COP31 Antalya'ya ne kazandırdı? 25 milyar TL'lik harcama ve 2 milyar dolarlık beklenti

Antalya'da 9 Kasım'da başlayan ve 20 Kasım 2026'ya kadar sürecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), turizm sektörüne sağladığı hareketlilik kadar kamu kaynaklarıyla gerçekleştirilen hazırlık harcamalarıyla da gündemde. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un açıkladığı 2 milyar dolarlık ekonomik hareketlilik beklentisine karşılık, kamu ihale kayıtlarından derlenen hazırlık sözleşmelerinin toplamı 25 milyar 139 milyon liraya ulaşıyor.

Ancak bu iki rakam farklı ekonomik büyüklükleri ifade ediyor ve doğrudan karşılaştırılmaları zirvenin net kazancını göstermiyor. COP31 ANTALYA EKONOMİSİNE NE KADAR KATKI SAĞLAYACAK?COP31 Başkanı ve Bakan Murat Kurum'un 22 Ekim'de yaptığı açıklamaya göre organizasyonun yaklaşık 2 milyar dolarlık doğrudan ekonomik hareketlilik oluşturması bekleniyor.

Dolaylı etkiler de hesaba katıldığında toplam ekonomik katkının 3 ila 4 milyar dolara ulaşabileceği öngörülüyor. Bu tutarlar gerçekleşmiş gelir veya kamu bütçesine aktarılmış kaynak anlamına gelmiyor. Konaklama, ulaşım, organizasyon, perakende ve hizmet sektörlerinde oluşması beklenen ekonomik faaliyetleri ifade ediyor.

Zirve 20 Kasım'da tamamlanacağı için Antalya'da fiilen gerçekleşen harcamaların ve işletmelerin elde ettiği gelirin kesin bilançosu henüz ortaya çıkmış değil. ANTALYA OTELLERİNDE DOLULUK YÜZDE 100'E YAKLAŞTITurizm Gazetesi'nin 14 Kasım tarihli araştırmasına göre COP31, Antalya'da yaz sezonunun ardından azalan konaklama talebini yeniden yükseltti.

Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği (POYD) Başkanı Hakan Saatçioğlu'nun 13 Kasım'daki açıklamasında, zirve döneminde otellerin doluluk oranlarının yüzde 100'e yaklaştığı belirtildi. Saatçioğlu'nun paylaştığı verilere göre geçen yılın aynı dönemine kıyasla otel fiyatlarında yüzde 80-90, kent merkezindeki tesislerde ise yüzde 50-60 düzeyinde artış yaşandı.

Uluslararası konaklama veri platformu Lighthouse'un araştırmasında da COP31 dönemindeki ortalama oda fiyatlarının ilk hafta 268 dolar, ikinci hafta 239 dolar seviyesine ulaştığı aktarıldı. Organizasyonun resmî konaklama ve seyahat çözümleri partneri Coral Travel Group bünyesindeki Odeon Tours'un paylaştığı bilgilere göre 140 ülkeden rezervasyon alındı.

Katılımcıların konaklama ihtiyaçları için Belek, Lara, Kundu, Antalya merkezi ve Kemer çevresinde toplam 257 otel organizasyona dahil edildi.25 MİLYAR 139 MİLYON LİRALIK HARCAMA NEREDEN GELİYOR?Ekonomik hareketliliğin karşısında kamu kaynaklarıyla gerçekleştirilen hazırlıkların maliyeti bulunuyor. Antalya Körfez Gazetesi'nin Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) kayıtlarından derlediği ve Turizm Gazetesi'nin aktardığı verilere göre Eylül 2026 başına kadar tespit edilen COP31 bağlantılı ihale ve sözleşmelerin toplam bedeli 25 milyar 139 milyon liraya ulaştı.

Bu toplamın en büyük bölümünü 14 milyar 705 milyon lirayla geçici yapı sistemlerinin kurulması, işletilmesi, kiralanması ve sökülmesine ilişkin işler oluşturuyor. Ana etkinlik alanının yapımı için 8 milyar 85 milyon liralık sözleşme bedeli belirtilirken yeşil alan düzenlemeleri için yaklaşık 495,7 milyon lira, etkinlik alanına ulaşım yolları için 435 milyon lira ve danışmanlık hizmetleri için 198,5 milyon lira kaydedildi.

Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Sözleşme bedelleri, ilgili işlerin tamamı için fiilen ödeme yapıldığını tek başına kanıtlamıyor. Ayrıca bu tutarlar arasında konferans sonrasında da kullanılabilecek altyapı ve tesis yatırımları yer alıyor.

Dolayısıyla 25,1 milyar liralık toplamı yalnızca 12 günlük toplantının işletme gideri olarak değerlendirmek doğru değil. ANTALYA'DA YAPILAN YATIRIMLAR ZİRVE SONRASINDA KALACAK MI?Hazırlıkların uzun vadeli ekonomik etkisini belirleyecek konulardan biri, COP31 için oluşturulan tesislerin zirveden sonra nasıl değerlendirileceği.

Bakan Murat Kurum'un açıklamasına göre EXPO alanının Kültür ve Turizm Bakanlığı yönetimine devredilerek uluslararası organizasyonlarda kullanılmaya devam etmesi planlanıyor. Bu planın hayata geçirilmesi halinde Antalya, büyük kongreler ve uluslararası toplantılar için yeni bir organizasyon altyapısına sahip olacak.

Ancak tesislerin gelecekteki kullanım sıklığı, bakım giderleri ve oluşturacağı gelir henüz kesinleşmiş değil.630 OTOBÜS VE 26 BİN GÜVENLİK PERSONELİCOP31'in kamu kaynaklarına etkisi yalnızca inşaat ve altyapı sözleşmeleriyle sınırlı değil. Turizm Gazetesi'nin aktardığı bilgilere göre organizasyon kapsamında 25 belediyeden toplam 630 otobüs Antalya'ya getirildi.

Araçların 71'i elektrikli, 233'ü doğal gazlı, kalan bölümü ise düşük emisyonlu dizel otobüslerden oluşuyor. Katılımcıların havalimanı, konaklama tesisleri ve konferans alanı arasındaki ulaşımı için 19 ayrı hat planlandı.

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin 9 Kasım'daki açıklamasına göre organizasyonun güvenliği için yaklaşık 26 bin personel görevlendirildi. Ulaşım araçlarının Antalya'ya sevki, yakıt ve bakım giderleri ile personel görevlendirmelerinin toplam maliyeti, organizasyonun nihai kamu harcaması hesaplanırken değerlendirilmesi gereken kalemler arasında bulunuyor.

ALANYA TURİZMİ COP31'DEN PAY ALDI MI?Antalya genelinde ortaya çıkan ekonomik hareketliliğin Alanya'ya ne ölçüde yansıdığı da bölge turizmi açısından önemli bir soru. Açıklanan konaklama organizasyonunda ağırlıklı olarak Belek, Lara, Kundu, Antalya merkezi ve Kemer çevresindeki tesisler öne çıkıyor.

Alanya'daki otellerin COP31 kapsamında kaç katılımcı ağırladığına, ilçedeki işletmelerin organizasyondan ne kadar gelir elde ettiğine veya zirve nedeniyle ilçeye yönelen ziyaretçi sayısına ilişkin doğrulanmış ayrı bir veri bulunmuyor. Bu nedenle Antalya genelinde açıklanan yüksek doluluk oranlarını doğrudan Alanya otellerinin performansı olarak yorumlamak mümkün değil.

İlçenin organizasyondan aldığı ekonomik payın belirlenmesi için konaklama, transfer ve turizm harcamalarının ilçe bazında açıklanması gerekiyor. BM'NİN RESMÎ PROGRAMI NE SÖYLÜYOR?Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (UNFCCC) resmî takvimine göre COP31, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya EXPO Center'da gerçekleştiriliyor.

Konferansın 11-12 Kasım tarihlerindeki Dünya Liderler Zirvesi bölümünün ardından müzakereler devam ediyor. UNFCCC'nin katılımcı bilgilendirme sayfasında 15 Kasım Pazar günü konferans alanının kapalı olacağı belirtiliyor.

Resmî programda ayrıca müzakerelerin yürütüldüğü Mavi Bölge'nin kayıtlı katılımcılara açık olduğu, Türkiye'nin yönettiği Yeşil Bölge'nin ise kamuya açık etkinliklere ev sahipliği yaptığı açıklanıyor. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) da COP31 kapsamında 130'dan fazla etkinlikle iklim çözümleri, bilimsel çalışmalar ve uluslararası iş birliklerinin gündeme taşınacağını duyurdu.

Bu program, Antalya'nın zirve boyunca yalnızca turizm değil, uluslararası çevre politikaları açısından da önemli bir merkez olduğunu gösteriyor. COP31'İN GERÇEK EKONOMİK BİLANÇOSU NE ZAMAN BELLİ OLACAK?Antalya'daki zirvenin ekonomik bilançosunu ortaya koymak için üç ayrı göstergenin değerlendirilmesi gerekiyor: Katılımcıların kentte gerçekleştirdiği harcamalar, kamu kurumlarının üstlendiği toplam maliyet ve zirve sonrasında kullanılmaya devam edecek yatırımların ekonomik değeri.

Bugün açıklanan 2 milyar dolarlık beklenti ile 25 milyar 139 milyon liralık hazırlık sözleşmesi toplamı, tek başına organizasyonun kârlı veya zararlı olduğunu göstermiyor. Net değerlendirme için gerçekleşen gelirlerin, tamamlanan kamu ödemelerinin ve kalıcı yatırımların ayrı ayrı hesaplanması gerekiyor.

Antalya açısından asıl belirleyici sonuç, kasım ayında oluşan yüksek turizm talebinin sonraki yıllarda tekrarlanıp tekrarlanmayacağı ve COP31 için yapılan yatırımların kent ekonomisine uzun vadeli katkı sağlayıp sağlamayacağı olacak.