Gazetecilik herkesin elinde oyuncak olamaz! KGK başardı, şimdi sıra devlette

Dört gündür Alanya'dayım Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK) tarafından düzenlenen 6’ncı Küresel Medya Buluşması kapsamında, Türkiye dahil 33 ülkeden yaklaşık 350 gazetecinin katılımıyla Küresel Başarı Ödülleri Töreni ve gala yemeği gerçekleştirildi..kİmler kimler yoktu ki Kosova'nın önceki Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani' Türk futbolunun önemli isimlerinden Fatih Terim, Gazze'deki gelişmeleri gündemde tutan yayınlarıyla dikkat çeken Gazzete'nin yayıncısı Hayrunnisa Çiçek, Corendon Airlines Yönetim Kurulu Başkanı Yıldıray Karaer, Kırgız sanatçı Roza Amanova, Kazak bilim insanı Sultanhan Zhussip, Gazateci yazar Yavuz Donat, prtokolü saymıyorum bile...

4 Günlük süreçte en önemli konu gazetecileri için olmazssa olmaz olan Basın Meslek Yasası'nın acilen vakit geçirilmeden çıkartılması konsusu oldu.

Kolay değil… Yıllardır konuşulan, her toplantıda gündeme gelen ama bir türlü somut adım atılamayan bir meseleyi çözüm yoluna koymak kolay değil. Gazetecilik mesleğinin geleceğini güvence altına alacak bir Basın Meslek Yasası hazırlamak hiç kolay değil.

Ancak Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK), bu konuda önemli bir sorumluluk üstlendi ve üzerine düşeni yaptı. Şimdi sıra bu çalışmayı hayata geçirecek olanlarda!

Gazetecilik bugün belki de tarihinin en zor dönemlerinden birini yaşıyor. Dijitalleşme, sosyal medya, ekonomik darboğaz, azalan reklam gelirleri ve mesleğin kontrolsüz biçimde istismar edilmesi… Bütün bunların ortasında gerçek gazeteciler ayakta kalma mücadelesi veriyor.

Peki, gazeteci kim? Gazetecilik nedir? Gazatecilere bakış açısı yerelde nasıl görülmektedir.?

İşte Türkiye'nin artık bu sorulara açık, net ve hukuki karşılıklar vermesi gerekiyor.

Ben de KGK Yerel Medya Meclisi Başkan Yardımcısı ve Yeni Söke internet sitesi editörü olarak, Alanya'da gerçekleştirilen 6. Küresel Medya Buluşması'nda bu tartışmaların ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gördüm.

Dört ayrı medya meclisinin bir araya geldiği toplantılarda yerel medyanın ekonomik sorunlarından dijital gazeteciliğe, gazetecilerin özlük haklarından mesleki standartlara kadar pek çok konu masaya yatırıldı. Ancak bütün başlıkların üzerinde yükselen temel mesele şuydu: Gazetecilik mesleğinin bir yasası, bir standardı ve mesleği koruyan bağımsız bir örgütlenmesi olmalı.

Gazeteci kim, sosyal medya fenomeni kim? Bugün Türkiye'nin 81 ilinde aynı tartışma yaşanıyor. Bir tarafta vergi yükümlülüklerini yerine getiren, çalışan istihdam eden, SGK primlerini ödeyen, haber peşinde koşan, gece gündüz emek veren gerçek medya kuruluşları var.

Diğer tarafta ise hiçbir kurumsal sorumluluk taşımadan, sosyal medya hesabı üzerinden kendisini gazeteci olarak tanıtan, mesleğin sağladığı itibarı kullanan ve gazetecilikle ilgisi tartışmalı faaliyetlerde bulunan kişiler bulunuyor.

Burada kimse sosyal medyanın önemini inkâr etmiyor. Dijital yayıncılık gazeteciliğin geleceğinin önemli bir parçası. Gazetecilik; emektir, sorumluluktur, doğrulama kültürüdür, kamu yararıdır, hukuktur ve en önemlisi hesap verebilirliktir.

Bir medya kuruluşunun vergi, personel, kira, SGK, teknik altyapı ve yayın giderleriyle ayakta kalmaya çalıştığı bir ortamda, hiçbir yükümlülük üstlenmeden aynı mesleki itibardan yararlanmak isteyenlerin oluşturduğu haksız rekabet görmezden gelinemez.

Elbette burada amaç kimseyi gazetecilikten dışlamak değil. Amaç, gazeteciliğin sınırlarını, sorumluluklarını ve etik kurallarını belirlemek. Çünkü mesleğin itibarı korunmazsa bedelini yalnızca gazeteciler değil, doğru haber alma hakkı bulunan toplum da öder.

KGK'nın yaptığı işin önemi burada ortaya çıkıyor Küresel Gazeteciler Konseyi Genel Başkanı Mehmet Ali Dim ve KGK yönetimi, yıllardır konuşulan bu soruna çözüm üretmek için önemli bir adım attı. Basın Meslek Yasası taslağının hazırlanması, mesleğin geleceği açısından küçümsenecek bir çalışma değil.

Dim'in Alanya'daki değerlendirmelerinde de özellikle yerel medyanın ve Anadolu gazetelerinin ekonomik sorunları ön plana çıktı.

Yerel medyanın yaşaması için yerel yönetimlerin de önemli sorumlulukları bulunduğuna dikkat çeken Dim, gazeteciliğin bağımsızlığını ve mesleki itibarını koruyacak bir Meslek Birliği Yasası'nın gerekliliğini vurguladı.

Gazetecilerin kendi mesleki standartlarını kendilerinin belirlemesi gerektiği düşüncesi son derece önemli. Nasıl avukatlık mesleğinin kendine özgü kuralları ve mesleki örgütlenmesi varsa gazeteciliğin de bağımsız, güçlü ve hesap verebilir bir meslek yapılanmasına ihtiyacı var.

İşte KGK'nın hazırladığı çalışmanın değeri burada yatıyor.

Basın kartı devletin elinde, mesleğin geleceği kimin elinde? Türkiye'de basın kartının Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı bünyesindeki Basın Kartı Komisyonu tarafından düzenlenmesi, uluslararası uygulamalardan ayrışan önemli bir nokta.

Dünyanın pek çok ülkesinde mesleki basın kartları gazeteci örgütleri, sendikalar veya meslek kuruluşları tarafından veriliyor. Türkiye'de de gazeteciliğin yalnızca idari değerlendirmeler üzerinden değil, mesleki standartlar ve bağımsız meslek örgütlenmesi çerçevesinde ele alınması gerekiyor.

Türkiye'de avukata cübbesini, barolar, eczacının ruhsatını eczacılar odası, kasapın belgesini kasaplar ve celepler odası verirken, gazetecilerin elektrikçiler odasına kayıt yaptırması ne derece etik...Dünyada gazetecilere devlet eliyle basın kartı veren ülke sayısı 5'i geçmiyor.

Burada asıl mesele basın kartının kimin tarafından verileceğinden ibaret değil. Asıl mesele, gazetecinin haklarının kim tarafından korunacağı, mesleki ihlallerin hangi kurallarla değerlendirileceği ve gerçek gazetecilik emeğinin nasıl güvence altına alınacağıdır.

Yerel medya yaşarsa Anadolu'nun sesi yaşar Bir de işin Anadolu tarafı var.

İstanbul'da, Ankara'da, İzmir'de medya kuruluşlarının yaşadığı sorunlar ne kadar önemliyse Söke'de, Kuşadası'nda, Didim'de, Nazilli'de ve Türkiye'nin en uzak ilçesinde yayın yapan yerel medya kuruluşlarının sorunları da o kadar önemli.

Ancak ekonomik olarak ayakta kalamayan, çalışanına maaş ödeyemeyen, haber üretmek için gerekli imkânları bulamayan yerel medyadan güçlü gazetecilik beklemek ne kadar gerçekçi?

Yerel yönetimlerin medyaya desteği elbette önemli. Ancak bu destek bağımsızlığı zedelememeli, gazeteciliği reklam ilişkisine mahkûm etmemeli. Yerel medya, destek aldığı kurumu da gerektiğinde eleştirebilecek özgürlüğe sahip olmalı.

Çünkü yerel basın bir belediyenin, bir siyasi partinin veya bir kişinin değil, halkın sesidir.

Artık söz değil, uygulama zamanı! KGK önemli bir sorumluluğu yerine getirerek Basın Meslek Yasası için somut bir çalışma ortaya koydu. Elbette bir taslağın hazırlanması, yasanın çıktığı anlamına gelmiyor. Bundan sonraki süreçte ilgili kurumların, siyasetçilerin, meslek örgütlerinin ve gazetecilerin sorumluluk üstlenmesi gerekiyor.

Bu mesele siyasi hesaplara kurban edilmemeli. Gazeteciliğin geleceği, kişilerin veya kurumların çıkarlarından daha büyük bir meseledir.

Bugün gazetecilik yapan herkesin kendisine sorması gereken bir soru var: Mesleğimizin itibarı için ne yapıyoruz?

KGK, yıllardır beklenen tartışmayı somut bir yasa çalışmasına dönüştürerek önemli bir adım attı. Şimdi görev, bu çalışmayı raflarda bırakmamak ve uygulamaya geçmesini sağlamak.

Kolay değil, ama yapılması gerekiyordu. KGK bu yolda önemli bir adım attı. Şimdi sıra devlette, siyasette ve karar vericilerde.

Çünkü gazetecilik sahipsiz değildir. Gazetecilik herkesin elinde oyuncak olamaz. Bu meslek, yıllarını haber peşinde tüketen, emeğiyle ayakta duran, kamu adına soru soran gerçek gazetecilerin mesleğidir.

Ve artık gazeteciliğin hakkını koruyacak bir Meslek Yasası'nın zamanı gelmiştir.

Sözün özü: KGK kapıyı açtı. Şimdi o kapıdan geçecek iradeyi gösterme zamanı!