KADINLAR’Canım kadınlar, sizi o kadar çok sevdim ki, belgeselin içine girip onlarla takılmak istedim. Evet, bildiğin ‘takılmak’. Yaşlanmışlar ama anılarını anlatırken, onların da deyimiyle ‘belki de gençliğimizi arıyoruz’ diyerek yaşlanmadıklarını, sadece yaş aldıklarını bize gösteriyorlar.
Futbol her açıdan erkek sporu olarak lanse edilse de bundan neredeyse 50 yıl önce aslında kadınların eğlencesi ve izlencesiymiş. Ordulu kadınlar tribünde kendilerine ayrılan yerde sevdikleri takımın maçlarını yakından takip ederlermiş.
Arada tabii futbolcularla da gizli flört etmeyi unutmamışlar.“Mor Menekşeli Kadınlar”, 1970’li yıllarda Ordu’da, Orduspor maçlarını 19 Eylül Stadyumu’nda kendilerine ayrılan özel bir tribünden takip eden kadın taraftarları ve bu hikâyeyi konu alan belgesel film. Filmin ilk gösterimi Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nde gösterildi, Ulusal Belgesel Film Yarışması Jüri Özel Ödülü’ne layık görüldü.
Ankara Film Festivali Ulusal Belgesel Yarışması’nda da yer alan belgeseli festival kapsamında Ankara’da izledim ve çok sevdim. Yönetmen Sezen Kayhan’ın “Mor Menekşeli Kadınlar” belgeseli, Orduspor tribünlerinde bir araya gelen kadınların hikâyesini anlatıyor.
Bu kadınları anlatırken de hayatlarındaki değişimleri ve anılarının izlerini sürüyor. Bir anda belgesel, futbol taraftarı kadınlardan onların hayatlarına ve futbol sevgisinin onları ne kadar özgürleştirdiğine varan zengin bir sohbete dönüşüyor.
Tabii değişen iklimin, coğrafyanın durumu hayatlara da yansıyor; bazı anılar, mekânlar, insanlar ölüp gidiyorlar, işin üzücü yanı da bu. Ama her şeye rağmen “neşemizi bozamazlar” duygusunda kadınların arkadaşlığı o kadar güzel ve duygulandırdı ki; belgesel bitince “Seylan Abla, müthişsin” dedim.
Belgeselde dair çok ince detaylara girmek istemedim çünkü mutlaka siz de izleyin!“EVLER YOKSULDU AMA İÇLERİNDE HAYAT VARDI”“Sevda” filmi dünya prömiyerini Zürih Film Festivali’nin Uluslararası Yarışma bölümünde yaptı, Türkiye’de ilk kez Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde seyircisiyle buluştu. Filmin şimdiki festival durağı Ankara Film Festivali oldu.
Filmin kısaca konusu; İstanbul’da büyük bir inşaat şirketinde çalışan Sevda’nın projesi, bir Osmanlı mezarlığı ve yaşlı bekçisi nedeniyle aksarken geçmiş ve aidiyetle yüzleşmesini konu alır. Ama filmdeki temel mesele, Sevda’nın ailesinin siyasi geçmişi ve kendi yakın tarihinde kendi yurdundan sürgün olanların hikâyelerinin içinde Sevda’nın kendini bulması ve arayışı…Yönetmen Ufuk Emiroğlu Antalya doğumlu ve İsviçre’de büyümüş.
“Sevda”, Emiroğlu’nun ilk uzun metraj kurmaca filmi. İlk uzun metraj filminde senaryoyu Ercan Kesal ile birlikte yazmış. Aynı zamanda küçük bir rolde de Ercan Kesal’ı izliyoruz. İşin içinde Ercan Kesal olduğu için heyecanlanarak filme gittim.
Heyecanım kursağımda kaldı, filmi sonlarına doğru izlemekte çok zorlandım. Türkiye’deki siyasi baskılar nedeniyle ülkesini terk etmek zorunda kalan bir babanın hikâyesi ve sürgün olma hâli öyle üstünkörü veriliyor ki o acıyı hissedemiyorsunuz.
Hissedemediğiniz gibi bir türkü ve rakı içerek de efkarlanılamıyor. “İyi türkü okunsaydı en azından” diyerek hızlıca filmden çıkmak istiyorsunuz. Filmdeki kentleşme mevzusu görsel olarak çok iyi verilmiş, o kadar. O uzun binalar üzerinize üzerinize geliyor ve geçmişinizi yıkım makineleri yerle bir ediyor duygusunu tek duygu olarak film geçirebiliyor.
Filmde geçen en anlamlı cümle: “Evler yoksuldu ama içlerinde hayat vardı.”Bir de filmin adına itirazım var; “Sevda” başka dillerde karşılığı olmayan bir kelime. Aşk, mutluluk ya da başka duygu kelimeleri çevrilebiliyor ama sevdayı tam birebir karşılayan tek bir kelime yok.
Yurtdışında yaşayan yönetmenin filmine böyle bir isim vermesi de beni düşündürdü diyebilirim. İNSAN SORMAZ MI: “NASIL YARDIMCI OLABİLİRİM?”Doris Dörrie’nin 2026 yapımı “Nasıl Yardımcı Olabilirim?” (How Can I Help?) filmi, 37.
Ankara Film Festivali’nde Türkiye prömiyerini yaptı. İlk filmiyle bundan tam 43 yıl önce Ankara’ya gelen Doris Dörrie’yi bizimle 43 yıl sonra buluşturan Ankara Film Festivali’ne çok teşekkürler. Filmin anlamıyla bu buluşma daha da özel bir yerde olacak.
Film 2030 yılında geçiyor. 80 yaşındaki eski tiyatro oyuncusu Bayan Winkler’ın evine bakım desteği için bir robot geliyor. Robot ona eşlik ediyor, hatta Çehov tiratları okuyor; ama bir yandan da sağlık verilerini sisteme aktarıyor.
Böylece film, yalnızlık, yaşlılık, bakım krizi, yapay zekâ ve “İnsanın yerini teknoloji alabilir mi?” sorularını mizah ve hüzün üzerinden tartışıyor. Başrolde ise çok önemli Alman oyuncu Angela Winkler var. Filmi o kadar iyi ki… “Nasıl Yardımcı Olabilirim?” derken kibarca üzüyor bizi.
İşin içinde bir robot arkadaş var ama insan, insan istiyor işte. Doris Dörrie’nin filmi, teknolojiyle insan arasındaki mesafeyi anlatıyor gibi başlayıp aslında bambaşka bir yere dokunuyor. En yakınının kaybından sonra hayatında açılan boşlukla baş başa kalan bir kadın ve o boşluğu doldurmak için eve gelen bir robot… Robot her şeyi yapabiliyor.
Yardım ediyor, eşlik ediyor, konuşuyor. Hatta Çehov biliyor. Ama insanın yasını tutmasına yardım edemiyor. Çünkü bazı boşlukların bir karşılığı yok. Bazı kayıpların yerine teknoloji de, yapay zekâ da, kusursuz bir yardımcı da konamıyor.
Filmde Çehov’un olması çok anlamlı. Tiyatro, oyunculuk, sahne ve insanın kendi hikâyesini başka insanların hikâyelerinde bulması… Çehov’un o tanıdık yalnızlığı filmin içine usulca yerleşiyor. Robotun Çehov okuması bir noktadan sonra neredeyse ironik: Sözcükleri biliyor ama o sözcüklerin insanda açtığı yarayı gerçekten hissedebiliyor mu?
Belki de filmin asıl sorusu “Yapay zekâ insanın yerini alabilir mi?” değil. Teknoloji hayatımızı kolaylaştırabilir ama insanın insana duyduğu ihtiyacı ortadan kaldırabilir mi? Ankara Film Festivali’nin çok özel konuğu Doris Dörrie, bunu büyük laflarla değil; biraz gülümseterek, biraz içimizi burkarak anlatıyor.
Ve film bittiğinde geriye tek bir soru kalıyor: “Nasıl yardımcı olabilirim?”Giden birinin ardından yalnız kalmak zor. Yaşlanmak daha da zor. Hele teselliyi, duygusu olmayan ama duyguyu taklit etmeyi öğrenmiş bir robottan beklemek…İşte asıl yalnızlık belki de tam burada başlıyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Kültür-Sanat
Yayın: 20 Kasım 2026 04:08 · Kaynak: gazetepencere.com