Yağmacı Düzen

Yağmacı Düzen - Kleptokrasi; bir ülkede iktidarı ele geçiren bir ailenin ya da siyasal veya dini grubun, o ülkenin kaynaklarını sistemli olarak soyması demektir ve kısaca hırsızlar rejimi anlamına gelir. Yunanca hırsız veya çalarım anlamına gelen "kleptes" ve hükmetmek, güç, yönetim anlam ına gelen "kratos" kelime lerinin birleşmesinden oluşur.

K ısaca halk diliyle "Hı rsızlar rejimi" de diye biliriz. Aynı zamanda thievokrasi olarak da anılır.

Demokrasinin bütün kurumlarıyla yerleşmediği ülkelerde görülen bu durum, o ülkenin gelişmesinin önündeki en büyük engellerden biri olmaktadır. Kleptokrasi ile yönetilen bir ülkede yozlaşmış politikacıla r, kendilerini hukukun üstünlüğünü n dışında tutup, yandaş komisyonlar, rüşvet ve özel ayrıcalıklar yoluyla, devlet fonlarını kendilerine ve ortaklarına yönlendirerek gizlice zenginleşirler.

Bununla birlikte, kleptokratlar genellikle elde ettikleri "karlarının" büyük kısmını, iktidarını kaybetme ihtimaline karşın, yurtdışı bankalarda muhafaza ederler.

E ğer ki bir ülkede iktidarı ele geçiren bir aile ya da siyasal veya dini bir grup o ülkenin kaynaklarını sistematik bir şekilde ça lıyorsa, o ülkenin kleptokrasiyle yönetildiğini rahatlıkla söyleyeb iliriz.

Yozlaşma, " Bir yapının, kurumun, değerin veya bireyin sahip olduğu temel nitelikleri, etik ilkeleri ve işlevini zamanla kaybederek bozulması ve çürümesi" durumudur. Lord Acton'ın gözlemlediği gibi, "güç yozlaşmaya eğilimlidir, hükümet yetkilileri, özellikle güçlü liderler önemli bir güce sahip oldukları için yozlaşmaya önemli bir eğilim g österirler. Hiç kimse zayıf lideri yozlaştıramaz, bunun bir anlamı da yoktur."

Esasen, yolsuzluk, rüşvet, kayırmacılık, çıkar sağlama, vb. yozlaşma kavramları gibi yağmacılık da her zaman dikkatleri üzerine çeken ve üzerinde çeşitli tartışmalar yapılan bir kavram olmuştur. "Yağmacılık" kavramını çağdaş analitik bağlamda ilk defa kullanan yazarlardan biri siy aset sosyoloğu Barrington Moore Jr.'dur.

Moore Jr. (1966), toplumda yer alan yönetici seçkinlerin ne kadar çok sefalete yol açarlarsa o kadar daha az rasyonel otoriteye ve bir o kadar çok yağmacılığa sahip olduğunu; rasyonel otorite ile y ağmacı otoritenin bir arada olamayacağını, uyuşmayacağını belirtmek üzere kullanmıştır. Evans, "yağmacı devleti", yatırımlarda kullan ılabilecek ve böylece kamunun ortak kullanımına sunularak iktisadi dönüşüme yol açabilecek çok büyük miktarlardaki kaynağa bir şekilde el koyan ve bu oluşumu enge lleyen devlet, olarak tanımlamaktadır (Evans, 1989).

Kavramsal olarak "yağmacı devlet" ya da "yağmacı yönetim" biçimi, "kalkınmacı", "hesap verebilir" ve "duyarlı y önetim" biçimlerinin zıddı olarak düşünülebilir. Yağmacı devletler ya da yönetimler, siyasal, sosyal ve ekonomik yönlerden genelde;

Weberci olmayan (kendi çıkarları için çalışan kadrolar) bürokratik bir yapı, Kişiye (ya da parti -devlete) bağlı siyaset yönetimi, Liderle beraberindekilerin gücü kendi kişisel amaçları için kullanmak üze re bir "güç ortaklığı" (yağmacı koalisyon) oluşturma, Resmi kamusal kurumları erozyona uğrat ma, Yaygın yolsuzluk, hukuksuzluk ve öngörüsüzlük, Kuralları ve kararları a lınıp satılan mallar haline getirme, Organize ol(a)mamış sivil toplum, Altyap ı, sağlık ve eğitim gibi temel ihtiyaçları sağlamama, Ekonomide tekelci rantlara ve etkinsizliğe yol açan bir yapı oluşturma, Yandaşları ödüllendirme, Aşırı despotik yönetim oluşturma, Şiddet, korku ve baskıda bulunma gibi özelliklere sahipt ir. HAYATİ YAZICI'NIN OĞLUNU KİM TUTUKLAYABİLİR?

Hakim hırsıza sorar: Söyle bakalım, soyduğun dükkana nasıl girdin? Hırsızın cevabı: Efendim biz buraya yargılanmaya mı, yoksa meslek sırrını vermeye mi geldik?

Fıkra bu kadarla bitmiyor. Yıllardır iktidar partisi içerisinde çeşitli kademelerde görev yapan, hükümette bakanlık yapmış ve aktif olarak da "Fatma Betül Sayan" gibi Ak Parti Genel Başkan Yardımcılığı görevine devam eden, hukukçu Hayati Yazıcı "fon yolsuzluğuna adı karışan" oğlu için; "benim oğlumu tutuklayacak adam daha anasından doğmadı" diyerek kime meydan okudu?

Bir bakanın fon yolsuzluğundan tutuklandığı bir zaman diliminde Hayati Yazıcı'nın öyle bir talihsiz açıklamasını bir hukuk devleti devletinde anlamakta zorluk çektiğimi de bildirmek istedim. İktidar üyeleri hukuk düzenine güvenmez, yargıdan kaçınmak için ucu açık bir tehdit cümlesi kurarsa, sade vatandaşın bu yargısal düzende ne yapabileceğini düşünmeden de geçmemek gerekir.

Yazıcı bu sözünü "savcılara mı, hakimlere mi, güvenlik bürokrasisine mi, bakanlara mı" söylediğine açıklık getirmesi gerekir.