Ankara’nın heykel haritasını çıkardık: Bir ilçe açık ara önde!
- Ankara’nın meydan ve sokaklarındaki heykelleri güncel envanter üzerinden inceledik
- İlçeler arasındaki fark oldukça dikkat çekici
Ulus’taki Zafer Anıtı, Kızılay’daki Güven Anıtı, Sıhhiye’de yükselen Eller Heykeli, Yüksel Caddesi’ndeki İnsan Hakları Anıtı... Ankara’nın meydanları, parkları, üniversite yerleşkeleri ve yaya bölgeleri Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren çok sayıda kamusal heykele ev sahipliği yapıyor.
Peki Ankara’da toplam kaç heykel var ve bu eserlerin en yoğun olduğu ilçe hangisi? Bu sorunun bugün için tek rakamla verilmiş resmî bir cevabı yok. Ankara Büyükşehir Belediyesinin Ankara Kültür Atlası, kentin kültürel ve doğal mirasını dijital ortamda bir araya getiriyor ancak kamuya açık proje sayfasında “Ankara’da toplam şu kadar sokak heykeli bulunuyor” şeklinde kesin bir sayı yayımlanmıyor.
Buna karşılık güncel Kültür Envanteri kayıtları önemli bir karşılaştırma imkânı sunuyor. Veritabanında “Heykel” türü seçildiğinde Ankara için 43 kayıt görülüyor. ANKARA’DA KAYITLI HEYKELLERİN YARIDAN FAZLASI ÇANKAYA’DA19 Kasım 2026 itibarıyla Kültür Envanteri’nin “Heykel” kategorisindeki Ankara dağılımı şöyle: İlçeHeykel kaydıToplam içindeki payıÇankaya24Yüzde 55,8Altındağ16Yüzde 37,2Polatlı2Yüzde 4,7Etimesgut1Yüzde 2,3Toplam43Yüzde 100Bu veriye göre güncel envanterdeki Ankara heykellerinin yarısından fazlası Çankaya’da bulunuyor.
Altındağ ise 16 kayıtla ikinci sırada. Ancak bu tablo, Ankara sınırları içindeki bütün heykellerin eksiksiz sayımı olarak değil, veri tabanına “heykel” türüyle girilmiş eserlerin dağılımı olarak okunmalı. ÇANKAYA NEDEN İLK SIRADA?Çankaya’nın listenin başında bulunması kentin gelişim tarihiyle de örtüşüyor.
Kızılay, Sıhhiye, Bakanlıklar, Kavaklıdere, Anıttepe ve birçok üniversite ile kamu kurumunun bulunduğu alanların önemli bölümü Çankaya sınırlarında kalıyor. Ankara’nın Cumhuriyet dönemindeki yeni kent merkezinin Ulus’tan güneye, Yenişehir ve Çankaya yönüne doğru gelişmesi de kamusal sanat eserlerinin bu bölgede yoğunlaşmasında etkili oldu.
Çankaya’daki en bilinen eserlerden biri Eller Heykeli. Kültür Envanteri’ne göre Metin Yurdanur’un 1979’da tasarladığı eser, Sıhhiye’deki Abdi İpekçi Parkı’nda bulunuyor. Ankara Büyükşehir Belediyesinin geçmiş kent planlama belgelerinde de Eller Heykeli ile Ankara Garı önündeki Miras Heykeli, kent merkezine kamusal sanat yerleştirme çalışmalarının önemli örnekleri arasında gösteriliyor.
Yüksel Caddesi’ndeki İnsan Hakları Anıtı da Çankaya’nın kamusal sanat kimliğinin simgelerinden. Metin Yurdanur tarafından tasarlanan eser 1990 yılında yaya bölgesine yerleştirildi. KUĞULU PARK’TA TEK BAŞINA ÜÇ SANATSAL ESER VARÇankaya’daki yoğunluğu gösteren küçük ama dikkat çekici örneklerden biri Kuğulu Park.2025 yılında yayımlanan akademik araştırmada park içerisinde Tunalı Hilmi Heykeli, Öpüşenler Heykeli ve 23 Nisan Heykeli olmak üzere üç ayrı sanatsal çalışma bulunduğu belirtiliyor.
Araştırma, Kuğulu Park’ın Ankara’nın sembol açık alanlarından biri olduğunu da vurguluyor. Bu örnek, yalnız meydanlarda değil; park ve yaya bölgelerinde de heykellerin Çankaya’nın kent dokusuna yayıldığını gösteriyor. ALTINDAĞ’DA TARİHİ ANITLAR ÖNE ÇIKIYORListenin ikinci sırasında 16 heykel kaydıyla Altındağ bulunuyor.
Altındağ’ın farkı ise Ankara’nın tarihî merkezini kapsaması. Ulus, Hacı Bayram, Opera ve Ankara Garı çevresindeki Cumhuriyet dönemi eserlerinin önemli bölümü bu ilçenin sınırlarında kalıyor. Miras Heykeli, İbrahim Çallı Heykeli, İsmet İnönü Heykeli, Mimar Sinan Anıtı, Mithat Paşa Heykeli ve Muzaffer Sarısözen Heykeli gibi eserler bulunuyor.
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi yerleşkesindeki İsmet İnönü Heykeli de Altındağ kayıtları arasında. Rudolf Belling’in 1944-1945 yıllarında yaptığı eser günümüzde erişilebilir durumda. ULUS’TAKİ ZAFER ANITI 1927’DEN BERİ MEYDANDAAltındağ’ın en önemli kamusal anıtlarından biri Ulus Atatürk Zafer Anıtı.
Ankara Büyükşehir Belediyesinin kayıtlarına göre Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel tarafından tasarlanan anıt, 24 Kasım 1927’de bugünkü Ulus Meydanı’na törenle yerleştirildi. At üzerindeki Mustafa Kemal Atatürk figürünün yanı sıra Mehmetçikler ve mermi taşıyan Türk kadınını temsil eden figürlerin yer aldığı eser, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet’in kuruluş döneminin kamusal hafızadaki önemli simgelerinden biri.
Bu nedenle Ankara’nın heykel tarihini yalnız sanat eserlerinin sayısı üzerinden değil, kentin Cumhuriyet dönemi meydanlarının oluşumuyla birlikte değerlendirmek gerekiyor. PEKİ ANKARA’DA GERÇEKTEN SADECE 43 HEYKEL Mİ VAR?Hayır.43 sayısı Ankara’daki bütün açık alan heykellerinin kesin toplamı değil.
Güncel Kültür Envanteri’nde “heykel” etiketi verilmiş Ankara kayıtlarının sayısı. Belediyelerin sonradan yerleştirdiği eserler, büstler, üniversiteler ve kamu kurumlarının bahçelerindeki çalışmalar, özel alanlarda bulunan heykeller veya henüz veri tabanına eklenmemiş eserler bu sayı dışında kalabilir.
Nitekim TED Ankara Kolejliler dergisinin Temmuz 2009 tarihli sayısında Ankara’nın meydan, cadde ve sokaklarında “yüzün üzerinde heykel ve büst” bulunduğu belirtiliyordu. Aynı yazıda Eller Heykeli, Miras, İbrahim Çallı ve Mimar Sinan gibi çok sayıda eser örnek olarak sıralanıyordu.
Ancak bu yaklaşık 17 yıllık veri, büstleri ve farklı alanlardaki eserleri de kapsadığı için bugünkü kesin toplam olarak kullanılamaz. Dolayısıyla Ankara genelinde bütün belediye, üniversite, kamu kurumu, meydan, park ve sokak eserlerini kapsayan güncel ve tek merkezden yayımlanmış resmî bir toplam sayı bulunmuyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Kültür-Sanat · Bölge: Ankara/Elmadağ
Yayın: 19 Kasım 2026 11:50 · Kaynak: yeniankara.com.tr