Halk krizle boğuşurken... Arjantin'den ABD ile milyarlık helikopter anlaşması

Haber Merkezi

Arjantin Savunma Bakanlığı’nın ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, “Arjantin ordusunun yeni taktik hareket kabiliyetinin temelini oluşturacak 4 adet UH-60L Black Hawk helikopterinin envantere katılmasını sağlayan Teklif ve Kabul Mektubu bugün imzalandı” ifadesi kullanıldı. Açıklamada, helikopterlerin her birinin 28 milyon dolar bedelle tedarik edileceği belirtildi.

ABD’nin Buenos Aires Büyükelçisi Peter Lamelas da anlaşmanın iki ülke arasındaki güvenlik işbirliğini güçlendireceğini belirterek, helikopterlerin “Arjantin’in sınır güvenliğini güçlendirmesine, sınır ötesi suçlarla mücadele etmesine, acil durumlarda ve doğal afetlerde halkına yardım ulaştırmasına imkan sağlayacağını” savundu.

Uzmanlar anlaşmanın, Arjantin’in savunma bütçesinde ciddi kesintilere giderken, aynı dönemde ABD’den yüksek maliyetli askeri alımlar yapmasının ülkenin içinde bulunduğu ekonomik tabloyla doğrudan çeliştiğine dikkat çekiyor.

2026 yılında Arjantin hükümeti, savunma bütçesinde yaklaşık 59,6 milyar peso (yaklaşık 34,9 milyon dolar) tutarında kesintiye gitti. Bu kesintilerden en büyük payı 27 milyar peso ile Deniz Kuvvetleri alırken, Kara Kuvvetleri’ne ayrılan bütçe de 12,6 milyar peso azaltıldı.

Bu kesintilerin yanı sıra, askeri personelin sosyal güvenlik kurumu OSFA’nın milyonlarca dolarlık borcu ve hizmet kesintileri, ordunun içinde bulunduğu mali darboğazı gözler önüne seriyor.

Tüm bu tabloya rağmen, sadece 4 helikopter için 112 milyon dolar (28 milyon dolar x 4) ödenmesi planlanıyor. Dahası, ilk etapta ABD Dışişleri Bakanlığı’nın onayladığı paketin toplam maliyeti 140 milyon dolar olarak açıklanmıştı.

Arjantinli yetkililer, yürütülen müzakereler sonucunda bu rakamın helikopter başına 28 milyon dolara çekildiğini ve bunun ilk 480 uçuş saati için yedek parça ve sarf malzemelerini kapsadığını belirtiyor. Ancak bu indirim, harcamanın ekonomik rasyonalitesi konusundaki tartışmaları sona erdirmiyor.

“Koşulsuz ittifak” ve artan bağımlılık

Black Hawk anlaşması, Javier Milei hükümetinin ABD ile kurduğu “koşulsuz ittifak” olarak tanımlanan ilişkinin son halkası olarak değerlendiriliyor. Bu ilişki çerçevesinde Arjantin, son dönemde ABD’den 24 adet F-16 savaş uçağı satın almış, 235 adet zırhlı araç tedarik etmiş ve insansız hava araçları ile askeri yakıt alanında işbirliği anlaşmaları imzalamıştı.

Ayrıca Arjantin, ABD’nin bölgesel askeri koalisyonu “Amerika Kalkanı”na (Escudo de las Américas) da katılmış durumda.

Bu yoğun askeri alım ve işbirliği süreci, Arjantin’in savunma alanında ABD’ye giderek daha fazla bağımlı hale gelmesine yol açıyor. Muhalefet ve bazı uzmanlar, bu durumun ülkenin savunma politikalarında bağımsızlığını yitirmesine neden olabileceği uyarısında bulunuyor.

Zira ABD ile imzalanan anlaşmalar, sadece ekipman tedarikini değil, aynı zamanda eğitim, lojistik destek ve teknik yardımı da kapsayarak uzun vadeli bir bağımlılık ilişkisi yaratıyor.

"ABD’nin çıkarları, Arjantin’in değil"

Anlaşmanın bir diğer eleştiri noktası, ABD’nin bu satışı kendi stratejik çıkarları doğrultusunda şekillendirmesi. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın onay belgesinde, satışın “ABD’nin dış politika ve ulusal güvenlik hedeflerini destekleyeceği” ve Arjantin’in “NATO üyesi olmayan önemli bir müttefik” olarak konumunu güçlendireceği açıkça belirtiliyor.

Bu ifade, anlaşmanın Arjantin’in savunma ihtiyaçlarından çok, ABD’nin bölgesel güvenlik mimarisindeki çıkarlarına hizmet ettiği yönündeki değerlendirmeleri destekliyor.

Nitekim ABD’nin Arjantin’e yönelik politikaları, yalnızca askeri alımla sınırlı değil. ABD yönetimi, Arjantin’in Çin ile olan ekonomik ilişkilerine de müdahale ediyor. Örneğin, ABD’nin Buenos Aires Büyükelçiliği’nin, Arjantin’in Neuquen eyaletinde faaliyet gösteren yerel bir firmanın yöneticilerine baskı yaparak, Çinli şirketlerle imzaladıkları işbirliği anlaşmalarından vazgeçmelerini, aksi takdirde 18 çalışanın ABD vizelerinin iptal edileceğini tehdit ettiği basına yansımıştı.

Bu tür müdahaleler, ABD’nin Arjantin’in içişlerine karıştığı ve ülkenin dış politika tercihlerini yönlendirmeye çalıştığı eleştirilerini beraberinde getiriyor.

Modernizasyon mu, vesayet mi?

Arjantin’in Black Hawk helikopteri tedariki, teknik olarak Kara Kuvvetleri’nin envanterindeki eskiyen Bell UH-1H/Huey II helikopterlerinin yerini alacak ve taktik hareket kabiliyetini artıracak bir adım olarak sunuluyor. Ancak bu adımın maliyeti ve koşulları, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik gerçeklerle ve ABD ile kurulan asimetrik ilişkiyle birlikte değerlendirildiğinde, ortaya çok daha karmaşık bir tablo çıkıyor.

Ekonomik krizle boğuşan, savunma bütçesinde kesintilere giden ve askeri personelinin temel sosyal güvenlik sorunlarını çözemeyen bir ülkenin, tek seferde yüz milyonlarca dolarlık helikopter alımı yapması, kaynakların önceliklendirilmesi açısından sorgulanıyor. Dahası, bu alımın ABD’nin bölgesel stratejik hedefleriyle bu denli iç içe geçmiş olması, Arjantin’in savunma politikalarında ne kadar bağımsız hareket edebildiği sorusunu beraberinde getiriyor.